ایسنا: معاون اول رييس جمهور با اشاره به اينکه مقام معظم رهبري همواره سفرهاي استاني را به عنوان الگوي مديريت اسلامي مورد تاکيد و تاييد قرار داده و بيش از ۲۰ بار در سخنرانيهاي معظمله از سفرهاي استاني دولتهاي نهم و دهم به نيکي ياد شده است گفت: با طراحي سفرهاي استاني، ابتکاري ماندگار و بي نظير در تاريخ ايران طراحي شد. ابتکاري که نه در اين سرزمين، بلکه در هيچ جاي دنيا به اين صورت سابقه نداشته است.
محمدرضا رحيمي امروز (جمعه) پيش از خطبههاي نماز جمعه با تبريک سالروز ميلاد سرور زنان جهان، حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها و ميلاد حضرت امام خميني(ره) اظهار داشت: دولت هاي نهم و دهم در يکي از حساس ترين و سخت ترين شرايط کشور و در حالي که تمام قدرت هاي استکباري براي ضربه زدن به جمهوري اسلامي همنوا و همداستان شده بودند، وارد عرصه خدمت شد.
معاون اول رييس جمهور با بيان اينکه مهمترين نقطه ضعف در گذشته آن بود که با تمرکز امکانات در تهران و کلان شهرها، تصميمات نيز در تهران اتخاذ ميشد، گفت: ناب ترين و اساسي ترين هدف دولت نهم و دهم از بين بردن فاصلة ايجاد شده بين حاکمان و مردم صبور، مؤمن و مقاوم ايران بود.
رحيمي از سفرهاي استاني و حضور بالاترين مقام هاي اجرايي کشور در استان ها و شهرستان ها به عنوان انقلابي عظيم در حيطه اداري و سياسي کشور ياد کرد و افزود: در هيچ دورهاي، دولتمردان و مجريان کشور، تا اين حد در ميان مردم حضور نداشته و از نزديک با مشکلات آنها روبرو نشده بودند.
وي ادامه داد: بالاترين افتخار ما رضايت مقام معظم رهبري از اين ابتکار دولت بوده است و ايشان در سالهاي گذشته و به مناسبت هاي مختلف، اين سفرها را بسيار مهم، پربرکت و اميدبخش دانسته و آشنايي مسئولان دولت با حقايق و مشکلات نقاط مختلف کشور را به عنوان مهمترين دستاورد اين ابتکار عظيم بر شمردهاند.
معاون اول رييس جمهور باز شدن گره هاي کورِ برخي طرحها و پروژه هاي استاني، افزايش سرعت تصميم گيري با حضور بالاترين مسئولان اجرايي کشور در يک استان، شتاب گرفتن کارهاي عمراني و زيربنايي خصوصاً در مناطق محروم و نظارت مستمر بر کارِ نهادها و ادارت کل استان ها را گوشه اي از رهآوردهاي سفرهاي استاني دانست و گفت: حضورِ عاليترين مقامات اجراييِ کشور در ميان مردم و ديدار چهره به چهره با آنها، موجب دلگرمي، خوشحالي و زنده شدن اميد در دل مردمِ سراسر کشور شده است.
رحيمي اضافه کرد: در طول اين سفرها از ساعات اوليه صبح تا نيمه هاي شب شخص رئيس جمهور و اعضاي کابينه علاوه بر ديدار با اقشار مختلف، در کارگروه ها و جلسات از جمله کارگروه اشتغالِ استان شرکت مي کنند.
وي در ادامه با اشاره به برخي دستاوردها و موفقيتهاي کلي دولتهاي نهم و دهم خاطرنشان کرد: به يمن تلاشهاي شبانهروزي و بويژه سفرهاي استاني و تحرک بخشي به بخشهاي مختلف ، نتايج ارزشمندي بدست آمده است که رسيدن توليد ناخالص داخلي ايران از ۲۴۱ ميليارد دلار در سال ۱۳۸۵ به ۴۸۲ ميليارد دلار در سال ۱۳۹۰ از جمله اين نتايج است.
