دارويي كه مدال طلاي مسابقات جهاني اختراعات روماني و مدال طلاي ويژه بزرگترين مسابقات اختراعات جهان را به گردن اين جوان برتر بيندازد و از طرف اتحاديه اروپا به عنوان جوانترين مخترع سال ۲۰۱۲ شناخته شود. هرچند در داخل كشور چندان به او و اختراعاتش توجهي نشده و در طي هفتخوان اعتمادسازي براي ثبت اختراعات و توليد انبوه دارويي كه با همت او تهيه شده است، هيچ دست ياريگري به سوي وي دراز نشده است. ميلاد اما با انگيزهتر از آن است كه از اين رفتارها دلسرد شود. به سراغ جوانترين مخترع جهان رفتهايم و ميخواهيم وي را از زبان خودش معرفي كنيم.
آقاي ويسمه! چه شد كه در خط اختراع و ابتكار افتادي؟ خيلي تصادفي بود. سوم راهنمايي بودم كه تصميم گرفتم يك موتور الكترونيكي براي يك هليكوپتر بسازم. اگرچه آن بالگرد را به دليل داشتن مشابه در بازار نساختم ولي از آنجا بود كه علاقهام به طراحي و ابتكارات و اختراعات جديد كليد خورد.
داروي MS پر سر و صداترين كار توست. چه انگيزهاي سبب شد تا به سراغ دارويي براي درمان بيماري MS بروي؟ بيماران MS اكثراً از نظر اقتصادي جزو قشر ضعيف و متوسط جامعه هستند در حالي كه هزينه داروهايشان بسيار بالاست.
آيا اين بيماري را از نزديك لمس كرده بودي به اين مفهوم كه كسي از خانواده، اقوام يا دوستانت مبتلا به اين بيماري باشد؟ نه اصلاً، فقط يكبار از انجمن MS شهرستان ساوه بازديد داشتم. از آنجا بود كه با كمك خود بيماران MS و رئيس انجمن MS شهرستان ساوه و پژوهشسراي شهيد اسماعيل اسدي كار ساخت داروي MS را شروع كرديم. داروي ما بر پايه يك مكمل كاملاً گياهي است كه وقتي بيماران به صورت داوطلبانه از آن استفاده ميكردند؛ بهبود قابل توجهي مييافتند.
چطور به تركيب اين دارو رسيدي؟ طبيعتاً تحقيقاتي داشتي. درباره روند اين تحقيقات بگو.
بله. يك تحقيق كلي روي ۳۰۰ نفر از بيماران داشتم و توانستم برخي نكات را از ميان اين ۳۰۰ نفر پيدا كنم. اين مشتركات را به عنوان فرضيه بيماري قرار داديم كه در دستهبندي كلي چهار علت شد و بعد براي هر كدام از اين چهار، يك مكمل جداگانه طراحي كردم كه در حال حاضر سه مكمل غذايي به دست آمد.
براي آنكه به تركيب دارويي امروز دست پيدا كني چه پيشفرضي داشتي و از كجا ميدانستي بايد سراغ چه موادي بروي؟ اولش كاملاً تصادفي بود و با سؤال از بيماران در مييافتيم با خوردن چه غذاهايي تسكين پيداميكنند. بعد با بررسي مواد تشكيلدهنده غذا، داروها را تهيه ميكرديم.
گفتي كه مرحله به مرحله داروهاي ساخته شده را روي بيماران امتحان ميكردي. آيا براي اين كار مجوز داشتي؟ بيماران خودشان ميخواستند و داوطلبانه بود و كار زير نظر هيچ نهادي نبود. ضمن آنكه داروي ما مكمل غذايي بود و دارو به حساب نميآمد.
آقاي ويسمه! تحقيقات شما در پژوهشسراي شهيد اسماعيل اسدي بود. براي ورود به اين مجموعه پارتي نداشتي؟ چگونه به تو اعتماد كردند و امكاناتشان را در اختيارت قرار دادند؟ اين پژوهشگاه زير نظر آموزش و پرورش است و نگاهش به تمام افراد يكسان است. آنها طرح را ميبينند و بررسي ميكنند و كاري به شخص ندارند. آن زمان حتي اختراعات من ثبت نشده بود و در حد طرح بود. ولي اين پژوهشسرا از سال ۷۰ كه تأسيس شده است جوانان نخبه زيادي را ياري كرده و فضاي بسيار صميمي و دوستانهاي در آنجا وجود دارد. الان هم من خودم اينجا همكاري دارم و اينجا هيچ پارتيبازياي در كار نيست.
براي ساخت داروي MS چقدر انگيزه مادي داشتي؟ من اگر انگيزه مادي داشتم، ميتوانستم امتياز اين دارو را در روماني بفروشم اما اين كار را نكردم. با وجود اينكه در ايران هيچ نهادي از من حمايت نميكند.
