عشایر سختکوش و قهرمان استان اردبیل سالانه با تولید ۱۵۹ هزار تن محصولات زراعی، دامی و باغی به روند خودکفایی کشور کمک میکنند.
طبق آمار تولیدات عشایر استان اردبیل به ارزش ۲۰۹ میلیون تومان است، به گونهای که عشایر این استان ۴۵ هزار تن شیر، یک هزار و ۵۰۰ تن پشم، ۲۸۰ کیلو عسل، بیش از ۱۲ هزار متر مربع صنایع دستی و ۸۸ هزار تن محصولات زراعی تولید و روانه بازار میکنند.
با توجه به اینکه اردبیل صاحب سومین ایل بزرگ عشایری ایران بوده و عشایر این منطقه هفت درصد محصولات لبنی و پروتئینی کشور را تامین میکنند اما آنان هنوز چه در زمان کوچ و چه اسکان در سکونتگاههای قشلاق و ییلاق با مشکلاتی دست به گریبان هستند که امید می رود با همراهی ادارات و دستگاههای اجرایی مختلف امکانات مورد نیازشان چه در زمینه دامپزشکی و چه نیازمندیهای دیگر زندگی تامین شود.
****
تلاش ها در جهت تامین مایحتاج
عشایر استان اردبیل متشکل از دو ایل شاهسون و قره داغ هستند که ۱۲ هزار خانوار در قالب ۶۶ هزار نفر جمعیت به صورت ییلاق و قشلاق در مناطق مختلف استان اردبیل سکونت دارند.
معرفت آذری مدیر امور عشایری استان اردبیل با اعلام این آمار و ارقام خاطرنشان کرد: این تعداد جمعیت سالانه در ۵۷۲ قشلاق و بیش از ۵۱ سامانه زیستی و چندین منطقه ییلاقی سکونت میکنند.
وی با اشاره به اینکه عشایر استان اردبیل ۱.۵ میلیون واحد دامی دارند، اضافه کرد: در کنار تولیدات متنوع عشایر استان اردبیل ما نیز نهایت تلاش و پیگیری خود را انجام میدهیم تا نیازمندی آنها را اعم از آب شرب، تردد راحت، نهادههای مورد نیاز دامی و سوخت مورد نیازشان را تامین کنیم که در این ارتباط سه کار اساسی را در بحث ساماندهی کوچ عشایر، طرح مطالعات مناطق عشایری و بحث تامین سوخت مورد نیاز آنها را در اولویت قرار دادیم.
اسکان عشایر در دشت فتحعلی
بنا به گزارشات طرح اسکان عشایر در دشت فتحعلی امسال به واقعیت تبدیل شده و در سه قشلاق این کار اجرایی میشود.
این طرح با اسکان عشایر در سه قشلاق قره تپه یک و دو و جبلی شکل عملیاتی و اجرایی به خود میگیرد.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری اردبیل در این باره گفت: در بحث اسکان عشایر ما با دو مقوله همسو با سیاست دولت و همچنین اسکان عشایر در داخل محدوده کشت و صنعت مغان و پارس که سالهاست مورد اختلاف عشایر و صاحبان این شرکت است روبرو هستیم.
ارژنگ عظیمی ادامه داد: از طریق انتقال آب به واسطه پایاب سد خدا آفرین بیش از ۷۴ هزار هکتار از اراضی عشایری آبیاری میشود که ۱۶ هزار هکتار آن شامل اراضی زراعی صاحب نسق و بقیه نیز مربوط به مناطق قشلاقات است که اغلب در محدوده شهرستانهای پارسآباد و بیلهسوار وجود دارد.
این مسول با اعلام اینکه ۴۲ هزار هکتار از این اراضی مستقیماً متوجه عشایر منطقه است، افزود: در ناحیه یک مناطق عشایری مغان ۶ هزار هکتار با سرمایهگذاری ۱۱ میلیارد تومان در قالب طرحهای نوین آبیاری زیر کشت رفته که بخشی از این اراضی خالص و مابقی نیز ناخالص است.
مسولین امر معتقدند با کار انتقال منابع آبی به قشلاقات یاد شده در ناحیه یک کار واگذاری اراضی در سه قشلاق انجام شده و مابقی نیز در سالهای بعد ادامه پیدا میکند.