معاون اول رييس جمهور ادامه داد: با آن که اقتصاد جهاني با بحران روبرو بوده و بورسهاي کشورهاي صنعتي و حتي همسايه دچار بحران بودهاند، در فاصله سالهاي ۸۸ تا امسال شاخص کل بورس ما از ۱۲۵۰۰ واحد به ۲۷۰۰۰ واحد بالغ شده است و ارزش بورس ما از ۶۵ هزار ميليارد تومان به ۱۳۵ هزار ميليارد تومان ، يعني دو برابر رسيده است.
رحيمي با بيان اينکه به رغم مواجهه عمده اقتصادهاي جهان با رکود و بحران، رشد اقتصادي ايران در سال ۱۳۸۹ (بدون نفت) ۶.۱ درصد بوده است، تصريح کرد: ميزان سرمايهگذاري خارجي در ايران از ۲.۱ ميليارد دلار در ابتداي دولت دهم به ۴.۳ ميليارد دلار تا پايان سال ۹۰ رسيده است.
وي افزود: صادرات غير نفتي کشور در سال ۱۳۸۳ حدود ۷.۵ ميليارد دلار بود که اکنون به مرز ۵۳ ميليارد دلار رسيده است در حالي که واردات با کاهش ۵ درصدي مواجه شده و براي اولين بار صادرات در حال فراتر رفتن از مرز واردات است.
معاون اول رييس جمهور با مقايسه سرمايه گذاري صنعتي گذشته و حال کشور ياد آور شد: در سرمايه گذاري صنعتي ، تا سال ۱۳۵۷ فقط ۶۸۸ ميليارد تومان سرمايهگذاري انجام شده بود و از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۴، حدود ۲۱ هزار ميليارد تومان و از سال ۱۳۸۴ تاکنون بيش از ۱۰۰ هزار ميليارد تومان در خش صنعتي سرمايهگذاري شده است.
رحيمي همچنين با اشاره به تاسيس صندوق توسعه ملي افزود: اين صندوق اکنون با حدود ۴۰ ميليارد دلار موجودي، به منبع عظيمي براي سرمايهگذاري در کشور تبديل شده است.
وي اجراي قانون هدفمند کردن يارانه ها را يکي دگر از اقدامات مهم و ثمربخش دولت خواند و گفت: چنانچه قانون هدفمند سازي يارانهها اجرا نميشد امروز کشور با مصرف ۱۲۰ ميليون ليتر بنزين مواجه بود در حاليکه با اجراي قانون اين عدد به ۶۰ ميليون ليتر رسيده و بدين طريق معادل ۲۱ ميليارد دلار صرفه جويي حاصل شده است و اين صرفه جويي عظيم هر ساله بيشتر خواهد شد و درآمد آن صرف عمران و آباداني کشور ميشود و ما که تا سال گذشته وارد کننده بنزين بوديم ، اکنون مي توانيم صادر کننده بنزين باشيم.
معاون اول رييس جمهور همچنين کاهش ۳۰ درصدي مصرف گندم را از ديگر آثار اجراي قانون هدفمندسازي يارانه ها برشمرد و گفت: در مصرف برق با اجراي قانون هدفمندي معادل ۱۰ ميليارد دلار به نفع کشور صرفهجويي شده است و در طول پنج سال گذشته، ۲۵ هزار مگاوات به ظرفيت توليد برق اضافه شده و اينک صادر کننده عمده برق هستيم.
رحيمي در ادامه به تشريح برخي آمار و ارقام درخصوص سفرهاي استاني پرداخت و گفت: از سال ۱۳۸۴ تاکنون به طور متوسط هر ۲۳ روز يک سفر استاني با ميانگين ۳.۵ روز در استانها انجام شده و در مجموع حدود يک سال از هفت سال عمر کاري دولت در استانها گذشته است.
وي اضافه کرد: تاکنون ۳۰۰۶ مصوبه (در ۲۰۴۸۳ بند) تصويب شده که در برگيرنده ۷۳۴۰۰ پروژه يا اقدام بوده است و براي اجراي اين پروژهها ۲۰۰ هزار ميليارد تومان بودجه و ۱۰۰ هزار ميليارد تومان تسهيلات بانکي در نظر گرفته شده که بيش از ۶۰ درصد آن تخصيص يافته است که در مجموع مي توان گفت از مجموع مصوبات چهار دور سفر تاکنون ۷۳ درصد به طور کامل اجرا يا در حال اجرا است و ۲۷ درصد در حال پيگيري وطي مراحل مقدماتي است.
