علي طالبزاده: در حال حاضر اكثر بانكها و مؤسسات با طرحهاي مختلف و رنگارنگ در پي جذب حداكثر سپردههاي بانكي هستند. براي همين طرحهايي چون هدايا و غيره را به مشتريان خود ارائه ميكنند. اما در اين بين بانكها و مؤسساتي هستند كه پا را فراتر از مقررات بانك مركزي درباره نرخ سود گذاشتهاند و نرخ سود خود را دو تا سه درصد بالاتر ارائه ميكنند.
با اينكه اين مؤسسات مالي و بانكها با اين حربه در جذب سپردهها نسبت به ديگر رقباي خود موفقتر هستند اما به گفته كارشناسان بانكي اين رويه ميتواند در آينده نزديك براي خود اين مؤسسات مشكلآفرين باشد چراكه اگر نتوانند به تعهدات خود عمل كنند ميزان بدهيهاي آنها نسبت به درآمد افزايش يافته و حجم منابع و مصارف را بر هم خواهد زد.
اما در اين بين بانكها و مؤسساتي كه نرخ سود را رعايت ميكنند مجبور هستند كه با ارائه طرحهايي چون ارائه هديه، نرخ سود متفاوت در سال دوم سپردهگذاري و ارائه تخفيف در ساير خدمات خود چون بيمه، سپردههاي سرگردان را جذب كنند.
با وجود هشدار و تهديد بانك مركزي مؤسسات مالي به ويژه مؤسساتي كه هنوز نتوانستهاند مجوز نهايي خود را كسب كنند نرخ سود ۲۶ درصدي را به مشتريان خود عرضه ميكنند.
ادامه طرح سپرده وام خواه
از سوي ديگر مؤسسات مالي و اعتباري و تعاونيهاي اعتبار كه به دنبال كسب منابع مردمي هستند طرح سپرده وام خواه را همچنان در مؤسسات خود به كار ميگيرند. اين طرح از سوي بانك مركزي خلاف قانون شناخته شده اما مؤسسات مالي و تعاونيهاي اعتبار بدون توجه به هشدارهاي بانك مركزي و شائبه و ابهامات شرعي كه در اين طرح وجود دارد از مردم سپرده دريافت ميكنند.
در اين روش فرد به عنوان مثال پنج ميليون تومان در مؤسسه مالي يا تعاوني اعتبار سپردهگذاري ميكند. يكي از شرايط اصلي اين سپرده وامخواه مسدود شدن اصل سپرده نزد مؤسسه است. فرد براي اينكه بتواند وامي دريافت كند بايد حداقل سه ماه پول خود را نزد اين مؤسسات بلوكه كرده و پس از سه ماه بتواند وام به ميزان پول خود دريافت كند.
اما نكته جالب اينكه مؤسسه مذكور اصل پول مشتري را تا زمان پرداخت اقساط مسدود ميكند. مؤسسه براي اينكه به نوعي مشتري را به اين نوع وام ترغيب كند حدود هشت درصد به پول مسدودي سود پرداخت ميكند. اين نوع سپردهگذاري از لحاظ شرعي و قانوني داراي ايرادات اساسي است و هنوز هم در سطح كشور ادامه دارد.
سختگيريهاي بانكهاي دولتي و به ويژه خصوصي در ارائه وام خرد، مردمي را كه به دنبال ۵ تا ۱۰ ميليون وام هستند به اين مؤسسات سوق داده و اين مؤسسات و تعاونيهاي اعتبار به نحو احسن از شرايط پيش آمده استفاده ميكنند.
بانك مركزي هنوز نتوانسته اين معضل را حل كند و مدعي است كه بانكها بيش از توان خود تسهيلات پرداخت كردهاند. اما بانك مركزي نگفته كه تسهيلاتي كه بانكها به ويژه خصوصيها پرداخت كردهاند چه ميزان خرد و كلان بوده و مردم عادي در فضاي فعلي براي اخذ يك وام ساده و كوچك چه بايد كنند؟
