آسیب‌های تماشای تلویزیون برای کودکان

جعبه جادویی مویرگ‌های چشم را نازک می‌کند

ویدا پوریگانه | یکی از معضلاتی که کودکان ما را تهدید می‌کند چاقی و اضافه وزن است که همگی از تبعات عدم تحرک و فعالیت است. در گذشته کودکان بازی‌های پرجنب و جوش مثل؛ قایم با شک، فوتبال، وسطی و... می‌کردند که کلی انرژی مصرف می‌کردند، اما متأسفانه امروزه این بازی‌ها در بین کودکان به فراموشی سپرده شده و انواع و اقسام کارتون ها، فیلم‌ها و بازهای کامپیوتری جای آنها را گرفته است. این روزها به هر خانه‌ای که بچه دارد اگر وارد شوی، محال است که چند سی دی کارتون و فیلم پیدا نکنید، محال است رایانه و انواع و اقسام بازی‌های رایانه‌ای را نبینید. امروزه بیشتر خانواده‌ها سر کودکان خود را در سن پایین به انواع کارتون‌ها مشغول می‌کنند و کمی که سن کودک بالا رفت برای او دستگاه‌های مختلف بازی‌های یارانه‌ای می‌خرند که متأسفانه هردوی اینها اعتیادآور بوده و می‌تواند تمام وقت کودکان را پر کند به طوری که بچه از زمان بیدار شدن از خواب پای تلویزیون یا رایانه نشسته و تمایلی به خوردن غذا یا میوه جات نشان نمی‌دهد تا زمانی که چشم هایش خسته شده و بخوابد. این فرآیند مشکلات زیادی را برای کودک به دنبال دارد که متخصصان متوجه آن شده و همواره درحال هشدار به خانواده‌ها هستند. به همین خاطر است که کودکان امروزی بسیار سرکش و پرخاشگر شده‌اند. بچه‌های امروزی انرژی زیادی داشته و قابل کنترل نیستند. حرف شنوی از والدین دیگر در بین کودکان امروزی دیده نمی‌شود و بی‌احترامی و لجبازی در بین بیشتر کودکان رفتاری شایع است که همگی اینها ریشه‌ای برای بروز آسیب‌های اجتماعی در آینده خواهد بود. دکتر حامد شفق، فوق تخصص گوارش اطفال در اینباره به خبرنگار سلامت «جوان» می‌گوید: تماشای بیش از حد تلویزیون دو مشکل برای کودکان دارد یکی نوع فیلم‌هاست و دیگری زمان دیدن تلویزیون است. متأسفانه اخیراً بسیاری از فیلم‌ها و کارتون‌های کودکان، خشونت و بی‌ادبی را ترویج می‌کنند که به هیچ عنوان برای کودک مناسب نیست و تأثیرات سوء بر تربیت و روح و روان کودک دارد. زمان تماشای تلویزیون هم دو مسئله دارد یکی اینکه کودکان را از رسیدن به فعالیت‌های معمول باز می‌دارد و باعث می‌شود که کودکان از رسیدگی به درس و تفریحشان غافل شوند و مشکل دیگر اثر سوئی است که روی اعصاب آنها می‌گذارد. چشم دوختن به صفحه تلویزیون به مدت طولانی در کودکانی که سابقه بیماری صرع و تشنج دارند می‌تواند باعث تحریک بیماریشان شود همچنین این خستگی چشم می‌تواند مضراتی را هم از نظر بینایی و بیماری‌های چشمی و در نهایت ضعیف شدن چشم برای آنها به وجود بیاورد. مهم‌تر از همه بروز حالت پرخاشگری و عصبانیت در کودکان است که با تماشای زیاد تلویزیون برای آنها به وجود می‌آید. در اثر نگاه کردن زیاد تلویزیون یا بازی کردن زیاد با رایانه تحمل کودکان را کم کرده و آنها را به فردی بی‌طاقت و پرخاشگر تبدیل می‌کند. به طور معمول تماشای تلویزیون حداکثر دو ساعت در روز برای کودکان مطلوب است البته آن هم دیدن برنامه‌های سالم و فیلم‌هایی که مربوط به گروه سنی خودشان می‌شود و لطافت خاص خودشان را دارد مثل کارتون‌های زمان قدیم نه کارتون‌های امروزی که بیشتر جنگ‌های فضایی و خشونت‌ها را نشان می‌دهد. در زمان قدیم بیشتر کارتون‌ها پیرامون مسائل عاطفی و