جوان: بيش از يكسال است كه وزير اقتصاد و رئيس كل بانك مركزي وعده تك نرخي شدن ارز را به اشكال مختلف به جامعه دادهاند اما شواهد حاكي از آنست كه هرچقدر مردان اقتصادي دولت بر تك نرخي شدن ارز پافشاري ميكنند از طرف ديگر ارز نيز برچند نرخي ماندن پافشاري ميكند، حال بايد ديد اين بار باسياستهاي جديدي كه يكي از آنها محدوديت عرضه ارزو ديگر راهاندازي بورس ارز است، مردان اقتصادي دولت ميتوانند ارز را بركرسي تك نرخي بنشانند يا خير.
درپي افزايش دامنه تحريمهاي ناعادلانه عليه ايران در جلسه مشتركي كه چهارشنبه شب گذشته بين وزراي اقتصادي دولت، معاون برنامهريزي رياست جمهوري و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در بانك مركزي تشكيل شد، كليات راهاندازي معاملات گواهي ارزي در بورس اوراق بهادار تصويب شد.
در اين جلسه كه با حضور وزراي جهاد كشاورزي، صنعت معدن و تجارت، امور اقتصادي و دارايي، رئيس كل بانك مركزي و معاون برنامهريزي رئيسجمهوري، چند تن از رؤساي كميسيونهاي مجلس، رئيس سازمان بورس در بانك مركزي برگزار شد، تصميم گرفته شده كه كميتهاي مشترك از بانك مركزي، سازمان توسعه تجارت ايران، گمرك جمهوري اسلامي ايران و سازمان بورس و اوراق بهادار چارچوبهاي عملياتي بورس ارز را آماده كنند. مسئول كميته مربوطه نيز بانك مركزي خواهد بود.
اگرچه هدف از راهاندازي بورس ارز كاهش شكاف موجود بين نرخ ارز مرجع و ارز در بازار آزادعنوان شده است اما بايد ديد مسئولان بازارسهام توانايي ايجاد يك بازار كاملاً شفاف را دارند يا خير؟ چرا كه هرجا سود باشد بالطبع سفته بازي نيز درآنجا حضورخواهند داشت.
براساس اين گزارش، كارشناسان معتقدند كه ارائه ارز براساس اطلاعات شفاف و مكانيزم صحيح و بازار آتي به تخصيص بهينه منابع، مديريت هزينه واردات و صادرات، كاهش نوسان ارز و نيز بهبود شاخصهاي ريسك ارز ميانجامد.
وقتي كه كاهش ظرفيت توليد نفت كشور و تشديد تحريمها از ورود ارز به كشور كاسته است بالطبع بايد سياستهايي درجهت استفاده بهينه از منابع ارزي دركشور رنگ و بوي عملياتي به خود بگيرند، اين درحالي است كه طي ماههاي اخير به دليل وجود سفتهبازيهاي در بازار ارز، ارز با نرخهاي متفاوتي در بازار ظاهر شده است تاجايي تعداد اين نرخها درحال حاضر به عدد ۶رسيده است. كارشناسان براين باورند كه نرخهاي متفاوت ارز كه از نرخ دولتي تا نرخ بازار آزاد ظهور كردهاند منجر به سوءاستفاده اقتصادي و رواج رانتخواري ميشود.
علي صادقين، كارشناس بازار سرمايه در گفتوگو با (ايسنا)، به راهاندازي بورس ارز اشاره كرد و گفت: راهاندازي بورس ارز بيشتر شبيه يك بازار آتي براي ارز است كه ميتواند به كاهش نوسانات ارز و ريسك صادرات و واردات براي توليدكنندگان و مصرفكنندگان در داخل كشور نيز كمك كنند.
وي تأكيد كرد: اگر سازوكارهاي بازار بورس ارز به دور از سفتهبازيهاي پيچيده و براساس بخش حقيقي (صادرات و واردات) و نيز مشخصشدن نوع مكانيزم، اصول و اطلاعات شفاهي شكلگيري آن باشد، ميتواند كاهش ريسك نوسان ارز را به همراه داشته باشد.
اين اقتصاددان با بيان اينكه چند نرخيبودن ارز موجب ايجاد تبعيض در ميان بخشهاي مختلف خواهد شد، تصريح كرد: با يكسانسازي نرخ ارز تمام دستگاهها تكليف مشخصي دارند و ميدانند كه بايد چه مقدار ارز ورودي داشته باشند، با چه مكانيزمي و در كجا هزينههاي توليد را صرف كنند و بهطور كلي با كاهش قيمتهاي سايهاي ميتوانند برنامههاي ميانمدت و بلندمدت خود را تبيين كنند.
محمود رضا خواجهنصير ـ رئيس امور بورسهاي سازمان بورس و اوراق بهاداردرخصوص نحوه معاملات ارز در بورس تهران توضيح داد:طبق دستورالعمل، خريداراني كه ثبت سفارش ميكنند ميتوانند ارز خريداري كرده و فروشندگان ميتوانند ارز حاصل از صادرات را به فروش برسانند. در اين فرايند فروشندگان ارز به صرافي يا بانكها مراجعه كرده و گواهي ارزي دريافت ميكنند، سپس درخواست آنها در سيستم ثبت شده و فروشندگان ميتوانند ارز خود را به فروش برسانند.
به گفته وي، درطراحي معاملات ارز، مرجع اعلام تقاضا در نظر گرفته شده كه ثبت سفارش را انجام ميدهد و در چارچوب گواهي ارزي كه توسط صرافي يا بانك صادر ميشود عرضه و تقاضا در بازار بورس صورت ميگيرد.
رئيس اداره نظارت بر بورسها با بيان اينكه در اين معاملات ارزهاي مختلف با مقاصد ارزي متفاوت قابل معامله است، توضيح داد: خريداران ارز پس از خريد به صرافي يا بانكها معرفي شده و ارز مورد نظر را از حساب فروشنده به حساب خريدار منتقل ميكنند.
وي اظهار كرد: در اين شيوه بورس تهران امكان معامله، شركت سپرده گذاري مركزي امكان تسويه وجه و صرافيها وظيفه انتقال ارز را بر عهده دارند.
وي تأكيد كرد: خريدو فروش ارز در همان سيستم معاملات بورس تهران انجام ميشود و خريد و فروش ارز به عنوان بورس جداگانهاي محسوب نميشود.