اما یکی از بزرگترین مشکلات عشایر اسکان آنان داخل محدوده کشت و صنعت مغان و اراضی مورد اختلاف است که مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری اردبیل در این مورد گفت: پیش از سال ۵۱ بیش از ۶۲ هزار هکتار از منابع ملی با اسناد معتبر سازمان جنگلداری به کشت و صنعت مغان واگذار شده و عشایر ساکن آن منطقه نیز کلیه حقوق خود را از این بابت دریافت کردند تا در سالهای بعد ادعای سکونت و تصرف نداشته باشند.
ارژنگ عظیمی افزود: در این کار بعد از چندین سال سکونت عشایر توسعه یافته و بخشی از این منابع متعلق به کشت و صنعت مغان توسط عشایر تصرف شده و از همین منفذ اختلافها و برخی نگرانیها آغاز شده است.
وی ادامه داد: در چهار مقطع سالهای ۷۴، ۷۷ و ۸۳ و همچنین ۸۸ بحث اسکان عشایر در این محدوده را مطرح کردیم اما با روی کار آمدن دولت نهم از همان روزهای اول و سفر اول هیئت دولت به استان در سال ۸۵ ساماندهی عشایر در این مناطق مصوب شد.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری اردبیل افزود بر اساس یکی از بندهای این مصوبه استاندار اردبیل موظف به رسیدگی و تدوین طرح جامعی در این ارتباط شد تا این حرکت استاندار حجتی برای سایر دستگاهها در رفع اختلاف باشد.
ساماندهی عشایر در مغان
۹۵ درصد کار اجرایی اسکان عشایر در استان اردبیل به اتمام رسیده و به سرعت شاهد اجرای کامل این طرح در منطقه مغان خواهیم بود.
اینها صحبت های سید حسین صابری استاندار اردبیل است که معتد است عشایر غیور و قهرمان استان باید شایستهترین خدمات را از نظام و مسئولان دریافت کنند چرا که این قشر همیشه مدافع انقلاب و ارزشهای آن بودند.
وی افزود: بر اساس قوانین مصوب، طرح اسکان عشایر از سالهای گذشته آغاز شده و در یک فضای مناسب سکونتی تمام دستاندرکاران حوزه اجرا و خدماترسانی سعی کردند زیرساختها را در مناطق عشایری تامین کنند.
صابری بیان داشت: طرحی که در استان اردبیل در این زمینه اجرایی میشود با عنوان ساماندهی اسکان عشایر در دشت فتحعلی است که سالهای قبل اقدامات لازم برای آبیاری ۵ هزار هکتار از اراضی از طریق انتقال آب به صورت بلند مدت از سد خدا آفرین و کانالهای اصلی ارس انجام شده تا عشایر مغان به کشت و زرع بپردازند.
این مسئول ادامه داد: در قالب کار گروه واگذاری تشکیل پرونده از متقاضیان و شناسایی افراد صاحب صلاحیت و محق انجام شده و تلاش کردیم تا جلوی سوء استفادههای احتمالی در واگذاری ارضی به ساکنین غیر را پیگیری کرده تا عشایر واقعی از مزایای این طرح بهره ببرند.
استاندار اردبیل در مورد حل مشکل عشایر محدوده کشت و صنعت مغان و پارس نیز ابراز داشت: در این زمینه نیز بر اساس ضوابط تعیین شده اراضی و سکونتگاههای مورد نظر به عشایر واگذار شده تا آنها بتوانند به کسب و کار بپردازند.
البته باید خاطر نشان کرد که در بحث اسکان عشایر بنیاد مسکن در حوزه ساماندهی سکونتگاهها و ادارات ثبت و برخی دستگاههای اجرایی در ابقا و انتقال عشایر محدودهنشین این مناطق اقدامات لازم را انجام داده که این کار از طرف مسولان استانی نیز در حال پیگیری و به سرانجام رسیدن است.
استاندار اردبیل در پایان اظهار داشت: با همکاری مدیران کشت و صنعت و فرمانداران دو شهرستان پارسآباد و بیلهسوار کار اسکان، صدور مجوزها، انتقال و ابقاء عشایر و اسناد معتبر در این زمینه انجام میشود.
