اگر چه «وضاح خنفر» دیروز از سمت خود در مدیریت شبکه الجزیره استعفا کرد اما منابع آگاه در این خصوص به روزنامه جوان گفتند که وی از مدتی پیش مجبور به کناره گیری شده بود. خنفر در مصاحبه خود با الجزیره پس از استعفا به شکل ضمنی به این مسئله پرداخت بخصوص آنجایی که در پاسخ به خبرنگار رسانه پیشین خود گفت: «این درخواست با حسن توجه روبهرو شد.» بحث تغییر و تحول در شبکه الجزیره در همین جا خلاصه نمیشود زیرا منبع این تغییرات را باید در اختلافات درون قدرت پادشاهی قطر جستوجو کرد. یک منبع آگاه در گفتوگو با خبرنگار جوان، تغييرات را به الجزيره محدود ندانست و تأكيد کرد مسئله بسیار ریشهایتر از تغییر یک مدیر رسانه است بلکه قطر به دلایل مختلف که عمده آن به تحولات منطقه و بیداری اسلامی باز میگردد، در آستانه تحولی بزرگ قرار گرفته که طی روزهای آینده خود را نشان خواهد داد. به گفته او قرار است که شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی از امیری کشور کنار رفته و قدرت را به ولیعهد خود بسپارد. دو دلیل عمده برای برکناری وی عنوان شده است که یکی به بیماری صعب العلاج وی برمیگردد و دومی به بحث بیداری اسلامی منطقه که قطر خود را شکست خورده این میدان میداند. بنابراین تغییر مدیر شبکه الجزیره از اولین نشانهها و اولین گامهای تغییر امیر قطر است که باید در آینده نزدیک منتظر آن بود. برخی از مقامات و نیروهای اخوان المسلمین، بعضی از مقامات بلند پایه و رهبران مطلع فلسطین در نوار غزه و همچنین بسیاری از نخبگان نزدیک به مقاومت نيز در گفت و گوهاي خصوصي كه با اين منبع جوان حضور داشتهاند، این اخبار را تأييد کردهاند.
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، وليعهد قطر جانشين حمد ميشود
تغییرات قطر از کجا کلید خورد؟
آنچه که در کشور قطرهای قطر در حال اتفاق است را باید در میدان طوفان تغییرات خاورمیانه جستوجو کرد. به این دلیل که در منطقه دو کشور قطر و ترکیه بیش از همه و در روشهای مختلف و متفاوت به دنبال نفوذ و قدرت گیری در جنگ نفتی لیبی و جنگ فرسایشی در یمن و لیبی و همچنین شبیه سازی آن در کشور سوریه بودند. دولتهاي فرامنطقه ای از جمله امریکا، انگلیس و فرانسه نیز در این میدان نقش بسياري ایفا کرده اند که بعد از گذشت چند ماه نشانههای شکست آنها، به خصوص در کشور سوریه در حال رونمایی است. موج بیداری اسلامی که در شعارهای انقلابیون لیبی، بحرین، یمن و دیگر کشورهای معترض، واکنشهای تند و حق محورانه مردم مصر علیه رژیم صهیونیستی، اعتراضات بی امان مردم اردن و فراری دادن سفیر این رژیم از کشور، ترس مقامات عربستان از شکلگیری اعتراضات در این کشور که منجر به ایجاد فضای امنیتی در آن شده، حکایت از بزرگ شدن موج بیداری اسلامی در منطقه دارد که نشان دهنده شکست طرحهای سیاسی کشورهای غربی و همپیمانان آنها از جمله ترکیه و قطر در منطقه است. يك منبع آگاه ديگر كه او هم خبر تغيير و تحول در كشور قطر را تأييد كرد، به خبرنگار ما گفت: «اين شکست به همراه تشدید بیماری امیر خلیفه که از پیش سبب تحرکاتی برای جانشینی و قدرتگیری اشخاصی در ساختار قدرت قطر شده بود، کلید کنارهگیری از قدرت شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی را زد.» وي تأكيد کرد که بحث کناره گیری امیر قطر اختلافات داخلی را تشدید کرده است که بیشتر از همه در شاخ و شانه کشیدنهای شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، وليعهد قطر و شیخ حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی، نخست وزیر و وزیر امورخارجه این کشور دیده میشود که این اعتراضات زودتر از همه دامن مدیر شبکه الجزیره را گرفت و وی را مجبور به کناره گیری کرد.
الجزیره به کدام سو میرود
الجزیره تا پیش از این تغییر، گرایشهای اخوانی داشت و در بسیاری از موارد با شيوه اي غربي، به سمت اسلامگرایی و اسلامگرایان گرایش پیدا كرده و از آنها حمایت میکرد اما احتمالا تغییرات جديد شبکه الجزیره را از رويكر ليبرال به اسلام گرايان جدا کرده و آن را بيشتر به سمت و سوهاي لیبرالي سوق خواهد داد. يكي از او منبعي كه اين اطلاعات را در اختيار خبرنگار ما گذاشت و خواست كه نامش فاش نشود، دليل تقويت گرايشهاي ليبرالي در الجزيره بعد از اين تغييرات را اين طور ذكر كرد:« زیرا هم فرد جایگزین یعنی احمد بن جاسم بن محمد آل ثانی فردی لیبرال منش است و هم بیش از همه ولیعهد نزدیک است. ولیعهد از این طریق به دنبال تضعیف جایگاه نخست وزیر است که همزمان پست وزارت امور خارجه را نیز در اختیار دارد. در هر صورت این جنگ قدرت سبب میشود که شبکه الجزیره بعد از این بیشتر لیبرال منش شود.» این منبع آگاه که به گفته خودش با چندين منبع در كشورهاي عربي صحبت كرده، در این خصوص گفت که نگاه لیبرالیستی الجزیره جدید به تحولات منطقه اگر چه از اسلام گرایی پیشین فاصله میگیرد اما نسبت به بیداری اسلامی با محافظه کاری بیشتری گام برمی دارد به این دلیل که ترس از خارج شدن کنترل منطقه از دستشان هستند.
عربستان و تركيه دركجا قرار دارند؟
بنابراین جناح لیبرال الجزیره که عزمی بشاره، نماینده پیشین عرب در کنست رژیم صهیونیستی، رهبری آن را بر عهده دارد، در حال حاضر به دنبال تضعیف جناح اخوان در این شبکه است تا از این طریق از قدرت نخست وزیر در ساختار قدرت قطر به نفع ولیعهد بکاهد این در حالی است که بسیاری از تحلیلگران معتقد هستند که این کار به سختی قابل اجرا است زیرا نخست وزیر قطر دارای قدرت زیادی است. به هر ترتیب این جنگ قدرت در قطر که در حال حاضر باعث قوت گرفتن جریان لیبرال میشود، رقابت سیاسی را با عربستان افزایش داده ترکیه را به این کشور نزدیک خواهد کرد که این مسئله باعث میشود که گرایشهای لیبرالی حزب اعتدال و توسعه در برابر گرایشهای اخوانی تقویت شود. این مسئله حتی میتواند قدرتگیری جریان لیبرال را در منطقه خلیج فارس افزایش دهد.
