خانوادههاي ايراني به طور معمول سعي ميكنند در اوقات فراغت خود به سفرهاي خارج از شهر بروند؛ پديدهاي كه در تعطيلات بلندمدتي چون سهماهه تعطيلات تابستان بيشتر به چشم ميآيد. به طور معمول چند شهر خاص به عنوان هدفهاي اصلي ايرانگردان مطرح هستند، شهرهاي مذهبي مانند مشهد مقدس، شهرهاي تاريخي مانند شيراز و اصفهان يا شهرهايي كه داراي جاذبههاي طبيعي هستند. طبيعتگردي يكي از گونههاي پرطرفدار توريسم در جهان و ايران است و استانهاي شمالي كشورمان به طور سنتي بيشترين حجم از مسافران طبيعتگرد را جذب ميكنند؛ مسافراني كه براي استفاده از درياچه مازندران و جنگلهاي استان گيلان به مازندران و گلستان سفر ميكنند. استان گيلان با بهرهگيري از طبيعت زيباي خود ايرانگردان زيادي را از اقصي نقاط كشور جذب ميكند، مخصوصاً اهالي پايتخت كه حتي با استفاده از يك يا دو روز تعطيلي سعي ميكنند خود را به گيلان برسانند، بندر انزلي از مهمترين شهرهاي گردشگرپذير استان گيلان است.
انزلي نام بندري زيبا در كرانههاي درياي خزر يا همان درياي كاسپي به زبان عصر باستان است كه از نظر جغرافيايي درست در وسط استان گيلان قرار گرفته است. كمتر پيش ميآيد كه گردشگري به گيلان بيايد اما وارد انزلي نشود و چند كيلومتري بيشتر را براي گذر كردن از روي دو پل زيباي بندرانزلي و بازديد از جاذبههاي رؤيايي اين شهر به جان نخرد. گردشگري ساحلي، گردشگري ورزشي و طبيعتگردي از جمله جاذبههاي گردش در شهر ساحلي انزلي و استان گيلان است اما به رغم وجود پتانسيلهاي فراوان در بخش گردشگري دريايي شايد آنچنان كه بايد از اين موهبت الهي در راه ارتقاي گردشگري استان استفاده نشده است. به گفته كارشناسان مدرك دريانوردي درياي خزر با مدرك دريانوردي تمام درياهاي كره زمين فرق ميكند.
اقيانوس اطلس، ناآرامترين آبراه جهان در ۲۰۰ روز از ۳۶۵ روز سال ناآرام است. نوع و جهت موجهايش از شرق به غرب يا از شمال به جنوب است اما درياي خزر خاصيتي تشت شكل دارد؛ امواج دريا از هر طرف كشتي را در بر ميگيرد، از اين حيث درياي خزر به نسبت ساير درياها بسيار ناآرام است. شايد همين ناآرامي عمده دليل ناكامي در بحث گردشگري دريايي و راهاندازي تور و در نتيجه كمتعداد بودن كشتيهايي باشد كه از اين سوي دريا به آن سو تردد ميكنند، چنانچه به ندرت پيش ميآيد كه حتي در مسيرهاي دريايي ميان استانهاي ساحلي نيز كشتياي تردد كند، اين در حالي است كه انگيزههاي خاموش براي آمدن به گيلان و لذت بردن از سواحل زيباي آن بيشك در وجود اعراب كشورهاي حاشيه خليجپارس وجود دارد. بدحجابي و سرو مشروبات الكلي در سواحل خزر ايران وجود ندارد، از سوي ديگر از نظر آب و هوايي، استان گيلان داراي شرايط كاملاً يكساني با اروپاست. معمولاً گوگل دماي يكساني را براي بندرانزلي، رشت و ساير شهرهاي اين استان و نيز شهرهاي اروپايي ثبت ميكند، با اين وجود كمتر از اين پتانسيلها استفاده شده و گردشگري ايران تاكنون در جذب گردشگران كشورهاي حاشيه خليج پارس ناكام بوده است.
از سوي ديگر طبق مصوبه دور سوم سفر رياست جمهوري به استان گيلان، قرارداد خودرو با پلاك آزاد تصويب شده است تا تردد خودرو تا شعاع ۵۰ كيلومتر هوايي استان امكانپذير بوده و اين طرح از تالش و هشتپر تا صومعهسرا، انزلي، رشت، لاهيجان و لنگرود ۷۰ درصد گيلان را در بر بگيرد و انتظار ميرود كه اجرايي شدن اين طرح همچنان كه رشد گردشگر در كيش و اروند را در پي داشت، با رشد آمار ورود گردشگر به استان گيلان نيز مثمر ثمر باشد. امكانات در گردشگري از اهميت زيادي برخوردار است.
به گفته برخي كارشناسان چنانچه روزي جزيره قشم به بندرعباس وصل شود امارات از صحنه تجاري منطقه حذف خواهد شد. در شرايطي كه ايران شرق و غرب خاورميانه را به هم وصل ميكند، امنترين كشور خاورميانه نيز به شمار ميآيد؛ امنيتي كه مراد از آن الزاماً ثبات سياسي نيست بلكه امنيت رواني است. بار و كالاي تجاري با امنيت صددرصد از بندرعباس به بندر انزلي ميرسد و نظير چنين امنيتي در كمترين نقطه دنيا وجود دارد. در سوي ديگر پروژه توسعهمحور شرق كشور و راهاندازي كريدور بينالمللي به عنوان مسير ۲۵۰ سالهاي است كه تاجران عصر قديم در آن رفت و آمد و كسب و تجارت داشتند كه از ديگر راههاي توسعه گردشگري تجاري در بندر انزلي است؛ پروژهاي كه تاكنون به مرحله اجرايي شدن نرسيده است. مسير كريدور بينالمللي از بندر سنگاپور آغاز ميشود و با گذر از هند و اندونزي به ايران ميرسد. چابهار و بندرعباس دو سر مسير ورودي در جنوب ايران است كه كالا با ورود به اين دو مسير سپس به بندرانزلي و در نهايت آستاراخان و هيلسينكي خواهد رسيد.
از مزيتهاي اين مسير كاهش هزينه حمل و نقل تا ميزان ۴۰ درصد و نيز صرفهجويي در زمان است. اين كريدور هنوز اجرايي نشده است و به گفته كارشناسان چنانچه از رؤيا به يك واقعيت تبديل شود ۵۰ ميليارد دلار درآمدزايي خواهد داشت. اين پتانسيلها در حالي همچنان بالقوه باقي ماندهاند كه چابهار و بندرانزلي به راهآهن اصلي كشور وصل نيستند. چه بسا با اتصال اين دو شهر زيباي پرجاذبه گردشگري و تجاري به راهآهن اصلي كشور امارات نه تنها از صحنه تجاري بلكه از صحنه گردشگري تجاري منطقه نيز حذف خواهد شد. طي چند سال اخير امارات بيش از آنكه روي تجارت سرمايهگذاري كرده باشد بر گردشگري سرمايهگذاري كرده است. آيندهنگري به اماراتيها هشدار داده كه چنانچه اين مسيرها به يكديگر وصل شوند، ديگر كسي نميتواند ايران را از مبادلات تجاري كنار بگذارد.
