« دیگه واقعا نمی دونیم سراغ کی باید بریم تا به درد ما برسه؟! چند ساله به این در و اون در می زنیم جواب نمی گیریم... بابا به خدا دیگه نفسمون بالا نمی آد... اصلا نه پیشرفت خواستیم نه اشتغالزایی، بذارن زنده بمونیم... چند ساله که صبح تا شب تو این هوای خاکستری نفس می کشیم... نه می تونیم رختامونو تو حیاط پهن کنیم نه حتی کفشامونو تو حیاط خونمون بذاریم، صبح که پا می شیم گرد سیمان همه زندگی مونو پوشونده... روزی چند بارباید حیاط بشوریم اونوقت می گن مصرف آب بالاست... پدرم چند ساله خونه نشین شده، به خاطر آلودگی هوا نمی تونه از خونه بره بیرون... بچه م دچار مشکل تنفسی حاد شده دکتر گفته به خاطر هوای این شهره، یعنی باید خونه زندگیمونو بذاریم بریم یه شهر دیگه؟...» اینها حرفهای ساده و تکراری مردم شهری است که اگرچه مدال بزرگترین تولیدکننده سیمان در کشور را برگردن آویخته و نامش در بین مصرف کنندگان داخلی وخارجی این محصول شهره است، اما گرد و غبار حاصل از فعالیت کارخانه سیمان، زندگی مردمش را به چالش کشیده و نفس هایشان را حبس کرده است!
***
تولید بالا و آلودگی بالاتر!
کارخانه سیمان دورود بیش از۵۰ سال است فعالیت خود را در قالب سه واحد مجزا آغاز کرده است، واحد شماره یک این کارخانه در سال ۱۳۳۸ با ظرفیت ۳۰۰ تن در روز شروع به کار کرد و به مرور، تولید این واحد به هزار تن در روز افزایش یافت. واحد شماره دو هم که به روش خشک کار می کند، در سال ۱۳۴۸ با ظرفیت اسمی هزار تن در روز به بهره برداری رسیده و واحد شماره سه کارخانه که بزرگترین واحد تولیدی این شرکت است نیز در سال ۱۳۵۹ شروع به کار کرد و تولید روزانه آن بالغ بر دو هزار و ۵۰۰ تن است.
با این اوصاف اگر تولید روزانه این کارخانه در حدود سه هزار و ۵۰۰ تن باشد، از این میزان تولید، متوسط روزی ۳۵۰ تن گرد وغبارحاصل از فعالیت های این کارخانه، نصیب اهالی این شهر می شود. به هر حال وقتی کارخانه ای با این عظمت درست در وسط شهر احداث می شود، طبیعی است که هوایی خاکستری و غبار آلود را به خورد مردم دهد!
هر چند درسالهای اخیر اقداماتی از سوی مسئولان برای رفع آلودگی صورت گرفته و هزینه هایی گزافی نیز صرف این مورد شده و حتی توافقاتی هم برای انتقال این کارخانه به خارج از شهر انجام شده اما مشکل همچنان پابرجاست و اهالی این شهرستان در هر فرصتی که پیش بیاید و هر تریبونی که در اختیارشان گذاشته شود مهمترین معضلشان را آلودگی این کارخانه عنوان می کنند، معضلی که برای شهری که لقب "پایتخت طبیعت ایران" را یدک می کشد، قطعا برازنده نیست.
"آسمان آبی"، نتیجه داد؟
در پی افزایش آلودگی و غبار حاصل از فعالیت کارخانه سیمان درود به عنوان یکی از بزرگترین کارخانه های تولید سیمان کشورکه نقش مهم و کلیدی در اقتصاد شهرستان درود دارد، نصب الکتروفیلتر ها به عنوان راهکار مناسبی برای کاهش آلودگی این کارخانه مطرح و در دی ماه سال ۸۷ در"همایش آسمان آبی" نصب الکتروفیلترهای فاز۱ و۲ این کارخانه با هزینه زیادی انجام شد. اما متاسفانه به دلیل اینکه استفاده از این الکتروفیلترها بار زیادی را بر شبکه انرژی کارخانه وارد می کرد در برخی ساعات شب از مدار خارج می شد و دوباره آلاینده ها شهر را فرا می گرفت. رییس اداره کل سازمان حفاظت از محیط زیست با بیان اینکه کارخانه سیمان متعهد شده که در تمام ساعات فعالیت خود از الکتروفیلترهای نصب شده استفاده کند افزود: در حال حاضر الکتروفیلترهای فاز۱ و۲ به صورت شبانه روزی در مدار هستتد و سیستم پالایش آن لاین حفاظت محیط زیست، خروجی این دو فازکارخانه را از نظر میزان آلایندگی، استاندارد نشان می دهد. محمد حسین بازگیربا اشاره به نارضایتی مردم از میزان آلودگی فاز ۳ این کارخانه خاطرنشان کرد: فاز ۳ نیز به الکتروفیلتر تجهیز شده اما از آنجا که الکتروفیلترهای این فاز، الکتریکی بوده و نسبت به شوک های مختلف چون کم و زیاد شدن ولتاژ برق، دما و... بسیار حساس است به محض بروز هر یک از این عوامل از مدار خارج می شود. بنا به گفته این مسئول از سال گذشته در نتیجه پیگیری های فراوان و حتی دعواهای حقوقی قرار شد الکتروفیلترهای جدید با هزینه ای در حدود ۳ میلیارد تومان برای کاهش آلایندگی فاز ۳ به کار گرفته شود که نهایتا تا آخر خرداد ماه سال جاری این سیستم که اکنون ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، مورد استفاده قرار خواهد گرفت و نگرانی ها کاهش می یابد.
