نمايشگاه بينالمللي تبريز طي روزهاي اخير ميزبان هفت كشور و ۳۱ استان در زمينه صنايع دستي و هنرهاي سنتي است كه در قالب ۳۰۰ رشته با عنوان «نمايشگاه بينالمللي صنايعدستي جاده ابريشم» بازديدكنندگان را به حضور ميپذيرد.
هرچند هميشه صحبت از ويژگيهاي خاص و منحصر به فرد صنايع دستي ايران در تمام دنيا ميشود اما بايد بپذيريم كه طي ساليان اخير اين صنعت با نامهربانيهايي مواجه بوده و نمايشگاههايي مانند صنايعدستي جاده ابريشم ميتواند گام بزرگي براي شناساندن و احياي آن باشد.
در نمايشگاه صنايع دستي تبريز ۴۰۰ هنرمند از ۳۱ استان به همراه رشتههاي صنايع دستي از كشورهاي برونئي، چين، تركيه، مالزي و عراق گردهم آمدهاند كه از ويژگيهاي آن ميتواند به حضور چندين رشته صنايعدستي منسوخ شده آذربايجان شرقي كه طي ساليان اخير احيا شدهاند و حالا دوباره به نمايش درآمدهاند، اشاره كرد.
همچنين از برنامههاي جنبي اين نمايشگاه نيز ميتوان به غذاهاي سنتياي كه از ۱۰ استان آماده و ارائه شدهاند، اشاره كرد.
صنعتي براي اشتغال پايدار
اين زنان جامعه هستند كه ميتوانند با فعاليت در رشتههاي مختلف صنايع دستي آن را رونق بخشيده و اشتغال پايدار به وجود بياورند.
استاندار آذربايجان شرقي با عنوان كردن مطلب فوق و با اشاره به اينكه صنايع دستي ايران، گواهي برانديشه ملت ما در طول تاريخ است، گفت: «هر ملت و قومي كه تاريخ نداشته باشد، هيچ چيز ندارد و در اين ميان گروهي مانند رژيم اشغالگر قدس براي به دست آوردن پيشينه تاريخي، داشتههاي فرهنگي ديگر ملل را به سرقت ميبرند. با اين اوصاف ما نبايد از كنار اين همه تاريخ و داشته و سندمان به راحتي بگذريم.»
احمد عليرضا بيگي ادامه داد: «تمركز بر روي صنايع دستي ميتواند در تمام زمينهها از جمله اقتصادي و قابليتهايي كه از اين رهگذر عايد كشور ميشود، مثمر ثمر واقع شود.»
استاندار آذربايجان شرقي، اين استان را شاهراه رسيدن به اروپا و تبريز را كليد اين شاهراه معرفي كرد و گفت: «بايد به اين صنعت توجه ويژهاي داشته باشيم تا بتوانيم از اين ظرفيت براي توسعه و رونق همه جانبه استفاده كنيم.»
در اين نمايشگاه سعي شده تا با كاهش قيمت فروش محصولات صنايع دستي، امكان خريد آن براي جمع زيادي از مردم امكانپذير شود و به تبع هنرمندان و فعالان اين عرصه نيز بازار خوبي را از آن خود كنند.
خصوصيترين بخش كشور
يكي از ميهمانان آيين افتتاح نمايشگاه بينالمللي صنايع دستي جاده ابريشم در تبريز محمدحسن صالحيمرام، معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي بود كه گفت: «۱۱۶ اثر از آثار هنرمندان كشور نشان مرغوبيت يونسكو را دريافت كردهاند و سازمان نيز امسال را سال طلايي صنايع دستي ناميده كه اميدواريم شاهد توسعه اين صنايع باشيم.»
وي اقتصادي را پويا و روبهرشد و حركت ناميد كه در دست بخش خصوصي باشد و با پررنگ شدن نقش زنان و خانواده همراه باشد.
صالحي مرام از وعده رييسجمهور در زمينه اختصاص يكپنجم تسهيلات صندوق توسعه ملي كه معادل پانصد ميليارد تومان ميشود با كار مزد ۴ درصد براي توسعه صنايع دستي كه در اختيار هنرمندان اين حوزه قرار خواهد گرفت، خبر داد و اضافه كرد: «بازارچههاي صنايع دستي در سراسر كشور براي آشتيدادن خانوادههاي ايراني با صنايع دستي ايجاد خواهد شد و با برپايي ۵۰ نمايشگاه و گالري دائمي در خارج از مرزها اميدواريم در سال آينده بالاترين اقلام صادراتي كشور، صنايع دستي باشد.»
