شبكه بانكي كشور در يكسال گذشته حسابي تكانده شده است، چه به خاطر فساد بانكي بزرگ و چه به لحاظ كوچك سازي. خيليها از هيئت مديره بانكهاي خود خداحافظي كردند(البته اين خداحافظيها اكثراً صوري بوده چرا كه فرد مورد نظر پشت پرده همه كاره ميماند) و بسياري ديگر از بانكها به ويژه در حوزه خصوصيها كوچك شدند. در اين بين چند بانك جديد نيز وارد بازار خواهد شد.
بانك مركزي تا قبل از وقوع زلزله فساد بانكي سال گذشته چندان تمايل جدي براي ساماندهي بانكها و به ويژه تعاونيهاي اعتبار نداشت، اما در طول يكسال اخير اين موضوع با شدت و حدت بيشتري دنبال شده است.
مسئولان بانك مركزي كه تا پيش از اين با تعاونيهاي اعتبار و صندوقهاي قرضالحسنه مدارا ميكردند، به يكباره شمشير را از رو بستند و ۱۷۰۰ تعاوني را سامان دادند.
تمام اين تعاونيها در ۱۴ مؤسسه مالي تجميع شدند، اما اين ۱۴ مؤسسه نيز باز كوچكتر شدند. در وهله اول دو مؤسسه به دليل رعايت نكردن مقررات بانك مركزي از گردونه رقابت خارج شدند. مؤسسه صالحين يكي از بزرگترين مؤسسات مالي و اعتباري در شرف تأسيس بود كه بيش از ۵۰۰ شعبه در كشور داشت اما در نهايت دو مؤسسه صالحين متخلف و آتي لغو مجوز شدند، اما بانك مركزي از سال گذشته درباره چندين بانك خصوصي تحت فشار بود كه چرا بدون بررسي دقيق مجوز داده است.
بانك مركزي نيز دست آخر مجوز بانك تات كه با سرمايه شخصي علي انصاري صاحب چندين بازار موبايل و مبل با همكاري شركت سايپا شكل گرفته بود را به دليل عدم رعايت قوانين در كسب مجوز لغو مجوز كرد، اما بانك مركزي براي اينكه به نوعي آبروداري كند و خود را نزد افكار عمومي و كارشناسان موجه نشان دهد، بانك تات را با دو مؤسسه ديگر متخلف ادغام كرد.
حال بانك آينده به جاي اين سه مؤسسه وارد شبكه بانكي شده است. سه مؤسسه لغو مجوز شده در بانك آينده به طور مساوي ۲۵ درصد سهم خواهند داشت و هر يك ميتوانند دو نفر را براي هيئت مديره به بانك مركزي پيشنهاد دهند.
اما نكته جالب در اين ادغام تأسيس يك بانك جديد از مجموع سه مؤسسه مالي متخلف است. بانك مركزي با اين كار صورت مسئله را پاك كرده است. سه مؤسسه كه حداقل دو مؤسسه با تخلف اداره ميشدند، حال دست در دست يكديگر بانك متخلف بزرگي را شكل خواهند داد!
اين بانك جديد نيز از ۷۰۰ شعبه(مجموع صالحين، تات و آتي) به ۱۶۰ شعبه خواهد رسيد، اما سؤال اصلي در اين بين نحوه صدور مجوز چند ساعته براي تات از طبقات بانك مركزي و در نهايت ادغام اين بانك با دو مؤسسه ديگر است، از سوي ديگر بانك جديد ديگري هم در آينده نزديك وارد شبكه بانكي كشور ميشود؛ بانك خاورميانه. اين بانك آنطور كه اعلام شده با هدايت پرويز عقيلي مدير عامل سابق بانك كارآفرين به زودي اقدام به پذيره نويسي خواهد كرد. اين بانك جزو بانكهاي كاملاً خصوصي است كه به گفته مسئولان بانك مركزي سال ۹۰ مجوز گرفته و امسال هيچ مجوز جديدي اعطا نشده است. بانك آرين اولين بانك الكترونيكي نيز جزو بانكهايي بود كه هنوز در بلاتكليفي است و بانك مركزي صحبت از لغو مجوز آن به دليل عدم توديع سرمايه اوليه ۴۰۰ ميليارد توماني كرده است.
بانك آريا متعلق به گروه امير منصور آريا و شرق نيز جزو رفتنيها از شبكه بانكي در سال ۹۰ بودند. همچنين بانك مركزي تاكنون مجوزي براي افزايش شعب يكي از بانكهاي خصوصي نداده است. اين بانك اكنون تنها در تهران شعب دارد. از مؤسسات مالي در شرف تأسيس نيز خبر ميرسد كه بانك مركزي تعداد اين مؤسسات را از ۱۴ مؤسسه اكنون به ۱۰ مؤسسه رسانده است. از اين تعداد ۱۰ مؤسسه باقي مانده نيز احتمالاً فرشتگان و فردوسي با يكديگر ادغام خواهند شد.
با ادامه روند فعلي بايد منتظر كاهش چشمگير شعب تعدادي از بانكهاي خصوصي و حذف چند مؤسسه مالي ديگر از شبكه بانكي باشيم چراكه بانك مركزي فعلا توان نظارت بر اين تعداد شعب را در كشور ندارد.