ولي هلال احمر اعلام كرد از توليد انبوه داروي تو حمايت ميكند.
نه، هلال احمر براي سفر به روماني به من يك كمكهزينهاي داد ولي مابقي سفرهايم به كشورهاي خارجي از هزينه شخصي بوده است.
براي توليد انبوه دارو هم متأسفانه يكسري داروي جديد راهي بازار شده است كه ۸۰ درصد بازدهي داشته. اين همان داروي اسرائيلي است كه ايران توانسته انحصارش را بشكند اما اين دارو نگهدارنده است و درمانكننده نيست اما داروي گياهي ما خاصيت درماني دارد و بسياري از بيماراني كه اين دارو را مصرف كردهاند بهبود قابل ملاحظهاي داشتهاند ولي نه فقط من حمايت نميشوم، بلكه يكسري سنگاندازيهايي هم وجود دارد.
اما آقاي جعفريان رئيس سازمان جوانان هلالاحمر از توليد انبوه اين دارو توسط اين جمعيت خبر داد. پس تو تكذيب ميكني؟ ما يك مذاكراتي داشتيم و ايشان هم حمايت خوبي داشتهاند اما هنوز وارد عمل نشدهايم. من خودم هم خواستم تا با تشكيل جامعه آماري و دريافت تأييد پزشكي با دست پرتري براي توليد انبوه دارو اقدام كنيم.
در واقع عجلهاي براي توليد انبوه نداري؟ چرا عجله داريم چون طرحهاي ديگري را هم در دستور كار داريم. يكي MS بود كه دارويش درست شده است. بيماري ديابت و HIV طرحهاي بعدي ماست. براي بيماري ديابت هم به نتايجي رسيديم كه قرار است در مسابقات جهاني كرواسي شركت كنيم.
آيا در اجراي طرح داروي MS تنها بودي يا به صورت گروهي كار انجام شد؟ طرح و ساخت دارو از خودم بود ولي دوستاني مرا در كارهاي اداري همراهي ميكردند.
تاكنون چقدر براي ساخت اين دارو هزينه كردهاي؟ حدود ۳ ميليون تومان.
آيا از سوي كشورهاي خارجي پيشنهادي براي فروش دارويت نداشتي؟ چرا دانشگاه الكساندر روماني هم پيشنهاد بورسيه تحصيل و ادامه تحقيقات روي دارو را به من دادند. پيشنهادات ديگري نيز براي ادامه تحصيل از طرف برخي دانشگاههاي ديگر داشتم، مثل تركيه و برخي جاهاي ديگر.
خب چرا قبول نكردي؟
من خيلي دوست دارم اين كار را در ايران اجرا كنم چون اين طرح در آن كشورها اجرا ميشد و وقتي به توليد انبوه ميرسيد با قيمت بالا به دست بيماران MS كشورمان ميرسيد، در حالي كه من وضعيت مالي بيماران MS را ديدهام و دلم نميخواهد كسي نتواند داروي گياهياي را كه من ساختهام تهيه كند.
نگاهت به بيماري MS چگونه است؟ اگر در بحرش بروي مثل سرماخوردگي است به همان كوچكي. ولي بيماران مبتلا به اين بيماري خيلي اذيت ميشوند چون درمان نداشته است. داروهايي مثل آواناكس يا بتافرون هم كه در حال حاضر موجود است نگهدارنده هستند؟، نه درمانكننده و عوارض جانبي زيادي مثل ميگرن دارد.
مخترعين و نخبهها در كشور ما چه مشكلاتي دارند؟ در كشور ما هيچ اهميتي به نخبهها داده نميشود و حتي براي ورود به دانشگاه هيچ فرصتي براي امثال من در نظر نميگيرند. در حالي كه وقتي كسي در خط اختراع و كارهاي تحقيقاتي باشد ممكن است نمراتش افت كند و نتواند در كنكور قبول شود اما حتي دانشگاه آزاد هم براي دارندگان مدالهاي جهاني اختراعات و اكتشافات ورود بدون كنكور به دانشگاه را ندارد.
تو يكي از جوانان برگزيده جشنواره حضرت علياكبر (ع) نيز بودي. وزارت ورزش و جوانان از تو حمايتي نكرد؟
خير. اين وزارتخانه نيز بيشتر از آنكه به جوانان اهميت دهد به ورزش اهميت ميدهد و در ورزش هم فوتبال. در همين جشواره من با وجود آنكه مقام جوانترين مخترع سال جهان را از سوي اتحاديه اروپا به دست آورده بودم اما در بخش جوان مخترع برگزيده نشدم و در بخش دانشآموزي برگزيده شدم. اين درحالي بود كه جوانان مخترع برتر برگزيده اين جشنواره سنشان از من بسيار بيشتر بود.