در نمايشگاه بينالمللي صنايع دستي جاده ابريشم، سفيران و رايزنان فرهنگي كشورهاي خارجي حضور دارند كه ميتوان از آنها به عنوان مسافران اين جاده نام برد.
تراب محمدي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان آذربايجان شرقي در مورد خارجيهاي دعوت شده به نمايشگاه گفت: «تمامي نمايندگيهاي خارجي، سفرا و شركتهاي خارجي مستقر در ايران جزو دعوت شدگان به تبريز ميباشند كه اميدواريم اين نمايشگاه بتواند آداب و رسوم و فرهنگ و هنر اقوام مختلف ايران را اول به مردم سراسر كشور خودمان و سپس به نمايندگان و سفراي ديگر كشورها معرفي كند. خارجيها در اين نمايشگاه اين فرصت را به دست ميآورند تا با گوشهاي از صنايع دستي ايران زمين و هنرهاي ناب و ظرفيت مناطق مختلف كشورمان جهت توليد محصولات متنوع آشنا شوند.
حمايتها عملياتي شوند
كارهاي زيادي در حوزه صنايع دستي صورت گرفته است اما ظرفيتهاي زياد ديگري وجود دارد كه ميتواند اين صنعت را توسعه ببخشد و در سال توليد ملي هرچقدر براي صنايع دستي ارزش قائل شويم به همان نسبت ميتوانيم از وابستگي به نفت رها شويم.
اينها صحبتهاي ارسلان فتحيپور، رييس كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي است كه صنايع دستي را سفير فرهنگي ايران عنوان كرد و ادامه داد: «اين كميسيون در مجلس آماده پذيرش و بررسي پيشنهادات كاربردي در مسير توسعه اقتصادي در بخشهاي گوناگون است و نبايد فراموش كنيم كه توجه به صنايع دستي داخلي، راه را براي ورود محصولات خارجي و بيارزش ميبندد و اين اولين گام در حمايت از توليدكنندگان و هنرمندان اين عرصه بشمار ميآيد.
بيشك آذربايجان شرقي از جمله استانهاي مستعد و فعال در زمينه توليد صنايع دستي در نظر گرفته ميشود كه با اندك حمايت و توجه به آن ميتوان تحولي عظيم به نفع فعالان و توليد كنندگان اين صنايع بوجود آورد.
خروج كپي بردارها از ميدان
جاده ابريشم با توجه به قدمت تاريخي و تجاري تبريز و نقش اين شهر و استان به عنوان منطقهاي حياتي در داد و ستد و توزيع كالا بين شرق و غرب، از جهات مختلف قابل توجه است اما نكتهاي كه كارشناسان بر آن تأكيد دارند اين است كه بايد حمايتها و توجهها به صنايع دستي با شرايط روز و نيازها صورت گيرد تا علاوه بر استفاده از پتانسيلها، بتوان رقباي خارجي را كه در حال حاضر فقط در حال كپيكردن و نمونه برداري از محصولات ايراني و توليد انبوه آنها هستند، از ميدان خارج كرد. نامگذاري امسال به عنوان «توليد ملي، حمايت از كار و سرمايهايراني» ميتواند بهانه بسيار خوبي براي حمايت از صنايع دستي به عنوان يك بخش توليدي و اشتغالزا باشد كه مورد اهميت قرار گيرد و برگزاري نمايشگاههايي در اين سطح حتماً به رونق دادن آن كمك كرده و اين فرصت را ايجاد ميكند تا سفرا و رايزنان فرهنگي ديگر كشورها مشاهدات خود را به كشورهايشان مخابره كرده و كمكي به شناساندن هنر و صنايع دستي ايران به هموطنانشان كنند.
به هر حال نمايشگاه بينالمللي صنايع دستي جاده ابريشم قابليتهاي استثنايي اين بخش را بيش از پيش نمايان كرده و به همگان ثابت ميكند كه صنايع دستي در طول تاريخ از اهميت ويژهاي برخوردار بوده است.
اما نبايد فراموش كرد كه هميشه نقش صنايع دستي در بخش فرهنگي بيش از نقش اقتصادي آن بايد مورد توجه قرار گيرد زيرا در اين مسير فرهنگ و تمدن يك كشور به اقصي نقاط دنيا مخابره ميشود و نمايشگاه جاده ابريشم نيز حركتي در همين جاده است.