معاون اول رييس جمهور در بخش ديگري از سخنان خود به برنامه هاي دولت براي اجراي طرح مهر ماندگار اشاره کرد و اظهار داشت: با توجه به اولويت و اهميت برخي از پروژههاي بزرگ عمراني و سرمايهگذاري که بيش از هفتاد درصد پيشرفت کار دارند و تاثير مهمي که در اقتصاديملي ، توليد و اشتغال خواهند داشت، دولت تصويب نمود که بيش از ۸۰۰ طرح بزرگ و کلان ملي را در حوزههاي راهسازي ، راهآهن ، فرودگاه ، بنادر ، بيمارستان، ورزشگاهها ، نيروگاهها ، سدها و طرحهاي آبرساني ، طرحهاي عظيم نفت و گاز و پتروشيمي ، گردشگري و خدماتي جزء اهداف اصلي عمراني قرار گيرند و با تامين منابع مالي معادل ۱۶۰ هزار ميليارد تومان، اقدام جدي براي اتمام آنها به عمل آورد.
رحيمي افزود: اکنون دولت با حمايت همهجانبه و تامين اعتبارت لازم سرعت اجرايي اين طرحها را به شکل چشمگيري افزايش داده تا با حول و قوه الهي تا پايان دولت دهم اين طرحها به بهربرداري برسد.
وي با بيان اينکه طي ۱۰۰ سفر هيات دولت به مراکز استانها ، حدود ۱۷۵۰ سفر توسط اعضاء دولت به شهرستانها انجام شده است يادآور شد: علاوه بر سفرهاي استاني ، شخص رئيس جمهور ، معاون اول و اعضاء کابينه حدود ۹۰۰ سفر مورديوپروژهاي براي پيگيري مصوبات به استان ها و شهرستانها داشتهاند.
معاون اول رييس جمهور ادامه داد: بيش از ۲۵۵۶ جلسه کارگروه تخصصي و تنظيم پيشنويس تصميمات با حضور وزراء، نمايندگان و مديران استانها برگزار شده است و در اين سفرها شخص رئيس جمهور ۱۵۰۰۰ ملاقات مردمي و اعضاي کابينه ۳۵۰۰۰ ملاقات مردمي چهره به چهره داشته و ميليونها نامة مردمي نيز جمعآوري شده که عمده آنها پاسخ داده شده است.
رحيمي افزود: همچنين بررسي نامهها و مهمترين مشکلات هر شهرستان مشخص گرديده و تلاش شده در اسرع وقت، با اصلاح قوانين، تخصيص بودجه و يا جابجايي افراد ، عامل ايجاد آن مشکل مرتفع شود.
وي با بيان اينکه از ابتداي دولت نهم و دهم ۲۰هزار نمازخانه در مدارس راهاندازي شده است گفت: مبلغ ۸ هزار ميليارد تومان اعتبار براي مصوبات فرهنگي در طول ۵ سال تخصيص يافته است که در آن به مباحث حوزه دين و معارف اسلامي و توسعه مساجد و مصليها توجه ويژه شده است.
معاون اول رييس جمهور در ادامه سخنان خود به بخشي از دستاوردهاي دولت هاي نهم و دهم اشاره کرد که اهم آنها بدين شرح است:
بخشي از دستاوردهاي دولتهاي نهم و دهم
سدسازي: کل آب موجود پشت سدهاي کشور تا سال ۸۴ معادل ۲۴ ميليارد متر مکعب بوده است.با احداث ۱۱۲ سد ، ۲۳ ميليارد متر مکعب ظرفيت آب پشت سدها افزايش يافت و به ۴۷ ميليارد متر مکعب رسيد و تقريباً صد درصد ميزان آب پشت سدها افزايش يافته است. ضمن آنکه در طرح مهر ماندگار ۵۶ سد در دست اقدام است که اين طرحهاهم حدود ۱۲ ميليارد متر مکعب به حجم آب پشت سدها خواهد افزود.
آبرساني: در آبرساني شهري ۱۶۳ شهر به اتمام رسيده و يا در دست اجرا ميباشد که جمعاً ۹۹.۹ جمعيت شهري تحت پوشش قرار خواهد گرفت.
