در پی ناامنی و جنگ طولانی در افغانستان، افغانهای زیادی از این کشور مهاجرت کرده و بسیاری به ایران آمدند که زبان، فرهنگ و دین مشترک باعث اقبال افغانها برای ماندن در ایران شد.
اما پس از گذشت سالها هنوز هم ورود غیرقانونی افغانها توسط باندهای قاچاق به استان اصفهان همچنان صورت میگیرد و تحقیقات نشان می دهد بیشتر این مهاجرین در کشور ماندگار شده و از امکانات و یارانه دولتی استفاده میکنند که این امر آسیبهای اجتماعی و اقتصادی زیانباری را به همراه دارد.
مسئولان کار و اشتغال در اصفهان می گویند در کل استان اصفهان ۵ هزار و ۵۰۰ کارگاه نیازمند به نیروی کار افغانی شناسایی شده است. با این حساب، اگر به طور متوسط هر کارگاه به ۵ نیروی افغانی نیاز داشته باشد، برای تأمین کل نیروی کار کارگاههای استان به ۲۶ هزار کارگر خارجی در صنایع اصفهان نیاز خواهد بود. این درحالی است که آمار رسمی می گوید ۱۳۰ هزار افغانی با مجوز اقامت در اصفهان زندگی میکنند.
با یک حساب ساده سرانگشتی می توان دریافت علاوه بر مشاغل مجاز مطرح در قانون برای اشتغال کارگران خارجی، اگر صنوف آجر و سنگ که احتیاج به نیروی کار خارجی دارد هم به آمار فرصتهای شغلی اصفهان اضافه شود، کلا و در مجموع این دو گروه مشاغل، به حدود ۱۶هزار نیروی کار نیاز دارد. به بیان دیگر اتباع افغانی مجاز به تنهایی همه فرصتهای شغلی این بخش را اشغال کرده اند و دیگر نیازی به نیروی جدید ایرانی نیست! پس تعجبی ندارد اگر صف جوانان بیکار اصفهانی در مقابل ادارات کار طولانی شود.
*******
۱۰۰ هزار فرصت شغلی اصفهان در اختیار افغان ها
سالهاست که در کنار واردات بي رويه کالاها و محصولات کشاورزي و صنعتي، شاهد واردات بي رويه نيروي کار نیز هستيم، به نوعي که در هر گوشه و کناري کارگري خارجي فرصت هاي شغلي را از آن خود کرده و تاسف آورتر اينکه، خبری از برخورد جدي با اين واردات غيرقانوني نيست.
کشور ایران جزو سه کشور دارای بیشترین مهاجر پذیر و پناهنده محسوب می شود که در این موارد بیش از تعهدات بین المللی عمل کرده است ؛ از سوی دیگر استان اصفهان با توجه به اینکه از زمانهای گذشته مهاجر پذیر بوده است، دو محله زینبیه و جوی آباد به مهاجران افاغنه اختصاص یافته است .
جالب اینکه مدیرکل اتباع و مهاجران خارجی استان اصفهان می گوید برخی از استان ها مهمان شهر برای پذیرش مهاجران خارجی قانونمند احداث کرده اند که در این رابطه استان اصفهان نیز بزودی شهرکی را به این منظور مهیا می کند .
بهرام صمیمی ادامه می دهد: از ابتدای سال جاری تا کنون حدود دو هزار و ۸۰۰ نفر تبعه افغانی غیر مجاز در استان اصفهان دستگیر و به کشورشان اعزام شده اند وطرح ساماندهی کماکان در حال پیگیری است .
وی استان اصفهان را یکی از استانهای مهاجر پذیر کشور خوانده و بیان می کند: در حال حاضر بیش از ۱۳۰ هزار تبعه افغان در این استان زندگی میکنند که ۱۰۰ هزار فرصت شغلی توسط آنها اشغال شده که با توجه به انجام بازرسی توسط ادارات ذیربط از جمله اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان اعمال قانون و انجام مراحل جایگزینی در حال پیگیری است.
وی مي گويد: اينکه در کشور ما براي کارگران افغاني مجوز کار صادر شده به خاطر اين است که يک سري کارهايي وجود دارد که امکان دارد کارگر ايراني آن ها را انجام ندهد مانند حفاري براي لوله گذاري گاز، کار در کوره هاي آجرپزي و يا حفاري قناتها که کارهاي سختي است و کارگران افغاني اجازه انجام اين قبيل کارها را دارند.
مدیرکل اتباع و مهاجران خارجی استان اصفهان به اجرای طرح جدید ساماندهی اتباع افاغنه استان اصفهان اشاره کرده و اظهار می دارد: این طرح ویژه اتباع متاهلی میباشد که در طرح آمایش سال گذشته شرکت کرده و دارای برگه بازگشت میباشند.
