استان سمنان با مساحتی بالغ بر ۷/۹ میلیون هکتار در جنوب رشته کوه های البرز و بخش شمالی دشت کویر قرار دارد که ۳۹ درصد از مساحت کل استان که حدود ۳ میلیون و ۷۴۱ هزار هکتار بوده را مراتع تشکیل می دهند و ۱۴ درصد از مراتع موجود در استان سمنان در وضعیت خوب و متوسط و ۸۶ درصد در وضعیت فقیر طبقه بندی می شوند. با این حال سمنان جزو استانهایی به شمار می آید که از تنوع گیاهی، بخصوص گیاهان دارویی به شمار می آید.
چندی پیش طرحی از طرف دفتر امور منابع جنگلی، سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیز داری کشور ارایه شد تا تعدادی از استانها به عنوان پایلوت مجری طرح کشت گیاهان دارویی باشند که استان سمنان نیز جزو آنان بود.
به همین بهانه به سراغ مهندس سید حسن میرعماد مدیر کل منابع طبیعی و آبخیز داری استان سمنان رفتیم تا از چند و چون کارها آگاه شویم:
***
*
کدام مناطق در استان سمنان برای طرح مذکور انتخاب شده اند؟ طرح پایلوت کشت گیاهان دارویی در ۱۲ استان به مرحله اجرا در می آید که منطقه کالپوش میامی به مساحت ۳ هکتار و منطقه تویه دروار دامغان به مساحت ۵ هکتار نیز به عنوان پایلوت در استان سمنان انتخاب شده اند.
* وضعیت تنوع گیاهی در استان چگونه است؟ این استان دارای تنوع گیاهی فراوان و با ارزش صنعتی، دارویی و خوراکی است که از۸۵۰ گونه گیاهی شناسایی شده در سمنان بیش از ۱۲۶ گونه آن دارویی، صنعتی و خوراکی محسوب می شوند که در فصل بهار و اوایل تابستان، روستائیان و افراد بومی مناطق مختلف در سطح استان سمنان اقدام به جمع آوری برخی از این گونه های گیاهی به منظور مصارف خوراکی و دارویی می نمایند.
* آیا جمع آوری گیاهان سازماندهی شده صورت می گیرد؟ این اداره کل برای ساماندهی این افراد و نظارت صحیح، اقدام به ایجاد زمینه جهت تشکیل تشکل های مردمی در قالب شرکت های تعاونی، تشکل هایی در قالب جوامع محلی نموده است.
در حال حاضر ۵ تشکل در نقاط مختلف استان سمنان فعالیت دارند که ۲۰۰ نفر بهره بردار عضو این۵ تشکل هستند. قابل ذکر است ایجاد اشتغال در جوامع محلی و تغییر معیشت بهره برداران از اهداف اصلی وجود این تشکل ها است.
* چه گیاهانی مورد نظر و کشت این گروهها هستند؟ سریشم، جو وحشی، چوبک، بادام کوهی، اسپند، پیاز کوهی، زرشک، نسترن وحشی، علف چای، گل کاسنی، گزنه، شقایق، گل گاوزبان، پنبرک و بابونه از عمده محصولات قابل بهره برداری تشکل های بهره بردار در سطح استان سمنان است.
* آیا گیاه خاص یا استراتژیکی برای استان در نظر دارید؟ بله! در این استان قابلیت بهره برداری از ۴ گونه استراتژیک مرتعی وجود دارد که با صدور مجوز هدایت و نظارت کارشناسان، بهره برداری از این ۴ گونه صورت می پذیرد که باریچه، کتیرا، وشاء و آنغوزه ۴ گونه استراتژیک مرتعی در این استان به شمار می آیند.
* و وضعیت صادرات این گیاهان؟ سالیانه به طور متوسط بین ۱۰ تا ۲۰ تن از این محصولات در استان برداشت و به کشورهای اروپایی صادر می شود.
