به گزارش «جوان آنلاين»، رجب طيب اردوغان كه حدود ۱۰ روز از سفرش به تهران ميگذرد، در يك كنفرانس مطبوعاتي مشترك با نخستوزير آلباني اظهارات تندي درباره تصميم ايران براي اينكه مذاكرات در استانبول نباشد به زبان آورد:«پيشنهاد برگزاري مذاكرات در دمشق يا بغداد اتلاف وقت است و معنايش اين است كه اصلاً چنين مذاكراتي انجام نشود، زيرا آنها (ايرانيها) ميدانند كه طرف مقابلشان (براي مذاكره ) به بغداد يا دمشق نخواهد آمد.» نخستوزيرتركيه گفت: «ما بايد صداقت داشته باشيم. آنها ( ايرانيها) به خاطر صادق نبودنشان به طور مداوم دارند پرستيژ بينالمللي خودشان را از دست ميدهند.»
اردوغان اين مسئله را كه تركيه از ميزباني مذاكرات ايران با ۱+۵ براي ارتقاي وجهه بينالمللي خودش، استفاده ميكند نپذيرفت و گفت:« اين نشست چيزي نيست كه ما از طريق آن پرستيژي به دست بياوريم، بلكه اين ايران است كه با ( كمك ) ما اينجا پيروز ميشود. چرا؟ چونكه ما يك رهيافت عادلانه به آنها ارائه كرديم. روز چهارشنبه، يعني يك روز قبل از اين سخنان نخستوزير تركيه، وزارت خارجه اين كشورهم سفير جمهوري اسلامي را به دليل اظهارات مقامات ارشد ايراني در نكوهش كنفرانس بينالمللي مخالفان حكومت سوريه در استانبول، احضار كرد. به نظر ميرسد كه احضار حسينپور به خاطر انتقاد علي لاريجاني رئيس مجلس از كنفرانس دوستان تركيه انجام شده است. داوود اغلو، وزير خارجه تركيه بدون اينكه نامي از علي لاريجاني ببرد، در بيانيهاي مطبوعاتي اعلام كرد كه سفير ايران را فراخوانده است تا درباره اظهارات مقامهاي ايراني از وي توضيح بخواهند. رئيس مجلس ايران، «كنفرانس دوستان سوريه» را كه در استانبول تركيه برگزار شده بود، اجلاس كشورهاي رشوهدهنده به اسرائيل ناميده بود.
تصميم تهران براي تغيير مكان مذاكرات و واكنش اردوغان، باعث شد ديپلماتهاي بلندپايه طرفين براي رفع تنشها با هم تلفني گفت و گو كنند. دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي ضمن انتشار خبر مذاكره تلفني اردوغان با سعيد جليلي دبير شوراي امنيت ملي گفت: احمد داوود اوغلو در اين گفتوگو روابط تركيه و ايران را روابط راهبردي، برادرانه و دوستانه خواند و با تأكيد بر آمادگي تركيه براي برگزاري دور جديد گفتوگو ميان ايران و ۱+۵، پيشنهاد ايران براي برگزاري مذاكرات در بغداد را نيز هوشمندانه خواند. سفير تركيه با معاون سياست خارجي و امنيت بينالملل دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي ملاقات كرد و توضيحاتي درباره مطالب منتشر شده توسط برخي رسانههاي غربي پيرامون اظهارات اخير مقامهاي تركيه ارائه كرد. سفير تركيه گفت: رئيسجمهور و نخست وزير تركيه براي جمهوري اسلامي ايران، مقام معظم رهبري و رئيسجمهور ايران احترام خاصي قائل هستند و از سياستهاي حكيمانه جمهوري اسلامي ايران حمايت ميكنند. سفير تركيه همچنين اظهار داشت: تركيه از مواضع هستهاي جمهوري اسلامي ايران پشتيباني ميكند و از اين رو بهرغم فشارهاي امريكا به قطعنامه شوراي امنيت عليه ايران رأي منفي داد.
