بعد از رفت و آمدهاي فشرده مقامات تلآويو به امريكا، اين بار بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل، سفير خود را از امريكا فراخوانده است. خبر فراخواندن مايكل اورن از واشنگتن در حالي از سوي روزنامه هاآرتص منتشر شد كه گويا قرار بوده تا آمدن او به اسرائيل بيسر و صدا انجام شود، زيرا بنابر گزارش همين روزنامه، فقط تعداد اندكي از كاركنان سفارت اسرائيل در واشنگتن از ماجرا خبر داشتهاند.
از سوي ديگر، اورن براي كمتر از دو روز يا ۳۶ ساعت به اسرائيل رفته و اين مدت كم از اقامت و سفر بيسر و صداي او باعث شده تا عزيمتش از امريكا به اسرائيل به عنوان اتفاقي كاملاً استثنايي ارزيابي شود. نكته ديگر در سفر چهارشنبه گذشته ژنرال يعقوب عامي، مشاور امنيت ملي نتانياهو، به امريكا به واشنگتن براي ديدار با تام دنيلون، مشاور امنيت ملي اوباما، است كه نميتواند بيارتباط با فراخواند اورن باشد و بنا بر اين نكات است كه ميتوان پرسيد نتانياهو چرا به اين صورت پنهاني سفير خود را آن هم براي مدت كوتاهي از واشنگتن فراخوانده است؟ نخستين پاسخ روشن و كوتاه به سفر قريبالوقوع نتانياهو به نيويورك براي شركت در شصت و هفتمين اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل است.
نتانياهو قبل از شركت در مجمع عمومي لازم ديده تا سفير خود را فراخواند تا با او در مورد موضع امريكا مشورتي داشته باشد و بتواند به يك جمعبندي كلي براي حضورش در نيويورك برسد. تا اينجاي كار، فراخواندن اورن طبيعي به نظر ميرسد اما اهميت خاص اين امر با توجه به وقايع چند هفته اخير و به خصوص اختلافهاي به وجود آمده بين تلآويو و واشنگتن بيشتر نمايان ميشود و به حضور كوتاه مدت اورن در اسرائيل بعد خاصي ميدهد.
باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا، و دستگاه ديپلماسي او طي چند هفته اخير سعي داشته تا نه تنها مانع تندروي يكجانبه اسرائيل در برابر فعاليت هستهاي ايران باشد بلكه حتي به اسرائيل تفهيم كرده كه در اين مقوله با چراغ قرمز امريكا روبهرو است.
از سوي ديگر، دستگاه ديپلماسي امريكا با هر گونه دادن ضربالاجل به ايران مخالفت كرده بود و همين نيز خشم نتانياهو را به شدت برانگيخت و موجب شد تا امريكا را اين چنين سرزنش كند؛ «آنهايي كه براي ايران خط قرمز تعيين نميكنند، اخلاقاً حق ندارند براي اسرائيل چراغ قرمز مشخص كنند».
او در يك كنفرانس مطبوعاتي به طعنه به سخنان هيلاري كلينتون، وزير خارجه امريكا اشاره كرد و گفت؛ «دنيا از اسرائيل ميخواهد كه صبر پيشه كند. صبربراي چه؟ صبر تا كي؟» نتانياهو در حال حاضر خود را در برابر چراغ قرمز امريكا ميبيند و تمام تلاش خود را به خرج ميدهد تا اين چراغ را به خصوص در اوضاع فعلي خاموش كند و به همين دليل بود كه ابهود باراك، وزير دفاع اسرائيل، را به امريكا فرستاد تا علاوه بر ديدار با لئون پانهتا، وزير دفاع امريكا، به صورت محرمانه ديداري با رام امانوئل، رئيس قبلي كاخ سفيد، داشته باشد. اين فرد از يهوديان ساكن امريكا است كه پدر و مادرش تابعيت اسرائيلي دارند و از اشخاص دموكراتي است كه روابط نزديكي با اوباما دارد.
نتانياهو انتظار داشت كه دوستي نزديك بين افرادي همانند امانوئل با اوباما باعث شود بر خطمشي رئيسجمهور امريكا تاثيري داشته باشد، اما اوباما در برنامه شصت دقيقه شبكه سيبياس تمام اين تلاشهاي نتانياهو را ناكام گذاشت.
اوباما در اين برنامه ضمن آنكه همدلي خود با مخالفتهاي نتانياهو با مورد برنامه هستهاي ايران را اعلام كرد، اما در عين حال به صراحت مخالفت خود را براي تعيين هر گونه خط قرمزي براي ايران بيان كرد. نكته جالب اينجا است كه اوباما در اين برنامه فشارهاي نتانياهو بر امريكا براي تعيين ضربالاجل و خط قرمز را به عنوان «سر و صدا»هايي ياد كرد كه به آن توجهي نخواهد كرد. اوباما در اين برنامه دو خط كاملاً روشن را نشان داد؛ نخست آن كه روند مقابله با برنامه هستهاي ايران را ادامه ميدهد و دوم اينكه اين روند را تحت هدايت اسرائيل پيش نخواهد برد.
در واقع، برنامه يكشنبه شب اوباما به نتانياهو ثابت كرد كه موضع اوباما كاملاً مشخص است و پيغامهاي مكرر و واسطههاي او نيز تاثيري بر اين موضع نخواهد گذاشت. بنابر اين، نتانياهو در سفر نيويورك نميتواند چندان اميدي به دستاورد قابل توجهي داشته باشد به خصوص اينكه معلوم نيست حتي بتواند ديداري با اوباما داشته باشد.
اكنون كه زمان چنداني به اجلاس سازمان ملل باقي نمانده و او بايد عازم نيويورك شود، اورن را فراخوانده تا بداند چه چيزي از دست او برميآيد. حالت نتانياهو همانند آن مربي ميماند كه بازي را تا دقايق آخر باخته و اكنون در چند دقيقه آخر به فكر راه چاره افتاده است. متحد اصلي او بيشتر از كمك به او به فكر انتخابات در پيش رو است و حاضر نيست بر سر قضيه پرتنشي مثل پرونده هستهاي ايران كمتر خطري را به جان بپذيرد و به همين جهت پاسخ مثبتي به او دهد و كس ديگري نيست كه به كمك اين مربي بيايد. از اين رو، نتانياهو از آخرين ابزار و توان خود استفاده ميكند تا شايد بتواند توفيقي هر چند كوچك در سفر خود به نيويورك داشته باشد.
