اين اولين ديدار پانتا از مصر پس از انتخاب محمد مرسي به رياست جمهوري اين كشور است كه البته پيش از اين نيز مقامات سياسي امريكا از جمله ويليام برنز معاون وزير امور خارجه و هيلاري كلينتون وزير امور خارجه امريكا نيز از اين كشور ديدن كرده بودند و اين نشان ميدهد كه امريكا تحولات سياسي و نظامي مصر بعد از انتخاب محمد مرسي را با حساسيت دنبال ميكند. فلسطين اشغالي سومين مقصد سفر پانتا به خاورميانه و شمال آفريقا محسوب ميشود كه اتفاقاً به خبرسازترين بخش اين سفر تبديل شده است و بالاخره اينكه اردن مقصد نهايي سفر پانتا محسوب ميشود و اين سفر در پي برگزاري رزمايش «غرش شير» در اين كشور كه چند هفته پيش با مشاركت ناتو و كشورهاي عربي همپيمان آنها و رژيم صهيونيستي برگزار شد، از نقش و جايگاه اردن در رويكرد جديد امريكا در مواجهه با تحولات منطقه به خصوص بحران سوريه و فضاي منطقهاي ناشي از آن حكايت دارد. در مجموع با در نظر گرفتن ميزبان سفر پانتا و شرايط حاكم بر منطقه ميتوان اهداف اين سفر را در موارد زير خلاصه كرد:
الف) حفظ روابط و جايگاه نظامي در كشورهاي انقلاب زده امريكا پيش از آغاز خيزشهاي مردمي در تونس و مصر كه به تغيير نظام سياسي اين كشورها انجاميد، داراي روابط نظامي گسترده با اين كشورها به خصوص مصر بود و حداقل از دولتهاي وقت اين كشورها اطمينان خاطر داشت، اما تغيير نظام سياسي اين كشور و روي كار آمدن دولتهاي مردمي طبعاً امريكا را نسبت به وضعيت خود نگران ميسازد و در چنين شرايطي حفظ روابط گذشته و جلوگيري از آسيب ديدن آن، اولويت امريكا محسوب ميشود. تلاش امريكا براي حفظ و تقويت روابط خود با تونس از منظر سياست و راهبرد امريكا در خاورميانه نيز قابل توجه و تأمل است كه در سالهاي اخير در اولويت سياست خارجي امريكا قرار داشته است.
اما روابط با مصر جدا از ابعاد دوجانبه بيشتر از بعد منطقهاي و نقش موازنهكننده مصر در منطقه براي امريكا حائز اهميت است. اين قضيه به حدي مهم است كه گفته ميشود يكي از عوامل براندازي در سوريه اين است كه پس از سقوط رژيم مبارك توازن منطقهاي به نفع محور مقاومت رقم خورده است و بنابراين تلاش ميشود با سرنگوني دولت و نظام سياسي سوريه، توازن مجدد در منطقه برقرار شود، اما از آنجا كه هنوز اطميناني درخصوص سقوط دولت سوريه وجود ندارد بنابراين امريكا تلاش براي احياي جايگاه خود در مصر تلاش ميكند.
از سوي ديگر تحولات مصر از زاويه امنيت رژيم صهيونيستي نيز براي امريكا مهم است چراكه لغويا حداقل تجديدنظر در پيمان كمپ ديويد به يكي از مطالبات مردمي بعد از انقلاب نيمهتمام اين كشور تبديل شده است ضمن آنكه در اين مدت خط لوله انتقال گاز ارزان مصر به فلسطين اشغالي بيش از ۱۰ بار منفجر شده است. مجموعه اين شرايط موجب شده است كه رژيم صهيونيستي نيروهاي نظامي خود را در مرز مصر افزايش دهد.