وی با اشاره به این که طرح جدید ساماندهی اتباع افاغنه از ۷ فروردین سالجاری در کشور آغاز شده است، می افزاید: اجرای این طرح در استان اصفهان از تاریخ دوم تا شانزدهم اردیبهشت ماه انجام می شود که پیشبینی میشود با اجرای آن ۱۰ هزار تبعه افغانی ساماندهی شوند.
وی با تاکید بر اینکه اداره کل اتباع خارجی نسبت به ورود افراد بدون مجوز نظارت و کنترل دارد، اضافه کرد : سیستم پذیرش اتباع بیگانه یک سیستم متمرکز است و افراد دارای کارت معتبر فقط در محدوده شهرستان مشخص شده مندرج در مدارک اقامتی اجازه تردد، اقامت و اشتغال در شغل های مصوب را دارند .
جامعه جهاني برای پناهندگان افغان فکری کند
سياست اساسي جمهوري اسلامي ايران در مواجه با پناهندگان افغان ارتقاي سطح علمي و فرهنگي آنها، بازگشت شرافتمندانه پناهندگان افغان به كشور خود و برقراري امنيت در اين كشور است.
معاون سياسي امنيتي استاندار اصفهان معتقد است جامعه جهاني بايد زمينه خدمات رساني بهتر به پناهندگان افغان مقيم در ايران را فراهم كند.
محمد مهدي اسماعيلي اظهار می دارد: موقعيت جغرافيايي اصفهان موجب شده تا اين استان پذيراي هزاران پناهنده خارجي باشد اما برغم مشكلات موجود، اصفهان با گشاده رويي پذيراي پناهندگان افغان بوده و امكانات رفاهي و معيشتي لازم را براي اين پناهندگان فراهم كرده است.
معاون سياسي امنيتي استاندار اصفهان افزود: تعداد دانش آموزان پناهنده افغان در برخي از مدارس استان اصفهان بيش از تعداد ايرانيان مي باشد و از طرفی پناهندگان افغان اكنون حدود ۱۰۰ هزار فرصت شغلي را در اختيار گرفته اند در حاليكه بااندكي بيش از اين فرصت شغلي مي توانيم ميزان بيكاري استان اصفهان را به صفر برسانيم.
اسماعيلي با بيان اين مطلب كه " نگاه ما به پناهندگان، يك نگاه انساني است " تصریح می کند: با اين انگيزه كه این امر با دستورات ديني مان آميختگي دارد، پذيرای پناهندگان افغان شده ايم .
افاغنه در ۱۶ رسته و ۴۶ گروه کاری
به گفته کارشناسان از تعداد افغانیهایی که به صورت غیر مجاز در اصفهان سکونت دارند، آمار دقیقی در دست نیست. آگاهان معتقدند حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار نفر افغانی غیر مجاز در اصفهان سکونت دارند. واقعیتها نشان می دهد در کنار اتباع افغانستان، نزدیک به ۳ هزار و ۱۰۰ تبعه عراقی نیز در استان سکونت دارند که تخمینا علاوه بر این تعداد، بیش از یک هزار و ۵۰۰ عراقی بدون مجوز نیز در اصفهان، عرصه را به ساکنان ایرانی و بومی این استان، تنگ کرده اند.
قانونی که زندگی مهاجران در ایران را ساماندهی می کند، می گوید اشتغال افاغنه تنها در ۱۶ رسته و ۴۶ گروه کاری قانونی است، به بیان دیگر بیشتر این افراد به عنوان کارگر در ساختمان سازی، کورههای آجر، سنگبریها، مصالح ساختمانی، کشاورزی و دامداری مشغول هستند؛ ولی با این حال این قانون اشعار دارد که اشتغال اتباع خارجه در کارهای خدماتی، توزیعی، اصناف بهداشتی، غذایی و بازار ممنوع است.
با این اوصاف مشاهدات نشان می دهد افغانیهای اصفهان با بی توجهی به قانون کشور میزبان، وارد این زمینههای شغلی نیز شدهاند. این در حالی است که نظرات کارشناسی روشن می کند برای ایجاد هر فرصت شغلی ۳۵ تا ۴۵ میلیون تومان هزینه و سرمایه گذاری لازم است، با این حساب، حضور، سکونت و اشتغال یک میلیون تبعه غیر مجاز افغانی در کشور، تحمیل هزینه بالای حضور این مهمانان ناخوانده را بیشتر عیان می نماید.
کارشناسان معتقدند علاوه بر اشغال فرصتهای شغلی، به هم خوردن تعادل جمعیت و کاهش درآمد ناخالص ملی از مهمترین تبعات منفی ورود بی رویه اتباع خارجی به کشور شمرده می شود.
