با برگزاري مرحله بعدي مذاكرات در مسكو در تاريخ ۲۹ و ۳۰ خرداد ميتوان گفت كه در سه ماهه نخست سال ۹۱ سه دور مذاكره در استانبول، بغداد و مسكو ميان هفت قدرت برتر جهاني رخ داده است. پاسخ به اين سؤال كه قطار مذاكرات روي كدام ريل حركت ميكند، موضوعي است كه در ادامه روي آن بحث ميشود.
تلاش اسرائيل براي اخلال در مذاكرات استانبول
در آستانه مذاكرات استانبول، رژيم صهيونيستي مواضعي را مطرح كرد كه نشاندهنده قصد اسرائيل براي ايجاد اخلال در آن مذاكرات بود. اگرچه اين رژيم از اعضاي ۱+۵ به حساب نميآيد، اما با در نظر گرفتن اين واقعيت كه تمامي كشورهاي ۱+۵ با اسرائيل روابط دوستانه دارند و در عملكردهاي مختلف خود اثبات كردهاند كه تحت تأثير شديد اين رژيم قرار گرفتهاند و از طرفي بسياري از نگرانيهاي اسرائيل در خصوص فناوري هستهاي ايران، همان نگرانيهاي ۱+۵ است، نميتوان تاثيرگذاري مواضع اسرائيل بر مواضع ۱+۵ در مذاكرات با ايران را ناديده گرفت.
تلاشهاي اسرائيل از القائات منفي عليه ايران نشاندهنده هدف شوم آن براي بينتيجه گذاشتن مذاكرات استانبول و كج كردن مسير آن به وادي ديگر بود. در همين راستا بنيامين نتانياهو نخستوزير رژيم صهيونيستي پس از ديدار خود در روز يكشنبه، ۸ آوريل ۲۰۱۲، با ماريو مونتي نخست وزير ايتاليا گفته بود:«سياست اسرائيل در قبال ايران و نيز در قبال نتايجي كه مذاكرات ايران با ۱+۵ بايد داشته باشد، تغييري نكرده است.
تقاضاهاي ما بايد واضح باشد: اول اينكه غنيسازي اورانيوم چه به ميزان ۲۰ درصد و چه به ميزان ۳ درصد بايد متوقف گردد، دوم اينكه مواد غني شده بايد از مرزهاي ايران خارج شود، كه ميتوان به جاي آن مواد تعويضي براي اهداف صلحجويانه در اختيار آنها گذاشت و سوم اينكه تأسيسات هستهاي در قم (فردو) را منحل كنند.»
اين اظهارات در حالي مطرح شد كه بعد از آن دو روز مانده بود به مذاكرات استانبول، سايت راديو اسرائيل طي گزارشي مدعي شد:«ايالات متحده امريكا ديدگاه خود را نسبت به برنامه اتمي جمهوري اسلامي ايران سختتر كرده و هدف نهايي را آن دانسته كه ايران غنيسازي اورانيوم را به طور كامل متوقف و از رسيدن به بمب اتمي صرفنظر كند!» بنابر اين گزارش، جيكارني، سخنگوي كاخ سفيد واشنگتن، در گفتوگو با خبرنگاران تأكيد كرده بود كه ايران بايد اين خواسته ايالات متحده را بپذيرد. او همچنين گفته بود:«فرصت براي حل مسالمتآميز برنامه اتمي ايران هنوز وجود دارد ولي اين پنجره ديپلماسي، در حال بسته شدن است.»
تسلط اراده صهيونيستها بر ۱+۵ در بغداد
بعد از مذاكرات استانبول و قبل از مذاكرات بغداد نيز گرچه فضاي مثبت و روشني ميان طرفين مذاكره برقرار بود، اما باز هم اسرائيل آرام نبود و مثل يك سگ نگهبان مدام پارس ميكرد. در چنان شرايطي كه اكثر دولتها و ملتها توافق ميان ايران و ۱+۵ را مثبت ارزيابي ميكردند، اما صهيونيستها دستبردار نبودند و با هدف اشاعه تخيلات خود به مخيله ۱+۵ به تكاپو افتادند. اين ادعا با خبر روزنامه صهيونيستي هاآرتص اثبات ميشود كه از رايزنيهاي پنهان مقامات امريكا و آلمان و فرانسه با مقامات اسرائيلي قبل و بعد از مذاكرات ايران و ۱+۵ در استانبول پرده برداشت.
به گزارش روزنامه هاآرتص، مقامات دفتر نيكلا ساركوزي (رئيسجمهور سابق فرانسه) و آنگلا مركل (صدر اعظم آلمان) در فرانسه و آلمان با دفتر بنيامين نتانياهو نخست وزير رژيم صهيونيستي قبل و پس از مذاكرات استانبول گفتوگو كردند. «وندي شرمن» نماينده امريكا در مذاكرات ايران و ۱+۵ هم براي هماهنگسازي مواضع در قبال گفتوگوها قبل و بعد از مذاكرات استانبول، با سفير اسرائيل در واشنگتن مذاكره داشته است.