معدن، تعطیل شد!
یکی دیگر از منابع مهم آلاینده در کارخانه مذکور، برداشت غیر اصولی و غیر فنی از معدن سیمان واقع در جوار شهر بود که گرد و غبار ناشی از جابجایی سیمان در این معدن منجر به آلودگی شدید هوای شهر می شد و خوشبختانه پس از بررسی این مورد، معدن تعطیل و کارخانه سیمان درود موظف شد در شرقی ترین قسمت کارخانه، به روش پلکانی و اصولی برداشت از معدن را انجام دهد تا میزان گرد و غبارحاصل را به حداقل ممکن برساند. بنا به گفته رییس اداره کل حفاظت محیط زیست لرستان کارخانه به شستشو وپاکسازی مداوم مسیرهایی که در طول روز محل تردد کامیونهای کارخانه است نیز ملزم شده، همچنین ترمیم فضای سبز کارخانه به منظور کاهش آلودگی هوای منطقه هم در دستور کار قرار گرفته است.
انتقال کارخانه تا ۴-۳ سال دیگر!
حدود دو سال پیش در جلسه ای که بین مسئولین اداره کل حفاظت محیط زیست استان لرستان با هیئت مدیره کارخانه مذکور تشکیل شد، رییس اداره کل حفاظت محیط زیست استان لرستان تنها راهکار اصولی برای نجات شهر درود از آلودگی کارخانه سیمان را انتقال این کارخانه به خارج از شهر دانست و پیشنهاد داد این کارخانه از داخل شهر به بیرون از محدوده انتقال یابد که این پیشنهاد مورد توافق طرفین قرار گرفت و البته برای انجام آن مدت زمان چند ساله تعیین شد!
بازگیر از راه اندازی فاز ۴ این کارخانه طی ۳ تا ۴ سال آینده خبر داد و گفت: در قسمتی بیرون از شهر حدود ۱۰۰ هکتار زمین خریداری شده، طرح ارزیابی اثرات زیست محیطی آن انجام و کلیه مجوزهای مورد نیاز صادر شده است . وی با بیان اینکه در صورت راه اندازی این فاز، ۳ فاز دیگر کارخانه سیمان درود تعطیل خواهد شد گفت: پس از گذشت بیش از ۵۰ سال از فعالیت این کارخانه وقت آن رسیده که کارخانه را بروز کنیم و مسئولان به جای سرمایه گذاری و صرف هزینه برای فاز های قدیمی برای بهره برداری از فاز ۴ پای کار بیایند چرا که صرفه اقتصادی آن برای مجموعه بیشتر است. رییس اداره کل حفاظت محیط زیست استان ادامه داد: با توجه به حجم فعالیت این کارخانه، هزینه های صرف شده برای ارتقاء فازهای قدیمی این کارخانه و همچنین اعتبارات تخصیص یافته به فاز ۴، در مقابل سود آوری این کارخانه رقم قابل توجهی نیست!
بازگیر در پاسخ به این سوال که چقدر می توان به راه اندازی فاز ۴ کارخانه و نجات جان مردم از آلودگی هوای شهر امید داشت گفت: همه چیز مهیا و در انتظار اقدام سهامدار و حمایت دولت است و بدون همکاری همه جانبه مسئولین استانی و کشوری، قطعا تلاش ها بی نتیجه می ماند و امیدها به یاس تبدیل خواهد شد.