برق: در زمان دولت نهم و دهم تاکنون ۲۷۵۰۰ مگاوات برق توليد وبه ظرفيت کشور افزوده شده که ۷۲ درصد توليد برق کشور افزايش داشته است.کل برق توليدي کشور تا سال ۸۴ به ميزان ۳۸۰۰۰ مگاوات بوده است. ضمناً در طرح مهرماندگار ۱۱۰۰۰ مگاوات توليد برق در دست اقدام است که با اتمام اين پروژهها توليد برق به ۳۸۵۰۰ مگاوات خواهد رسيد که در اين صورت ميزان برق توليدي در ۸ سال بيشتر از کل برق توليدي در تاريخ توليد برق کشور خواهد بود.
گازرساني روستايي: در پايان سال ۱۳۸۳ ، ۲۸۰۰ روستا بوده و امروزه ۱۲۴۵۰ روستا گاز دارند و در حدود ۱۱۰۰ روستا هم در حال اجرا داريم.
- در برنامه چهارم گازرساني به روستاها قرار بود به ۳۶ درصد برسد که جلوتر از برنامه کار شد و به ۵۴ درصد رسيده است. تقريباً هشت هزار و ششصد ميليارد تومان براي گاز روستايي و شبکه اتصال هزينه شده است.
گاز رساني شهري: تا پايان سال ۱۳۸۳ ، ۶۳۰ شهر بوده که امروزه ۹۲۵ شهر از نعمت گاز بهرهمند شده و ضريب بهرهمندي خانوار شهري در صنعت گاز به ۹۶ درصد رسيده و به زودي به ۱۰۰ درصد خواهد رسيد.
توليد گاز: در سال ۸۳ حدود ۴۰۰ ميليون متر مکعب روزانه بوده، امروز بيش از ۶۹۰ ميليون متر مکعب در روز ميباشد که با تکميل پروژههاي در دست انجام تا پايان برنامه پنجم بايد به ۱۴۰۰ ميليارد متر مکعب برسيم که در اينصورت ۲۰۰ ميليون متر مکعب در روز ظرفيت صادرات اضافه بر نياز کشور خواهيم داشت.
گاز واحدهاي صنعتي :تا پايان سال ۸۳ تعداد بيست و هشت هزار واحد صنعتي از نعمت گاز برخوردار بوده و امروز چهل و نه هزار واحد صنعتي کشور از اين امکان برخوردار شدهاند.
خطوط شبکه گاز :در سال ۸۳ خطوط شبکه گاز کشور ۱۴۳ هزار کيلومتر بوده اما امروز به ۲۴۰هزار کيلومتر افزايش يافته است.
بهداشتي درماني: در اين بخش ۵۵۱ بيمارستان و مرکز درماني به اتمام رسيده و در حال اجراست و ۴۸۴ مرکز درماني روستايي و شهري به اتمام رسيده و در حال اجراست.همچنين احداث ۱۱۰ دانشکده پزشکي و دندانپزشکي به اتمام رسيده و ۲۲۵۰ خانه بهداشت احداث و يا در دست اجراست.
از ابتداي سفرهاي استاني تا امروز ۱۸ هزار تخت بيماستاني ساخته شده و به بهرهبرداري رسيدند.
هماکنون ۹۷ درصد داروها در داخل کشور توليد ميشوند.
صنايع نفتي : ۲۲ واحد پالايشگاه و پتروشيمي به اتمام رسيده يا در دست اجرا است.
پيشرفت صنايع کشور: تعداد واحدهاي صنعتي از سال ۷۷ تا ۸۴ ، ۲۵ هزار واحد با سرمايهگذاري ۲۵ هزار ميليارد تومان بوده است درحاليکه از سال ۸۴ تا ۹۰ تعداد ۵۰هزار پروانه با سرمايهگذاري ۱۰۶ هزار ميليارد تومان صادر گرديده است.
ظرفيت توليد فولاد از حدود ۱۰ ميليون تن در سال ۸۳ به حدود ۲۰ ميليون تن در سال ۹۰ رسيده است.
ظرفيت توليد سيمان : از حدود ۳۰ ميليون تن در سال ۸۳ به حدود ۷۴ ميليون تن در سال ۹۰ رسيده است.
توليد خودرو در کشور از حدود ۱ ميليون دستگاه در سال ۸۳ به حدود ۱.۶ ميليون دستگاه در سال ۹۰ رسيده است.