بر همين اساس پس از مذاكرات استانبول و بعد از آنكه بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل غرب را به دادن «هديه» به ايران متهم كرد، فوراً باراك اوباما رئيسجمهور امريكا در كنفرانسي خبري در كارتاگنا (كلمبيا) كه براي شركت در نشست كشورهاي امريكايي به آنجا سفر كرده بود، با رد سخنان نتانياهو گفت:«اين برداشت كه ما چيزي را واگذار كردهايم يا هديه دادهايم نشان ميدهد ايران چيزي به دست آورده، در حالي كه اين كشور در صورت استفاده نكردن از اين گفتوگوها ظرف چند ماه آينده با شديدترين تحريمها روبهرو خواهد شد.»
در اين راستا و براي جلب رضايت اسرائيل بود كه در آستانه مذاكرات بغداد، با تصويب مجوز حمله به ايران توسط كنگره امريكا و ارائه پيشنهاد تحريم كامل، فشارها براي وادار كردن ايران به تعليق غنيسازي و تحويل مقدار اورانيوم غني شده به اوج رسيد.
علاوه بر اين، سفر ايهود باراك وزير جنگ رژيم صهيونيستي به امريكا و ارائه چند طرح نظامي به باراك اوباما براي حمله نظامي به ايران كه پس از مذاكرات مثبت استانبول رخ داد و نيز اظهارنظر سفير امريكا در اسرائيل مبني بر آماده بودن يك طرح نظامي براي حمله به تاسيسات هستهاي ايران كه در راستاي مطالبات اسرائيل بود در كنار سفر كاترين اشتون به اسرائيل تحركاتي بود كه به روشني از تاثيرات صهيونيستها بر مذاكرات ايران و ۱+۵ حكايت داشت.
اشتون كه در طول مذاكرات استانبول هيچ حرفي از تعليق فعاليتهاي هستهاي ايران نزد و به رغم آنكه وي در نشست استانبول بر ضرورت مذاكرات بدون شرط در بغداد تأكيد كرده بود و در شرايطي كه حق ايران براي استفاده صلحآميز از انرژي هستهاي طبق معاهده NPT در مذاكرات استانبول محترم شمرده شده بود، اما اشتون در آستانه برگزاري مذاكرات بغداد، با سفر به سرزمينهاي اشغالي و ديدار با مقامات صهيونيستي از لزوم تعليق فعاليتهاي هستهاي ايران سخن به ميان آورد و اظهار داشت:«اميدواريم گفتوگوهاي آتي ۱+۵ با ايران فرآيندي را شكل دهد كه تهران نهايتاً برنامه اتمي نظامي خود را رها كند.» اينگونه بود كه در مسير مذاكرات، اراده صهيونيستها بر ۱+۵ مسلط شد و بخشهايي از خواست اسرائيل در بغداد از زبان ۱+۵ مطرح شد كه مورد موافقت ايران قرار نگرفت.
فضاسازي صهيونيستي عليه فعاليتهاي هستهاي ايران
اكنون شايد آسانتر بتوان دليل ناكامي مذاكرات بغداد را دريافت و حدس زد كه قطار مذاكرات كه ايستگاه بعدي آن مسكو است، به چه سمتي حركت خواهد كرد. خصوصاً آنكه مانند شرايط قبل و بعد از مذاكرات استانبول و بغداد، اكنون نيز مراودات ميان ۱+۵ و اسرائيل و تاثيرگذاري صهيونيستها روي مذاكرات آتي به روشني پيداست.
سفر وندي شرمن نماينده امريكا در مذاكرات بلافاصله از بغداد به سرزمينهاي اشغالي و ديدار وي با مقامات رژيم صهيونيستي يكي از نشانههايي است كه با توجه به سوابق تاريخي بايد منتظر تاثير آن در مذاكرات مسكو باشيم. همچنين يك روز پس از مذاكرات بغداد، خبرگزاري امريكايي آسوشيتدپرس به نقل از يك ديپلمات كه نامي از او ذكر نكرد، مدعي شد كه آژانس بينالمللي انرژي اتمي رگههايي از اورانيوم بيش از ۲۰ درصد غنيشده را در تاسيسات هستهاي زيرزميني ايران پيدا كرده است. بنابراين ادعا، اورانيوم مزبور تا سطح ۲۷ درصد غني شده بود.
علاوه بر اين، دو روز پس از مذاكرات بغداد و يك روز پس از انتشار گزارش جديد آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره فعاليتهاي هستهاي ايران و در شرايطي كه در اين گزارش هيچ مورد مشكوك و غيرعادي گزارش نشده، برخي منابع غربي، فضاسازي جديدي در اين باره كردهاند.
به گونهاي كه مؤسسه امريكايي علوم و امنيت بينالمللي، بر پايه گزارش جديد آژانس، تحليلي را منتشر كرده و مدعي شده كه هماكنون ايران پتانسيل ساخت پنج بمب اتمي را دارد و به اندازه پنج بمب اتم، اورانيوم دارد. اين فضاسازيها درست طبق ادعاهاي صهيونيستهايي شكل گرفته كه در حال حاضر بيش از ۲۰۰ كلاهك اتمي در اختيار دارند و ثابت كردهاند كه به هيچ وجه حاضر به فعاليت صلحآميز هستهاي بر اساس معاهده NPT و تحت نظر آژانس بينالمللي اتمي نيستند.
حال ميتوان با نگاهي به گذشته، افق آينده را مشاهده كرد و علت تغيير مواضع ۱+۵ از استانبول تا بغداد را دريافت و حدس زد كه اراده ۱+۵ در مذاكرات مسكو همانند گذشته در دست چه كساني قرار خواهد داشت.