ب)تضمين امنيت تلآويو و خنثي كردن سفر رامني ميت رامني نامزد حزب جمهوريخواه پيش از سفر پانتا وارد فلسطين اشغالي شد و چه در زمينه موضوع هستهاي ايران و چه دولت فلسطيني و بيتالمقدس مواضعي شديد به نفع اين رژيم اتخاذ كرد. رامني كاتوليك از بيتالمقدس به عنوان پايتخت اين رژيم ياد كرد. باراك اوباما كه متوجه سفر رامني شده بود دو روز قبل از سفر رامني قانون افزايش كمكهاي نظامي به رژيم صهيونيستي را به تصويب رساند و در پي آن پانتا عازم منطقه شد. امريكا ۲۵۰ ميليون دلار براي توسعه اين سامانه به اسرائيل كمك كرده است و اخيراً نيز اعلام كرد كه ۷۰ ميليون دلار ديگر به آن اختصاص خواهد داد. وزير دفاع امريكا در داخل هواپيمايي كه او را به تونس ميبرد، گفت: «همان طوري كه رئيسجمهور (باراك اوباما) گفته است ما به حاكميت اسرائيل و صلاحيت آنها براي گرفتن تصميماتي در زمينه تضمين امنيت خود احترام ميگذاريم». وي افزود: ما احساس ميكنيم هرچه حمايت ما از اسرائيل در ساخت اين نوع سامانه دفاعي بيشتر شود، ما بيشتر ميتوانيم اين پيام روشن را به ديگران بدهيم كه اسرائيل در برابر اينگونه حملات قادر به دفاع از خود خواهد بود.» درخصوص موضوع هستهاي ايران كه از جمله اهداف مهم پانتا و ديگر مقامات امريكايي به شمار ميرود بايد گفت كه وي هنگام بازديد از گورستان نظامي امريكا در شمال آفريقا، جايي كه ۲۸۴۱ سرباز امريكايي در عملياتي در شمال آفريقا عليه آلمان نازي بين سالهاي ۴۳- ۱۹۴۲ كشته شدند، گفت: «تحريمها تأثيري جدي بر اقتصاد ايران داشته است. اگرچه ممكن است نتايج اين فشارها در حال حاضر مشخص نباشد اما حقيقت اين است كه آنها اعلام كردهاند مايل به مذاكره با امريكا، انگليس، فرانسه، آلمان، روسيه و چين هستند و ادامه تلاش براي يافتن راهحلي ديپلماتيك هستند.» وي به صورت دقيق به نوع گزينههاي موردنظر امريكا اشاره نكرد و تنها اعلام كرد پنتاگون «براي مديريت اين تهديد اساسي ميتواند از مجموعهاي از روشها استفاده كند.»
ج) فروش تسليحات و ايجاد نظام امنيتي جديد هرچند اين مورد به طور مشخص در دستور سفر جاري پانتا قرار ندارد، اما به عنوان يك اولويت اساسي در دستور كار سياست خاورميانهاي امريكا به خصوص در حوزه خليجفارس قرار دارد. اين هدف از دو منظر دنبال ميشود. نخست فروش تسليحات به كشورهاي منطقه است كه ابتدا از فروش ۶۰ ميليارد دلاري سلاح به عربستان آغاز شد و اكنون به ساير كشورها نيز تسري مييابد. خبرگزاري آسوشيتدپرس همزمان با سفر پانتا به منطقه در گزارشي نوشت: وزارت دفاع امريكا طي دو ماه گذشته كنگره را از قراردادهاي احتمالي به ارزش بيش از ۱۱ ميليارد و ۳۰۰ ميليون دلار با كشورهاي حوزه خليجفارس از جمله قطر و عربستانسعودي مطلع كرده است. سخنگوي وزارت دفاع امريكا اعلام كرد در ميان قراردادهاي تسليحاتي پيشنهادي امريكا يك بسته ۴ ميليارد و ۲۰۰ ميليون دلاري براي كويت است كه شامل ۶۰ موشك پاتريوت و سامانههاي مرتبط با آن به منظور تقويت اين كشور در برابر تهديدهاي منطقهاي است. در مورد قطر نيز وزارت دفاع امريكا به دنبال انعقاد قراردادي به ارزش ۶ ميليارد و ۶۰۰ ميليون دلار به اين كشور است كه شامل ۲۴ فروند بالگردهاي تهاجمي «آپاچي AH- ۶۴D»، ۱۲ فروند بالگرد «بلكهاوك» و همچنين ۲۲ فروند بالگرد «سيهاوك» خواهد بود. عمان نيز كه كنترل مشترك تنگه هرمز را با ايران به عهده دارد به دنبال خريد تسليحات از امريكا به ارزش ۸۶ ميليون دلار است. اين قراردادهاي تسليحاتي نيازمند تصويب كنگره است، اما چنين قراردادهايي در مورد متحدان كليدي امريكا از جمله متحدان امريكا در خليجفارس با مخالفت چنداني روبهرو نميشود. دوم تلاش براي تقويت حضور امريكا در منطقه خليجفارس از طريق برپايي نظام امنيتي جديد است كه در اين راستا مركز سياستگذاري خاورميانه در ژوئن ۲۰۱۲ در گزارشي معماري جديد امنيتي را به كشورهاي عضو شوراي همكاري خليجفارس توصيه كرده و از آنان خواسته تا نامزدهاي جديد عضويت در اين شورا با توجه به سود و زيان آنها مورد بررسي قرار گيرند. اين گزارش حضور امريكا را در ساختار جديد شوراي همكاري خليجفارس ضروري دانسته و پيشنهاد كرده براي دلپذيرتر شدن اين شورا ميتوان از پنج عضو دائمي شوراي امنيت سازمان ملل براي حضور در اين شورا دعوت كرد. در مجموع به نظر ميرسد امريكا در تلاش است تهديدهاي ناشي از آغاز و ادامه خيزشهاي مردمي در خاورميانه و شمال آفريقا را از طريق توسل به شيوههاي چون ايرانهراسي به فرصتي جديد براي بازيابي نقش خود در خاورميانه جديد و تقويت آن تبديل سازد.