معدن : در بخش معدن ۱۰۴ معدن جديد فعال گرديده است.همچنين در اين مدت ۳۸ نمايشگاه دائمي، ۳۶ پايانه صادراتي و ۷۸ سيلوي عظيم به اتمام رسيده و يا در دست ساخت ميباشد.
بخش کشاورزي:
- از ابتداي انقلاب تا سال ۸۴ ، جمعاً ۴۹۲ هزار هکتارتحت پوشش آبياري نوين و پيشرفته قرار گرفته بود که در طول دولتهاي نهم و دهم اين عدد به ۶۵۰ هزار هکتار رسيده که در اين بخش دولت با اختصاص ۱۶۰۰ ميليارد تومان کمک بلاعوض ۸۵ درصد هزينههاي آن را متقبل نمود.
- افزايش توليد محصولات کشاورزي از ۸۷ ميليون تن در سال ۸۴ به ۱۱۰ ميليون تن در سال ۹۰
- احداث شبکههاي فرعي آبياري ۳ و ۴ و تجهيز و نوسازي اراضي کشاورزان به ميزان حداقل يک ميليون و ۲۴۰ هزار هکتار با اختصاص ۲۵۰۰ ميليارد تومان اعتبار.
- ايجاد بهرهبرداري ۳۵۸۰ کارخانه صنعتي فراوري محصولات کشاورزي با ظرفيت بيش از ۲۲ ميليون تن محصولات کشاورزي که باعث ايجاد ارزش افزوده براي محصولات کشاورزان خواهد شد.
تعاوني ها: تعداد تعاونيها تا سال ۸۴ حدود ۸۵ هزار واحد بوده که در سال ۹۰ به ۱۷۰هزار رسيده است(بيش از ۱۰۰ درصد افزايش)
بخش فرهنگي و اجتماعي:
در اين بخش در قسمت هاي مختلف همچون مجتمعهاي فرهنگيهنري ،موزه ، کتابخانه ، فضاهاي ورزشي و پروژههاي تلويزيوني جمعاً ۳۳۶۵ پروژه به اتمام رسيده و يا در حال اجرا است.
- در راستاي اجراي رويکرد مهرورزي دولت در بين سالهاي ۸۴ تا ۸۹ با تامين ديه از سوي دولت ، ۱۵ هزار نفر از رفتن به زندان معاف و يا از زندان خلاصي يافتهاند.
- همچنين ۹۵۰۰ نفر از کساني که به دليل تنگدستي در حبس مانده بودند با تامين اعتبار در طي دولتهاي نهم و دهم از زندان آزاد شدند.
- ۴۰۰۰۰۰ جهيزيه براي جوانان عزيز کشور تامين شده يا درحال تامين شده است.
- ۸۶۴ منطقه نمونه گردشگري تصويب شده است.
ورزشي: ميران اماکن ورزشي تا سال ۸۴ حدود ۳۳۰۰ مکان بوده که با احداث ۴۶۰۰ مکان جديد به ۷۸۰۰ واحد در سال ۹۰ افزايش يافته است.
- در سال ۸۴ جايگاه ورزش ايران دهم آسيا بوده که در حال حاضر به رتبه چهارم رسيده است.
بخش آموزشي: در بخش دانشگاهها و دانشکدهها ۳۶۹ واحد دانشگاهي و دانشگاه در شهرهاي مختلف کشور تاسيس و يا در حال راه اندازي است. ۱۲۱ خوابگاه براي دانشجويان عزيز کشور به اتمام رسيده و يا در حال تکميل و تحويل ميباشد.
آموزش عالي: در حال حاضر ۳.۵ ميليون دانشجو در سطح کشور در حال تحصيل ميباشند و اکنون در مقطع کارشناسي ۲۰۰ هزار ظرفيت خالي داريم و رقابت از ورود به دانشگاه به رقابت براي رشته و مکان مورد نظر داوطلبان تبديل شده است.
