جوان آنلاین: مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: اصطلاح نقاشی قهوهخانهای این شیوه از هنر را کمارزش میکند، خیالی نگاری را پیشنهاد دادیم و این شیوه نقاشی در دومین خیمه هنر به اجرا گذاشته شد و توانستیم پیوندی میان هنر عاشورایی و شهادت رهبری در خلق اثر ایجاد کنیم.
آیدین مهدیزاده، مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با توجه به پایان رویداد خیمه هنر اظهار داشت: در ابتدا خیمه هنر پیشنهاد اداره کل موسیقی در قالب موسیقی عاشورایی بود. سال گذشته و در دور اول، متوجه شدیم که شاخههای هنری در آیینهای عاشورایی، درهم تنیدهاند. دیدیم که موسیقی بدون تعزیه و مسئله نمایشی خیلی خودش را نشان نمیدهد. وی تصریح کرد: در مسئله نمایش عاشورایی، اجراهای پردهخوانی، شبیهخوانی خودش را کاملاً نشان میدهد. زمانی که در مورد پردهخوانی صحبت میشود، هنرهای تجسمی هم به میان میآید. پس ما عنوانی به نام هنرهای عاشورایی داریم. با تجربه سال گذشته خیمه هنر که در دهه اول محرم برگزار شده بود، متوجه شدیم که برای دور دوم چه میخواهیم. با تغییرات عمده نسبت به سال گذشته، دستکم سه تغییر برای ما خیلی جدی شد.
مهدیزاده تصریح کرد: اول اینکه تمرکز ما بر هنر عاشورایی باشد. در بخش نمایشی، موسیقی و تجسمی که شامل تعزیه، نوحهخوانی، پردهخوانی و ترسیم پرده (نقاشی و خطاطی کتیبهنویسی) یک اجرای کامل از هنرهای عاشورایی خلق شد، یعنی بخش تجسمی از تعزیه جدا نبود. در تعزیه هرچه گفته میشد، هنرمند تجسمی، پرده مربوط به آن را ترسیم میکرد.
وی افزود: دومین مورد، تغییر مکان برپایی خیمه هنر از پهنه رودکی به محیط تئاترشهر بود که این موضوع موافقان و مخالفانی داشت. البته هدف رفتن به سمت مخاطب بود. همچنین بهترین هنرمندان استانها در هنر عاشورایی را به خیمه هنر دوم دعوت کردیم. از زمان مدیریت قبلی اداره کل هنرهای تجسمی، محمد خراسانیزاده گفتوگویی را سر مسئله نقاشی به غلط قهوهخانهای و به درست خیالینگاری ایران شروع کردیم که به نوعی یکی از نقاشیهای بارز ایرانی محسوب میشود.
مهدیزاده اضافه کرد: این اصطلاح قهوهخانه این شیوه از نقاشی را کمارزش میکند، انگار مال قهوهخانه است، اما اینگونه نیست. در واقع نقاش هر جایی میتوانسته پرده را نقاشی کند. در خیابان و تکایا هم پردهخوانی میشد. منتها اصطلاح کمککننده نیست و بیشتر این هنر را کوچک و تحقیر میکند.
مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی با اشاره به اینکه این اصطلاح در میان مردم جا افتاده است به ایرنا گفت: دوستان اصطلاح خیالی نگاری را به کار بردهاند که خوب هم هست. در گذشته نهچندان دور، مدیران فکر میکردند، این شیوه یک پدیده موزهای و غیرمعاصر است و عملاً چیزی به نام نقاشی قهوهخانهای نداریم، زیرا هنرمندان آن نسل فوت کردهاند. میدانیم که اینطور نیست. ارزشهایی در نقاشی قهوهخانهای یا خیالینگاری وجود دارد که به آن پرداخته نشده است. ما دارای گنجینههای خوبی در این شاخه هنری هستیم و دنیا میخواهد این هنر را بشناسند.
مهدیزاده افزود: نمیتوانیم نقاشان معاصری، چون صادق تبریزی و پرویز کلانتری را مطالعه کنیم و ردی از نقاشی خیالینگاری را در آثار آنها نبینیم. این موضوع نیازمند یک گفتمان است که حالا بنشینیم در مورد آن نشست بگذاریم و اهالی نظر بیایند، ببینند، این مطرح است یا نیست. اینکه آیا ما واقعاً چیزی به نام نقاشی قهوهخانهای جاری در هنر معاصر داریم یا متعلق به موزههاست؟
وی در ادامه به دستاوردهای هنرهای تجسمی در این دوره از خیمه هنر اشاره کرد و توضیح داد: مسئله پیوند هنرهای تجسمی با سایر حوزههای هنری، چون موسیقی و نمایش، از طریق پردهخوانی و ترسیم پردههای عاشورایی به صورت همزمان و رونمایی در محفل عاشورایی محقق شد. همچنین در همین مسیر احیای نقاشی خیالی نگاری، سعی میکنیم اقدامات جدیتری را برای نیمه دوم سال دنبال کنیم که برنامههای آن اعلام خواهد شد.
این مدیر هنری خاطرنشان کرد: در مسئله پیوند هنر و مردم، توانستیم یک فضای تعامل و اشتراک را میان هنرمندان و مردم ایجاد کنیم. توسعه مردمی و هنر اجتماعی برای اداره کل بسیار مهم و این رویداد گامی در این راستا بوده است و نیازمندیم که این مسیر را با دقت بیشتری طی کنیم.
مهدیزاده دستاورد دیگر خیمه هنر را پیوند مسئله عاشورا با جنگ رمضان و به شهادت رسیدن رهبر عزیز دانست و گفت: با هوشمندی معاونت هنری وزارت فرهنگ، خیمه هنر را در دهه دوم محرم برپا کردیم و به سوی مراسم بدرقه آقای شهید پیش رفتیم. توانستیم از طریق هنر، بسیار ظریف، میان واقعه عاشورا که مظلومیت محض تاریخی امام حسین (ع) است با ظلمی که در این جنگ به مردم ایران روا شده، پیوند بزنیم. هنرمندان با خلق و اجرای هنری وقایع اخیری که بر کشور ما روا شد، بهخصوص شهادت مظلومانه رهبری را معنابخشی کردند.
