فارس: ذخایر گاز هلیوم در دنیا نزدیک به ۴۰ میلیارد متر مکعب برآورد میشود و پارس جنوبی بیشترین میزان هلیوم جهان را در خود جای داده است.
موسی سوری مدیرعامل نفت و گاز پارس پیش از این گفته بود: "۲۸درصد ذخایر هلیوم متعلق در پارس جنوبی، ۲۷درصد در روسیه و ۲۶درصد آن در آمریکا است.
*مطالعات تولید هلیوم از پارس جنوبی تا پایان سال به اتمام میرسد
موسی سوری اظهار داشت: بعد از سفر مقام معظم رهبری به عسلویه و تأکید وزیر محترم وقت نفت، مطالعات تولید هلیوم را با یک شرکت خارجی آغاز کردیم.
وی با بیان اینکه مطالعات اولیه این شرکت به دست ما رسیده است، افزود: نقطه نظراتی به این مطالعات اضافه شد و در اختیار شرکت مشاور طرف قرارداد ، قرار گرفت.
مدیرعامل نفت و گاز پارس اضافه کرد: امیدواریم در سال جاری این مطالعات به نتیجه رسیده و پایان یابد و بتوانیم بعد از آن سناریوهای مختلف تولید هلیوم را بررسی کرده و با برآورد بودجه به سمت تولید حرکت کنیم.
وی تاکید کرد: هنوز اهداف تولیدی هلیوم مشخص نشده است که به غلظت مولی هلیوم در لایه گاز بستگی زیادی دارد.
سوری افزود: هلیوم همراه گاز طبیعی در واحدهای تولیدی LNG جدا میشود و اما باید روشهای فنی اقتصادی مناسب برای تولید آن پس از انجام مطالعات استخراج شود.
*مطالعات طولانی و بینتیجه روسها برای برداشت هلیوم از پارس جنوبی
وی پیش از این گفته بود:" قطر با برداشت سالانه ۲۵ میلیون متر مکعب گاز هلیوم، جایگاه پنجم را در زمینه برداشت از این گاز دارد و قرار است با دستیابی به تولید سالانه ۵۸ میلیون متر مکعب، جایگاه خود را به رتبه دوم در جهان ارتقا دهد."
در حال حاضر هلیوم همراه گاز طبیعی در پارس جنوبی به همراه گاز این میدان استخراج شده و سوزانده میشود. بر این اساس دو سال و نیم پیش مطالعات تولید هلیوم و جداسازی آن در پالایشگاههای پارس جنوبی به یک شرکت خارجی از روسیه سپرده شد. این شرکت روسی مطالعاتی را که تصور میشد ۵ یا ۶ ماه طول بکشد ۲ تا ۳ سال ادامه داد و هنوز نیز هیچ نتیجه قابل اتکایی از این مطالعات ارائه نکرده است. چنانکه هنوز حتی مشخص نیست ظرفیت تولید هلیوم ایران از این میدان چه میزان میتواند باشد.
با توجه به عدم نتیجهگیری روسها، پروژههای کوچک مطالعاتی توسط کارشناسان ایرانی نیز انجام شد که به دلایل مختلف از جمله نبود منابع علمی و تجربه کافی در این زمینه به نتیجه خاصی منجر نشد.
در عین حال توجه به این نکته نیز ضروری است که با توجه به تفاوت طراحی پالایشگاههای در حال فعالیت فازهای مختلف پارس جنوبی و همچنین پیچیدگی تفکیک هلیوم از گاز طبیعی در تاسیسات، در کنار عدم امکان توقف طولانی مدت پالایشگاههای گازی برای اعمال تغییرات لازم، اجرای پروژههای تفکیک و برداشت هلیوم از گاز در پارس جنوبی با پیچیدگیهای خاصی مواجه است.
با این وجود در طراحی پالایشگاههای فازهای جدید پارس جنوبی که از یکی از پالایشگاههای قدیمی گاز در این منطقه الگوگیری شدهاند نیز برنامه ریزی خاصی برای نصب تاسیسات تفکیک هلیوم در نظر گرفته نشده است. با توجه به این مساله به نظر نمیرسد آنچنان که این موضوع رسانهای و تبلیغاتی شده است، تولید عملیاتی هلیوم از پارس جنوبی در اینده نزدیک اتفاق بیفتد.
بر این پایه چندی پیش یکی از رسانهها با وجود مشخص بودن وجود ذخایر هلیوم در پارس جنوبی از سالها پیش و تعریف پروژه مطالعاتی برای یک شرکت روسی در این باره از ۲ یا ۳ سال گذشته، از کشف ذخایر عظیم هلیوم در پارس جنوبی خبر داده بود.
