براساس گزارش شاخص عملکردی محیط زیست ((۲۰۱۲ EPI ایران از میان ۱۳۲ کشور جهان با کسب نمره ۴۲ در مقام ۱۱۴ جهان قرار گرفته است. این در حالی است که کشور ما در سال ۲۰۱۰ با کسب نمره ۶۰ در مقام ۷۸ جهان و در سال ۲۰۰۸ میلادی با نمره ۷۶ در رتبه ۶۷ جهان قرار داشته است.
جنگل ها، رودخانه ها، تالابها، کوه، دشت و حتی مناطق حفاظتشده و پارکهای ملی سالهاست که با تهدیدات جدی مواجه هستند.
ساخت پالایشگاه، شهرک های صنعتی و در مواردی ویلاهای آقایان خاص در نقاط ممنوعه و در کنار این عوامل، دفع نامناسب زباله ها، دود ناشی از سوخت های فسیلی و بخصوص اتومبیل ها و آلودگی های صوتی موجب شده تا آنچه به چشم نیاید جان دادن محیط زیست باشد.
اگر قوانین و مقررات جدی گرفته نشود و دستگاهی نباشد که جلوی ایننوع کارها را بگیردو همچنان استفاده از رانتها افزایش یابند، روزی از راه می رسد که دیگر از دست هیچ کس کاری بر نیاید.
***
استان اردبیل با توجه به قرارگیری در منطقه جغرافیایی بسیار عالی و آب و هوای منحصر به فردش از جمله استان هاییست که مناطق بکر و زیبای زیادی را در دل خود جای داده است و چند سالیست که دچار مشکلات عدیده ای در زمینه محیط زیست شده اما شنیده ها حکایت از آن دارد که مسئولین امر دست به کار شده اند و عزم خود را برای حفاظت واقعی از محیط زیست جزم کرده اند.
* دانش آموزان نگهبانان طبیعت
طبق اخبار منتشره، سازمان حفاظت محیط زیست استان اردبیل در یک سال گذشته اقدام به آموزش ۱۲ هزار نفر با اولویت دانشآموزان در حوزه مسائل زیست محیطی کرده است که می تواند امتیاز بسیار خوبی برای این سازمان به شمار بیایید.
علی حمیدی مدیرکل حفاظت محیط زیست این استان با اشاره به اینکه علاوه بر آموزشهای فوق، از شهرداران شهرستانهای مختلف خواستهایم تا پسماند شهری و زبالههای بیمارستانیشان را دفع اصولی، مکانیزه و بهداشتی کنند، گفت: افزایش آزمایشگاههای معتمد، معاینه فنی خودروها و افزایش سرانه فضای سبز تا یک مترمربع ازدیگر اقداماتی است که ما در سالهای اخیر موفق به انجام آن شده ایم.
جنگل فندقلو در ۳۰ كيلومتري شهر اردبيل و در ۱۰ كيلومتري جنوب شهر نمين قرار گرفته است. اين منطقه به خاطر داشتن جاذبه هاي منحصر به فرد جنگلي – مرتعي و گردنه زيباي حيران با جذابيت هاي طبيعي متنوع، قابليتي بسيار ممتاز براي توسعه در صنعت اكوتوريسم را دارد. هرچند در سال های اخیر این منطقه نیز از نظرها دور مانده بود اما امروز برنامه های زیادی برای محافظت از آآن وجود دارد.
اقتصاد سبز رویکرد جدیدی است تا ضمن افزایش تولیدات، مسائل زیست محیطی و آلایندگی ها نیز به حداقل می رسند که در چنین شرایطی می توان شاهد کاهش انتشار گازهای سمی و کربنی در هوا باشیم.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل با بیان اینکه اقتصاد سبز باید سرمشق تمام مسئولین و تصمیم گیرندگان قرار بگیرد، گفت: ما با جدیت در حال بررسی برای استفاده از این رویکرد در توسعه پایدار زیست محیطی هستیم و با توجه به پیشینه اصیل فرهنگی و تربیتی اصل قانون اساسی و سند چشمانداز کشور در تلاش هستیم تا اقتصاد سبز و صنایع کمآلاینده را توسعهای واقعی دهیم.
