در ابتدا اما بسياري از مدعيان روشنفكري اصرار داشتند كه اين نوع از هنر و ادبيات مخاطب جمعي ندارد. آنها همه جا در مصاحبه و نوشتههايشان با برچسب سفارشي و دولتي از محصولات اين عرصه ياد كرده و اقبال عمومي را به توليدات آن بعيد ميدانستند.
قابل انكار نيست كه در آغاز تا حدي نيز اين اتفاق افتاد. كتابهاي خاطرات، شعر جنگ يا حتي برخي از آثار سينماي دفاع مقدس در ميان مردم، طرفداران لازم را نداشتند. تيراژ پايين كتابها مأيوسكننده بود. البته اكنون كه بازميگرديم و فعاليتهاي فرهنگي و هنري عرصه دفاع مقدس را در آن سالها مرور ميكنيم، دلايل اين نقص را به خوبي ميتوان يافت و برشمرد. تازه جنگ تمام شده بود و اغلب آنها كه خود سالهاي نبرد را تجربه كرده بودند، فرصت پرداختن به مقولهاي ديگر را نداشته و همه آن سالهايشان در رفت و آمد به جبهههاي نبرد و مديريت زندگي خانوادگي در پشت جبهه بود.
لذا در بدو ورود آثار توليد شده، پختگي حرفهاي لازم را نداشت. البته ورود برخي چهرههاي فرهنگي به عرصههاي فرهنگي و سفارشنويسي به قصد و با نگاه بيلان كاري هم معضل ديگري بود. جماعت شبه روشنفكر نيز ساز خود را ميزد و با وجود داشتن تخصص اما حرفي در اين عرصه براي گفتن نداشت. آنها جنگ را از دور و از پشت شيشه تلويزيون و صفحات مطبوعات ميشناختند. پس بايد همان بسيجياني كه در جبههها بيسيمچي و تك تيرانداز و ديدهبان و... بودند، پس از ختم جنگ وارد ميدان كارزار جديد شده و خود هنر و ادبيات را به شكل حرفهاي ميآموختند و سپس حرفشان را به مخاطب ميزدند.
اين فرآيند چند سالي طول كشيد. ولي نسل نورس هنر و ادبيات جنگ، همين كه به عرصه رسيد، اولين نمونه كارهايش به شدت فراگير شد. نامهايي چون «رضا اميرخاني»، «بايرامي» ،«دهقان»،«حبيب احمدزاده» و... دهان به دهان چرخيد. از ياد نميبرم كه خود ما در آن سالها هميشه از تيراژ اندك و بيتوجهي مخاطب به اين آثار نگران و ناخشنود بوديم. اما نخستين نسل حرفهاي مردان جنگ كه وارد دنياي هنر و ادبيات شدند، اين باور دروغين را شكست. فيلمهاي جنگي فروشهاي ميلياردي يافتند و چاپ خاطرات برخي رزمندگان نظير كتاب «دا» از يكصد نوبت گذشت.
باري همه اين مقدمه طولاني براي ياد كردن و اداي ديني به كتاب «پايي كه جا ماند» و تشويق شما به خواندن آن است. اين كتاب را سيد ناصر حسيني نوشته است. او در نوجواني و در اواخر جنگ به اسارت درآمده و اين كتاب خاطرات سالهاي اسارت اوست. اكنون پرتيراژترين كتابهاي بازار كتاب، آثار جنگند. «نورالدين پسر ايران» يكي ديگر از اين آثار است.
خاطرات يك جوان روستايي آذري كه در يكسال بيشتر از سي نوبت چاپ شده است. «بابا نظر» يكي ديگر از كتابهاي با ضريب صد نوبت چاپ و... به قول مرتضي سرهنگي كمكم بچههاي فراموش شده جنگ با اين كتابهاي فاخر و پرمخاطب، حق خود را در ميدان هنر و ادبيات امروز ايران و حتي جهان نيز ميستانند.
