پيمان نوري بروجردي از اواخر شهريور ماه سال ۱۳۸۹ به سازمان خصوصيسازي پاگذاشت و در ۲۲ماه مدت مديريت خود به دليل عدم عرضه سهام شركتهاي دولتي و توقف در اجراي برنامه اصل ۴۴با انتقادها و فشارهاي زيادي از سوي كارشناسان و همچنين رسانهها روبهرو شد كه دست آخر به نظر ميرسد همين انتقادها در روزهاي اخير توسط مجلسيها نيز شدت گرفته بود و وزير اقتصاد را برآن داشت كه كرسي رياست متولي واگذاري شركتهاي دولتي را به كس ديگري بسپارد.
پيمان نوري از بخش پولي وارد عرصه خصوصيسازي شد و در بدو ورود كار خود را با انتقاد از مديريت پيشين سازمان خصوصيسازي آغاز كرد و درعين حال مطمئن بود كه پروندهاي بسيار درخشان از خود درسازمان خصوصيسازي برجاي خواهد گذاشت. اما شواهد و قرائن مشخص است كه نوري چندان نتوانست از فرصتي كه در اختيارش قرار گرفت استفاده بهينه كند.
اگر بخواهيم عملكرد نوري را طي مدت مديريتش درسازمان خصوصيسازي منصفانه نقد كنيم بايد به چند نكته شاخص اشاره داشت كه مورد توجه قرار گرفتن اين نكات از سوي مدير آتي اين سازمان ميتواند تا حدودي وي را در به جاي گذاشتن كارنامه و عملكردي روشن ياري كند.
درابتدا بايد گفت كه نوري درزماني كه بازار بورس اوراق بهادار كشور شرايط ايدهآلي را براي پشتيباني عرضه شركتها داشت به جاي اينكه از اين فرصت استفاده و سهام شركتهاي مشمول اصل ۴۴را از طريق بازار بورس عرضه كند راهكار مزايده را جهت عرضه شركتها انتخاب كرد اين درحالي بود كه اصل ۴۴قانون بر واگذاري شركتها از طريق بازار بورس تأكيد ويژهاي دارد چرا كه واگذاري از اين طريق هم با شفافيت قابل ملاحظهاي همراه است و هم اينكه بازارسهام را با رونق بيشتري مواجه ميكند.
البته ناگفته نماند وي پس از آنكه انتقادها در رابطه با نحوه واگذاري بسيار بالاگرفت چندين شركت را كه عمدتاً صاحب ارزندگي قابل ملاحظهاي نبودند راهي تالار شيشهاي كرد.
عرضه سهام شركت حمل و نقل بينالمللي خليج فارس، ذوب آهن اصفهان، پالايش نفت بندرعباس و پالايش نفت شيراز نمونه هايي از عرضههايي هستند كه اگرچه براي حمايت از بازار سرمايه صورت گرفتهاند ولي وضعيت سهام اين شركتها در زمان كشف قيمت وهمزمان بازمان انتشار اطلاعات مالي شركتها تفاوت معناداري داشت به طوري كه برخي از اين شركتها حتي شاهد تعديل منفي سود پيشبيني شده بودند.
در اين بين وي كه همواره جلوگيري از ارزان فروشي و نبود شرايط لازم براي واگذاري را دليل كاهش شركتهاي واگذار شده در بازار سرمايه اعلام ميكرد، با عرضه سهام شركتهاي زيانده در بورس و فرابورس، نقشي مهم را در افت اعتماد عمومي سرمايهگذاران و پراكنده كردن آنها از بازار سهام ايفا كرد.
از آخرين واگذاريهاي صورت گرفته درزمان مديريت نوري، واگذاري بلوك پنجاه و نيم درصدي فولاد خوزستان بود كه پس از كش و قوس فراوان، خارج از عمليات واگذاري سهام اين شركت گويا به شستا جهت تهاتر ديون دولتي واگذار شد.
از سوي ديگر عدم واگذاري شركتهاي مشمول اصل ۴۴قانون اساسي طبق برنامه از ديگر انتقاداتي است كه به عملكرد سالهاي گذشته سازمان خصوصيسازي وارد است، زيرا با وجودي كه سه سال است كه ۴۰۰ شركت دولتي در پيوست بودجه مشمول واگذاري شناخته شده است، اما سازمان خصوصيسازي نتوانسته طبق برنامه اين شركتها را واگذاركند اين درحالي است كه عدم واگذاري اين شركتها بارمالي قابل ملاحظهاي را به بودجه كشور تحميل ميكند.
بازخواني واگذاريها درسال جاري نيز بيانگر اين مطلب است كه با توجه به نياز بازار سهام كشور به حمايت بيشتر سازمان خصوصي سازي، اين نهاد تاكنون تنها ۰. ۳ درصد از كل واگذاريهاي فهرست شركتهاي مشمول اصل ۴۴ قانون اساسي را انجام داده است.
در رابطه با واگذاري سهام به بخشهاي مختلف اعم از نهادهاي شبه دولتي، تعاوني و خصوصي نيز بايد گفت از ديگر عملكرد رئيس اسبق سازمان خصوصيسازي همين بس كه طي سال ۱۳۹۰ از كل ۳۳ درصد واگذاري صورت گرفته، حدود چهار درصد از آن به بخش خصوصي و مابقي بابت رد ديون دولتي به نهادها واگذار شده است.
اگرچه انتقادهاي ديگري نيز به عملكرد سازمان خصوصيسازي وارد است اما اشاره به همه آنها دراين مقال نميگنجد.
دراين بين به نظر ميرسيد تغيير تحول درسازمان خصوصيسازي درشرايط فعلي يكي ازملزومات تحقق اهداف درنظر گرفته شده از رهگذر اجراي اصل ۴۴قانون اساسي باشد، چرا كه سازمان خصوصيسازي به عنوان متولي واگذاري سهام شركتهاي دولتي و همچنين به عنوان يكي از مهمترين اركان اجراي سياستهاي تعديل اقتصادي بايدمولفههاي زيادي را درمسير حركتي خود درنظر بگيرد.
به طور نمونه ميتوان به مواردي چون واگذاري شركتها طبق برنامه زمانبندي، حمايت از بخش خصوصي متقاضي خريد شركتهاي دولتي و ارائه تسهيلاتي نسبت به ديگررقبا، واگذار كردن شركتها ازبهترين طرق ممكن بسته به شرايط ، آمادهسازي سريع سهام شركتهاي دولتي مشمول واگذاري، از ميان برداشتن مقاومتهاي مديران دولتي مخالف واگذاري ها، تعامل هرچه بيشتر با رسانهها و انتشار به موقع گزارش عملكرد و غيره اشاره داشت.
