بيژن سوراني |از حدود سه سال قبل، دولت ايجاد مراكز همسريابي را با هدف برخورد با مراكز غيرقانوني همسريابي تصويب كرد و مقرر شد وزارت ورزش و جوانان آئين نامه اجراي آن را تدوين و به دولت ارسال كند. اين در حالي است كه بسياري از مراكز همسرگزيني به صورت مجازي و حضوري به فعاليت در اين زمينه مشغول هستند.
برخي از اين مراكز با تبليغات و سوء استفاده از اين موضوع ضمن سركيسه كردن افراد، مشكلات بسياري نيز به وجود ميآورند، اما برخي ديگر از مراكز همسرگزيني با داشتن مجوز و پروانه ثبت، سالهاست در اين زمينه مشغول ارائه خدمات و ارائه مشاوره به متقاضيان ازدواج هستند.
۲۴ درصد ايرانيها در آستانه ازدواج
براساس گفتههاي مديركل دفتر اطلاعات جمعيتي سازمان ثبت احوال، ۲۴ درصد جمعيت كشور را افراد ۲۰ تا ۲۹ سال تشكيل ميدهند كه در آستانه ازدواج قرار دارند و نيازمند اشتغال و مسكن هستند.
از سوي ديگر اگر دو گروه افراد در آستانه ازدواج و همچنين ساير افرادي را كه به نوعي يك بار تجربه ازدواج را داشتهاند و در حال حاضر مجرد هستند در خيل افرادي قرار دهيم كه قصد ازدواج دارند، اهميت پرداختن به شيوههاي همسرگزيني صحيح آشكار ميشود كه ميتواند زندگي پايداري را براي زوجها رقم بزند. براين اساس مدير يكي از مؤسسات مجاز همسريابي در زمينه طرح همسانگزيني گسترش ازدواجهاي آگاهانه را با استفاده از دانش و تجربه توصيه ميكند.
وي با تجربه ۱۳ساله در زمينه فعاليتهاي همسرگزيني به «جوان» ميگويد: در شرايط حاضر افراد به دليل گرفتاريهاي شغلي، تحصيلي، فردي و خانوادگي فرصت كمتري مييابند تا بتوانند زوج مورد نظرشان را براساس معيارهاي خود انتخاب كنند، بنابراين اين گونه مؤسسات كه داراي مجوز و تجربه عملي در اين زمينه هستند ميتوانند به فرد مورد نظر با توجه به شرايط درخواستي، افرادي را كه تا حدودي در خواستهها اشتراك دارند به يكديگر معرفي كنند تا فرد با اطمينان خاطر بيشتري دست به انتخاب آگاهانه بزند، البته افراد در طي مراحل،گزينه مورد نظر خود را تأييد ميكنند.
البته رشد جمعيت و پيچيدگيهاي ارتباطي ايجاب ميكند تا در كنار تلاشهاي فرد، يك كارشناس نيز حضور داشته باشد. چرا كه در روش عرفي و سنتي معرف ها بخش كمي از اطلاعات را در اختيار فرد مورد نظر قرار ميدهند، ولي در اين مؤسسات تلاش بر آن است تا اطلاعات مورد نياز به روشهاي گوناگون علمي و تجربهاي در اختيار متقاضيان قرار گيرد. تفاوت ديگر آن است كه در شيوه متعارف،ابتدا افراد يكديگر را تثبيت ميكنند يعني از يكديگر خوششان ميآيد و بعد بررسي ميكنند، ولي در اين شيوه ابتدا براساس اطلاعات بررسيها صورت ميگيرد بعد بحث علاقه پيش ميآيد. در شيوه اول احساسات جاري ميشود كه در بيشتر موارد كنترل آن سخت ميشود چرا كه به دليل ايجاد احساسات و علاقه، عيوب كوچكتر و نكات مثبت بزرگنمايي ميشود.
روشهاي جاري براي انتخاب
بنابر گفتههاي سعيد يزداني، مدير يكي از اين مؤسسات افراد متقاضي ميتوانند از طريق تلفن و يا حضور و يا با ورود به سايت، فرمهاي جداگانهاي را كه براي مرد و زن متفاوت است پر كنند كه چندين سؤال اساسي از فرد مقابل در آن درج شده است. اين چند سؤال بر مبناي امور اعتقادي و مذهبي، ادامه تحصيل، اشتغال و حتي نوع حجاب طرح شده است.