حتما آتش زدن کاه و کلش توسط کشاورزان نیز یکی از عوامل آلوده کننده محیط زیست به شمار می آید که حمیدی با اشاره به آن و اینکه کشاورزان به جای استفاده از مواد آلی بر جای مانده از این ضایعات اقدام به آتش زدن آن می کنند، گفت: در حقیقت آنها با این کارشان آلودگی محیط زیست را افزایش می دهند. در کنار این مسئله باید دقت کنیم تا مبادا فاضلاب ها نیز وارد منابع آبی زیرزمینی شوند زیرا این امر هم برای کشاورزی مضر است و هم در گستره ای وسیع تر زیر و روی خاک را آلوده می کند که یکی از دلایل مهم بوجود آمدن چنین وضعی جمعآوری اشتباه و دفع غیراصولی زبالههای شهری است.
* صنایع زیر ذره بین
به عقیده کارشناسان، بهرهبرداری بیرویه از منابع و همچنین سوخت فسیلی از جمله عوامل ٱلودهکننده هوا به شمار می آیند و مناطقی همچون اردبیل که هنوز وضع آب و هوایش به وخامت نکشیده باید توجه داشته باشند که پیشگیری بهتر از درمان است.
در حال حاضر و طبق گفته های مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل، کاهش صنایع آلاینده تا سقف ۴۰ درصد و صدور مجوز بهرهبرداری از صنایع و هدایت آنها به دوری از منابع آلاینده در دستور کار این سازمان قرار دارد که در این زمینه اقدامات لازم انجام شده است.
حمیدی بهینهسازی انرژی، افزایش بهبود کارایی منابع سوختی و انرژیزا و همچنین گرایش به مشاغل سبز را بسیار ضروری توصیف کرده و گفت: ما با مصرف کم مواد خام و محدود کردن گازهای گلخانهای و دفع اصولی پسماندهای شهری میتوانیم صنعت سبز را رونق بدهیم که بازیافت زباله از جمله این مشاغل است.
* درخت ناجی انسان
به گفته کارشناسان، برای تولید یک تن کاغذ باید ۱۷ اصله درخت را قطع کرد. هر درخت جنگلی میتواند جایگزین ۱۰ دستگاه کولر خنککننده باشد. تجزیه لاستیک ۳۰۰ سال و ظروف پلاستیکی و شیشه چیزی حدود ۴۵۰ سال زمان می برند که این آمار و ارقام نشان میدهد ما باید در دفع بهداشتی و اصولی این تولیدات دقت کنیم تا مبادا در طبیعت به حال خود رها شود.
حمیدی با یادآوری اینکه درختان در تلطیف هوا نقش اثبات شده و بیبدیلی دارند، گفت: ۹۰ درصد مصرف آب، ۵۰ درصد فرسایش خاک و ۷۰ درصد آلودگی هوا با کاشت درختان و توسعه منابع سبز تعدیل می شود.
این مسئول تفکیک زباله از مبدأ و تولید انرژی نو از محل بازیافت زباله، استفاده از انرژیهای جدید به جای سوخت فسیلی و توسعه کشاورزی ارگانیک را بدون تکیه بر کود و سم از اصلیترین راهکارها در توسعه اقتصاد سبز که مدنظر جامعه جهانی است، دانست.
به هرحال باید پذیرفت که انسان وابسطه به طبیغت است و بدون آن بقایش غیرممکن. اما متاسفانه مشکلات از جایی سر باز می کنند که بسیاری از تصمیمات اقتصادی که پایه آنها غالبا سیاسی است در چند ساعت و در یک جلسه استانی تصویب میشود. درحالیکه نظرات زیستمحیطی به هیچوجه ملاک عمل قرار نمیگیرند و نتیجه آن می شود که امروز می بینیم...