سخنگوي وزارت امور خارجه ايران هم در خصوص روابط ايران و تركيه گفت: اظهارات اشخاص مختلف در دو كشور نبايد بر روابط راهبردي ايران و تركيه تاثير منفي بگذارد و مواضع رسمي مسئولان ذيربط بايد ملاك ارزيابي و عمل قرار گيرد. معلوم نيست كه منظور مهمانپرست از اشخاص مختلف چه كساني هستند و آيا منظور او نمايندگان مجلس شوراي اسلامي بوده يا رئيس آن؟!
امريكا هم بيميل نيست وزارت امور خارجه امريكا در واكنش به موضعگيري جديد ايران درباره اينكه مكان مذاكرات از استانبول به مكان ديگري منتقل شود، واكنشي ملايم و توأم با رغبت نشان داد. مارك تونر سخنگوي وزارت خارجه امريكا گفته كه همچنان توقع دارد كه مذاكرات در زمان خودش يعني ۱۳ و ۱۴ آوريل (۲۴ و ۲۵فروردين ماه) انجام شود. تونر گفت:« به نظرم ما همچنان توقع داريم كه اين مذاكرات هفته آينده برگزار شود، ولي قطعاً درجاتي از فوريت درباره آن وجود دارد. » به گفته تونر، ايالات متحده زماني كه وزير آن كلمات ( يعني تعيين استانبول به عنوان مذاكرات ) را به زبان آورد، توقعش اين بود و تا حالا هم كه مكانهاي ديگري توسط ايرانيان مطرح شده همين توقع را داشتيم. » تونر در عين حال گفته كه امريكا فقط بخشي از مذاكرات است بنابراين چشم اندازهاي لجستكي در اين باره وجود دارد كه نيازي به گفتن ندارد. » به گفته سخنگوي وزارت خارجه امريكا، اشتون از طرف ۱+۵ جهت هماهنگي براي تعيين مكان مذاكرات تعيين شده است. ديروز منابع ايراني هم تأييد كردند كه نمايندگان جليلي و اشتون در حال مذاكرهاند تا مكان جديد مذاكرات تعيين شود. ديپلماتهاي مطلع در تهران گفتند، در حالي كه مذاكرات باقري و اشميت (معاونان جليلي و اشتون) درباره تعيين مكان مذاكرات آتي ايران و ۱+۵ همچنان ادامه دارد، ايران پيشنهادهاي مكرر طرف غربي براي برگزاري مذاكرات در چند كشور اروپايي را نپذيرفته است. بنا به گفته منابع مطلع، كشورهاي نروژ، سوئيس و اتريش از جانب اشتون به عنوان كانديداهاي ميزباني مذاكرات مطرح شده، اما ايران تأكيد كرده تمايلي به مذاكرات در اين كشورها ندارد.
واكنشها در داخل تركيه سخنان تند و كم سابقه اردوغان عليه ايران در داخل تركيه هم با واكنش مواجه شده است. فاروق لوغ اوغلو معاون حزب جمهوريخواه خلق تركيه در انتقاد از سياستهاي حزب حاكم عدالت و توسعه گفت: تركيه با همسايگان خود به سوي بحراني كه آينده نامعلومي دارد، سوق داده ميشود. معاون حزب جمهوريخواه خلق تركيه امروز در گفت وگو با خبرنگاران با بيان اين مطلب گفت: سياست حزب حاكم عدالت و توسعه فاقد ارزش، داراي تضاد و انحرافهايي با منافع ملي اين كشور است. وي افزود: سياستهاي خارجي حزب حاكم تركيه نه تنها اين كشور را در منطقه منزوي ميكند، بلكه موجب يك بحران كه آينده آن نامعلوم است با مهمترين همسايگان اين كشور يعني سوريه، عراق و ايران ميشود. «اوكتار وورال» رئيس گروه نمايندگان مجلس حزب حركت ناسيوناليست نيز در ارزيابي سياستهاي جديد دولت اردوغان و به خصوص ملاقاتهاي اردوغان با اوباما گفت كه در اين ملاقات مشخص شد كه اوباما لكوموتيو سياست ضد سوري و اردوغان و حزب حاكم عدالت و توسعه نيز واگنهاي اين قطار هستند.
