فرار اسرائيلي به اوتاوا

احمد كا‌ظم‌زاده

روز جمعه وزارت امور خارجه كانادا با صدور بيانيه‌اي بدون ارائه دليلي قانع‌كننده و قابل دفاع از اقدام اين كشور در بستن سفارت ايران در اين كشور خبر داد و با نسبت دادن عنصر نامطلوب به ديپلمات‌هاي ايراني، از آنها خواست ظرف پنج روز خاك اين كشور را ترك كنند. حمايت از دولت سوريه، نقض حقوق بشر و ادامه فعاليت‌هاي هسته‌اي از جمله دلايلي است كه دولت اتاوا در توجيه اقدام خود عليه ايران بيان كرده است، اما هيچ كدام از آنها نمي‌تواند اقدام دولت اتاوا را حداقل در اين مقطع توجيه كند. البته دولت اتاوا از چند ماه پيش بي‌سرو صدا به اقداماتي در خصوص توقف صدور ويزا براي اتباع ايراني، خروج ديپلمات‌هاي كانادايي از ايران و همچنين انتقال اسناد و مدارك آن اقدام كرده بود و از اين لحاظ اقدام اين كشور در بستن سفارت ايران در اتاوا را مي‌توان مكمل اين روند ارزيابي كرد. از اين ديد در بررسي علل و متغير‌هاي تأثيرگذار در اين زمينه نيز بايد چارچوب و بستر تحولات چند ماه گذشته را در نظر گرفت. يكي از متغيرها و عوامل تأثيرگذار در اين زمينه، برگزاري موفقيت‌آميز نشست جنبش غير‌متعهد‌ها در تهران است و اگرچه تصميم جديد اتاوا بعد از برگزاري اين نشست اعلام شده است، اما به نظر مي‌رسد براي قبل از آن تعيين شده بود، اما با تأخير صورت گرفته است. 

البته بعد از برگزاري اين نشست نيز احتمال داده مي‌شد كه مخالفان برگزاري اين نشست و در رأس آن رژيم صهيونيستي به دور جديد تحركات خود عليه ايران دست خواهند زد. به نظر مي‌رسد دولت راستگراي نتانياهو دست‌كم از دو بعد در اقدام جديد دولت راستگراي كانادا عليه ايران مؤثر بوده است. نخست از طريق تلاش‌هايي كه به طور روزمره براي ايجاد اخلال در روابط ديپلماتيك ايران با كشورهاي مختلف جهان انجام مي‌دهد و در چند ماه گذشته در چند مورد به عمليات‌هاي تروريستي ساختگي متوسل شده بود كه نمونه‌هاي آن را در هند و تايلند مشاهده كرديم. 

دوم از طريق تهديد حمله به مراكز هسته‌اي ايران است كه رژيم صهيونيستي از اين ترفند بارها در تحريك كشورهاي غربي براي مشاركت در تحريم‌ها عليه ايران نيز استفاده كرده بود و به اصطلاح به مرگ مي‌گيرد تا به تب راضي شوند. در واقع رژيم صهيونيستي از ترس اينكه مبادا برگزاري موفقيت‌آميز نشست غيرمتعهد‌ها در تهران و احراز رياست اين نهاد بين‌المللي از سوي ايران به تضعيف تحريم‌هاي اعمال شده عليه ايران منجر شود، درصدد برآمده است با استفاده از لابي‌هاي كه در كشورهاي غربي دارد، نفس تازه‌اي به كالبد مرده تحريم‌ها دميده شود.
 
شايد يكي از دلايلي كه موجب شده است اين بار رژيم صهيونيستي به سراغ دولت اتاوا برود اين است كه با توجه به عمق و گستره روزافزوني كه بحران اقتصادي در اروپا پيدا مي‌كند، متقاعد كردن اروپايي‌ها در اين شرايط سخت باشد. همچنين از آنجا كه كانادا همانند انگليس با حدود ۴۰۰ هزار تبعه بيشترين اتباع ايراني را در خود جاي داده است، لذا مخالفان حقوق هسته‌اي ايران به زعم خود تصور مي‌كنند از اين طريق مي‌توانند به نارضايتي عمومي در ايران دست بزنند و فشارها را بيشتر كنند. اما همچنانكه اين ترفند آنها در مورد انگليس به شكست انجاميد، در مورد كانادا نيز نتيجه بخش نخواهد بود و همچنانكه از واكنش اعتراض‌آميز در كانادا بر مي‌آيد، بسته شدن سفارت ايران در كانادا پيش از آنكه باعث نگراني‌ ايراني‌ها شود، خود مردم كانادا به خصوص آنهايي را كه به انحاي مختلف با ايران مراوده داشتند نگران كرده است.