احساسی بود. دیدن اینگونه فیلم‌ها در حال حاضر یکی از عوامل مهم پرخاشگری، لجبازی و ناسازگاری در بین کودکان به شمار می‌رود در صورتی که اگر یک نگاه به کودکان قدیم بکنیم می‌بینیم که چنین اختلالاتی در بچه‌های قدیمی وجود نداشت. حتی بیش فعالی کودکان هم که در گذشته چنین چیزی اصلاً مطرح نبود می‌تواند به نوعی مربوط به دیدن زیاد تلویزیون و تماشای فیلم‌های خشن باشد. فرهنگی که این نوع فیلم‌ها به کودک یاد می‌دهد بسیار مخرب است به عنوان مثال بیشتر برنامه‌ها و کارتون‌های امروزی فرهنگ سرکشی، خصومت و فحاشی را به کودکان منتقل می‌کنند. همچنین یاد گرفتن اصطلاحات عام و زشتی که در برنامه‌های طنز برای خنداندن مردم گفته می‌شود بلافاصله در بین کودکان باب شده و فردای همان روز بچه‌ها ادای آن را در مدرسه با همکلاسی‌های‌شان در می‌آورند و مدام آن اصطلاحات را به کار می‌برند که این فرهنگ زشتی است. درحال حاضر نه تنها تماشای زیاد تلویزیون مشکل بزرگی برای کودکان است بلکه نشستن پشت رایانه هم یکی دیگر از معضلات قرن جدید است. زمانی که تحول جدیدی در زندگی کودکان به وجود می‌آید بچه‌ها به آن معتاد می‌شوند که این مشکلات زیادی را برای آنها به دنبال دارد زیرا کودکان با نشستن پای تلویزیون و کامپیوتر علاوه بر نداشتن تحرک از تنقلات مضر مثل پفک، چیپس، بستنی و... به جای ناهار و شام استفاده می‌کنند که انرژی زیادی به بدن آنها منتقل می‌کند و از طرفی هم با توجه به عدم تحرکشان، دچار اختلالاتی در جسمشان می‌شوند که بیش‌فعالی یکی از آنهاست. همچنین چاقی کودکان نیز یکی از معضلات همین مسئله است که امروزه به صورت یک هشدار جدی درآمده است در حالی که درگذشته کودکانمان فقط مبتلا به سوء تغذیه و نگرفتن وزن مناسب بودند اما الان بسیاری از کودکان وزن‌های بالاتر از حد مجاز دارند. یک تحقیق جدید هم نشان می‌دهد که تماشای بیش از حد تلویزیون خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، فشار خون بالا و دیابت را در مراحل بعدی زندگی کودکان تهدید می‌کند. کودکان 6 یا 7 ساله‌ای که بیشتر وقت خود را صرف تماشای تلویزیون می‌کنند، نسبت به کسانی که به طور منظم در فعالیت‌های فضای باز شرکت کنند، در پشت چشم خود مویرگ‌های باریک‌تری دارند. پزشکان، تنگی مویرگ‌های شبکیه و مویرگ‌های ریز پشت چشم را به عنوان نشانه‌ای از آنچه در نقاط دیگر بدن اتفاق می‌افتد، در نظر می‌گیرند که این علائم ممکن است نشان‌دهنده بیماری‌هایی مانند بیماری قلبی، فشار خون بالا و دیابت در فرد باشند.این مطالعه نشان داد که کودکان به طور متوسط حدود دو ساعت را در طول روز جلوی تلویزیون یا کامپیوتر صرف می‌کنند اما از سوی دیگر تنها 36 دقیقه را به فعالیت بدنی اختصاص می‌دهند. با توجه به نتایج منتشر شده در مجله انجمن قلب و عروق امریکا، هر یک ساعت تماشای بیشتر تلویزیون به طور متوسط 53/1 هزارم میلیمتر از قطر سرخرگ‌های شبکیه را کاهش می‌دهد و با افزایش 10 میلیمتر جیوه‌ای فشار خون سیستولیک همراه است، این در حالی است که کودکان دارای بالاترین سطح فعالیت بدنی به میزان بیش از یک ساعت در روز، به طور قابل توجهی عروق شبکیه چشم بازتری دارند. از این تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که کودکان دارای سطح بالای فعالیت بدنی از لحاظ عروقی در مقایسه با افراد با میزان فعالیت جسمی کم، سالم‌ترند.