در مجموع حدود ۴۰ سؤال اوليه از سوي طرفين پاسخ داده ميشود و سپس دفترچه گفتوگوي ازدواج شامل مجموعه سؤالات براي معرفي ويژگيهاي فردي و خانوادگي و نقطه نظرات جوانان به يكديگر ارائه ميشود البته اين دفترچه به همه متقاضيان ارائه نميشود. سپس تست تشخيص تناسبات نفر «الف» با نفر «ب» با تست شناخت خصوصيات فردي، خانوادگي،ابعاد رفتاري و ويژگيهاي شخصيتي به عمل ميآيد.
پس از تبديل موارد كيفي به كمي كه در علم روانشناسي اين اقدام صورت ميگيرد پاسخها آناليز و نتايج استخراج ميشود.
سپس براساس اطلاعات گرفته شده و نتايج همسانگزيني، فرد مقابل در شبكه جستوجو و انتخاب ميشود و سپس افراد به يكديگر معرفي ميشوند. اينجاست كه بحث ملاقات و صحبت پيش ميآيد و در اين مرحله، نقش خانواده براي افراد جوان بسيار اهميت دارد و غالباً خانوادهها فرزندان خود را در اين مرحله همراهي ميكنند.
سه روش مرسوم
در ادامه با موضوع با سه روش پيگيري ميشود؛ يكي آنكه افراد در يك ميزگرد حضور يافته و با فرد مورد نظر ملاقات ميكند و رفتار جمعي آنها مورد ارزيابي قرار ميگيرد. روش دوم، اين است كه به صورت انفرادي در مؤسسه با يكديگر ملاقات ميكنند و در روش سوم كه همان عرف خواستگاري است دو زوج دركنار خانواده، يكديگر را ملاقات ميكنند. در هر حال،نتايج به مؤسسه اعلام ميشود و در صورت تأييد، بحث مشاوره صورت ميگيرد و در غير اين صورت فردي ديگر معرفي ميشود.
در مؤسسات مجاز، همچنين تست سلامت روان و مشاورههاي پشتيباني نيز انجام ميشود.
پاشنه آشيل مؤسسات همسرگزيني
با توجه به ماهيت اين مؤسسات، فضا براي خطاي افراد سودجو به اشكال گوناگون فراهم است. در اين زمينه اين مدير مؤسسه نيز ميگويد: موارد بسياري از تخلفات در مراكزي كه تحت اين عناوين فعاليت ميكنند گزارش شده است از تخلفات مالي گرفته تا تخلفات اخلاقي. بنابراين لازم است تا موضوع از ابتدا با حساسيت و دقت نظر بالا پيگيري شود، چرا كه برخي مؤسسات از عناوين همسريابي و همسرگزيني سوءاستفاده ميكنند تا به مقاصد خود برسند، بنابراين لازم است افراد در هر مرحله از روند كاري اينگونه مؤسسات دقيق باشند و اگر متوجه شدند كه از روند اصلي كه همان همسرگزيني است خارج شدهاند از پيگيري موضوع انصراف دهند. در ضمن مؤسسات مجاز نبايد وارد معرفيهاي اينترنتي به علت ناكارآمدي و تخلفات شوند.
پرداخت ۸۹ هزار تومان براي چهار گزينه
براي چهار گزينه اين مؤسسه حدود ۸۹ هزار تومان پول دريافت ميكند كه يزداني علت اخذ اين پول را انجام ۱۱ساعت كار كارشناسي در مراحل مختلف عنوان و تأكيد ميكند: انجام مراحل كار با دقت نظر بالا و انجام كارهاي مشاورهاي در طي مراحل مختلف علت دريافت اين مبلغ است.
نظارت بر مجازها هم لازم است
هر چند آييننامه ساماندهي مراكز همسريابي در هيئت دولت در انتظار اعلام نظر نهايي است، اما از آنجايي كه اين مؤسسات با فرد و سرنوشت او در ارتباط هستند و امكان سوء استفاده نيز به اشكال مختلف براي افراد سودجو فراهم است، لازم است تا هر چه سريعتر اين مراكز براساس يك رويه واحد ساماندهي شوند و تحت نظارت دقيق عملكردي قرار بگيرند و يك نهاد ويژه براي صدور مجوز و نظارت به عنوان متولي تعيين شود.