- در سند چشم انداز پيش بيني شده بود که ايران از نظر توليد علم در سال ۱۴۰۴ در منطقه مقام اول را داشته باشد اما با تلاش دانشمندان ايراني و سياست هاي دولت خدمتگزار اين مهم ۱۴ سال زودتر محقق شد و ما در سال گذشته به مقام اول توليد علم در منطقه رسيديم.(رشد توليد علم ايران هم اکنون ۱۱ برابر متوسط رشد توليد علم دنيا است)
در هفت سال گذشته تعداد ۷۱۷۴ مدرسه ، هنرستان ، مدرسه شبانه روزي و مرکز آموزش فني و حرفه اي کامل شده و يا در حال اجرا و اتمام ميباشد .
راه و شهرسازي:
وزارت راه و شهرسازي يکي از وزارتخانههايي است که سفرهاي استاني تاثير چشمگيري در افزايش پروژه و منابع مالي آن داشته و موجب توسعه کمنظير خدمات اين وزارتخانه به ملت شريف ايران گرديده است.
۱- ساخت آزادراه در دولت هفتم و هشتم کلاً ۵۱۹ کيلومتر بوده و در ۶.۵ سال دولت نهم و دهم ۸۹۷ کيلومتر ساخته شده است که ۱۱۳ درصد رشد را نشان مي دهد.
۲- بزرگراه احداثي در دولت هفتم و هشتم ۲۹۸۵ کيلومتر بوده و در ۶.۵سال دولت نهم و دهم ۸۰۹۰ کيلومتر که ۲۳۴درصد رشد داشته است.
۳- راه روستايي احداثي در دولت هفتم و هشتم ۱۵۶۰۰ کيلومتر بوده و در ۶.۵ سال دولت نهم و دهم ۲۵۷۰۰ کيلومتر که از رشد بالايي برخوردار بوده است.
۴- در بخش ريلي افزايش تعداد لکوموتيو و واگن باري و مسافري و ميزان بار مسافر جابجا شده با رشدهاي چشمگير مواجه بوده ايم.
۵- در توسعه بخش حمل و نقل زميني ، هوايي و دريايي شامل ناوگان دريايي ، تجاري ، نفتي، مسافري و هوايي ، توسعه قابل توجهي بين ۱۳۰ تا ۵۰۰ درصد اتفاق افتاده است.
۶- تزانزيت کالا و مسافر به صورت جدي مورد توجه قرار گرفته و سرمايهگذاري ويژه در زير ساختها به عمل آمده است.
مسکن مهر
• فعاليتهاي انجام شده در مسکن مهر به عنوان بزرگترين طرح ساختمان سازي تاريخ ايران در جهت حل پايه اي و اصولي مسکن ملت بزرگ ايران به شرح زير صورت پذيرفته است:
• تعداد واحدهاي مسکن مهر برنامهريزي شده ۴۲۹۱۰۰۰ واحد
• تعداد واحدهاي مسکن مهر افتتاح شده تا کنون ۱۴۷۹۰۰۰ واحد
• تعداد واحدهاي مسکن مهر قابل افتتاح تا پايان سال ۹۱ ۱۵۳۸۰۰۰ واحد
• تعداد واحدهاي مسکن مهر قابل افتتاح در سال ۹۲ ۱۲۷۴۰۰۰ واحد
ارتباطات و فناوري:
- افزايش تعداد مشترکين تلفن همراه از ۷ ميليون مشترک در سال ۸۴ به ۵۶ ميليون مشترک فعال(يعني ۷۰۰ درصد رشد)و کاهش چشم گير قيمت آن به نازلترين قيمت ممکن.
- ضريب نفوذ اينترنت در کشور ۴۷ نفر به ازاي هر ۱۰۰ نفر است و ايران بيشترين کاربران اينترنت در خاورميانه را دارد.
- امروز ۱۴۰۰ خدمت دولتي و غير دولتي به صورت الکترونيکي به مردم ارائه ميشود.
- دفاتر پيشخوان خدمات دولتي روستايي و شهري از ۱۸۰۰ دفتر در سال ۸۴ به ۱۶۰۰۰ دفتر در سال گذشته افزايش يافته است ،به نحوي که امروز پرداخت يارانهها ، سودسهامعدالت،کمکهاي کميته امداد و سازمان بهزيستي و صدها خدمت ديگر از طريق اين دفاتر صورت مي پذيرد.
- پوشش موبايل در جادههاي اصلي کشور از ۱۱۱۵۰ کيلومتر در سال ۸۴ به ۶۱۰۰۰ کيلومتر رسيده است(۵.۵ برابر)
