در دهكده جهانی سكان هدایت افكار عمومی بر دوش رسانههاست. حال اگر این ناخدایان كشتی افكار عمومی با شانه خالی كردن از رسالت واقعی خود، یعنی اطلاع رسانی دقیق و صحیح به مردم، به سوداگری و منفعت طلبی بپردازند، با آماری همچون مرگ 16 نفر در جهان براثر تزریق بوتاكس، جان باختن تعدادی از هموطنان در اثر جراحی لیپوساكشن و عوارض مختلف استفاده از لیزر روبهرو میشویم. بر اساس وظیفه حقیقی خود یعنی اطلاع رسانی صحیح به آحاد جامعه در گفتوگویی با دكتر حمید علمی راد فوق تخصص جراحی پلاستیك، ترمیمی و سوختگی این معضلات را مورد بررسی قرار دادیم.پزشكان برای بر طرف كردن چین و چروكهای صورت چه اقداماتی را انجام میدهند؟برای برطرف كردن چین و چروكهای صورت اقدامات مختلفی انجام میگیرد كه این اقدامات به دو دسته غیر جراحی و جراحی تقسیم میشوند. اقدامات غیر جراحی مانند تجویز كرمهای مختلف، یكسری توصیههای پیشگیرانه، استفاده از لیزر یا تزریقاتی است كه ممكن است تحت عنوان حجم دهندهها و همچنین تزریق بوتاكس توسط متخصصین پوست و مو انجام گیرد. بخش دیگر، اقداماتی هستند كه با اقدام به انجام عمل جراحی صورت میگیرند و تكنیكهای مخصوص به خود را دارند.لطفاً در مورد بوتاكس كمی بیشتر توضیح دهید.شاید همه ما با جمله قبل از مصرف 20 دقیقه جوشانده شود كه روی قوطیهای كنسرو نوشته شده است، آشنا باشیم. بوتاكس از همان سم مهلكی كه میتواند در كنسروها تولید شود و چند گرم آن برای مرگ تمامی انسانهای روی كره زمین كافی است، تولید میشود و در شیشههای گوناگون با ماركهای مختلف در اختیار مردم قرار میگیرد.بوتاكس كاربرد درمانی هم دارد؟بوتاكس در ابتدا با هدف درمان برخی از بیماریها مانند درمان بیماریهای قسمت انتهایی دستگاه گوارش و مقعد(شقاق) و یکسری کاربردهای چشم پزشكی تولید شد ولی در حال حاضر عمده ترین كاربرد بوتاكس ایجاد زیبایی است كه به كاربردهای درمانی آن چیره شده است. البته اخیراً بوتاكس در درمان برخی سردردهای میگرنی هم مؤثر شناخته شده است.دلیل چیره شدن كاربرد زیبایی بوتاكس بر درمانی آن چیست؟بازار زیبایی نه تنها در ایران بلكه در تمام دنیا به دلیل آنكه بیمهها در آن دخیل نیستند و پزشك با بیمارانش به طور مستقیم یك رابطه مالی برقرار میكند، جذابیتهای خاص خودش را دارد و طبیعی است كه بتوان در این عرصه درآمد زیادی كسب كرد بنابراین مورد علاقه پزشكان و حتی غیر پزشكان قرار گرفته است.آیا تبلیغات رسانهها تأثیرگذار نبوده است؟اصولاً تبلیغات نه تنها در ایران، بلكه در تمامی دنیا بسیار تأثیر گذار است و شاید بتوان گفت كه جراحی زیبایی در كشور ما همهگیر شده است. البته زیبایی فی نفسه بد نیست و نفس زیبا بودن بسیار خوب است و نمیتوان به آن ایرادی گرفت. ولی آنچه مهم است جراحی زیبایی باید توسط پزشك متخصص، مجرب، در شرایط مناسب و توجه به همه جهات انجام بگیرد.چرا تزریق آمپول بوتاكس همهگیر شده است؟این را باید از كسانی كه در رشته جامعه شناسی صاحبنظرند پرسید، اما امروزه به هر حال بحث زیبایی ظاهری بسیار مهم است و به جرأت میتوان گفت به یك نوع چشم و همچشمی و شاید تبلیغات تبدیل شده است.كدام پزشكان میتوانند جراحی پلاستیك را انجام دهند؟واژه پلاستیك فقط در عنوان پزشكان فوق تخصص جراحی پلاستیك ترمیمی سوختگی گنجانده شده است. حتی به یاد دارم كه برخی از مقامات وزارت بهداشت اعلام كردند، استفاده از واژه پلاستیك در تابلوی دیگر متخصصان غیر قانونی است ولی امروزه همه پزشكان به انجام جراحیهای پلاستیك روی آوردهاند، از جراحان فوق تخصص پلاستیك و ترمیمی و سوختگی گرفته که در حیطه وظایفشان میباشد تا بقیه پزشكان که بعضاً صلاحیت انجام جراحی پلاستیک را ندارند.کدام پزشکان میتوانند جراحی پلاستیک را انجام دهند؟همكاران گوش و حلق و بینی، دندانپزشكانی كه تحت عنوان جراح فك و صورت، جراحی پلاستیك را انجام میدهند و حتی پزشكان عمومی كه در روزنامهها و مجلات با نام آنها آشنا هستیم. من گمان میكنم كه اولین دلیل گرایش دیگر پزشكان متخصص و حتی غیر متخصص، جذابیتهای مالی است كه در این زمینه وجود دارد البته عدم نظارت صحیح باعث رشد و گسترش این معضل شده است.كدام ارگانها باید بر این معضلات نظارت داشته باشند؟نظام پزشكی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و انجمنهای خاصی كه در اكثر رشتهها فعالیت دارند میتوانند نقش نظارتی خود را در این زمینه ایفا كنند. ولی متأسفانه به نظر میرسد كه اقداماتی صورت نمیگیرد.چرا نظارتی صورت نمیگیرد؟دلیل آن باید از خود مسئولان سؤال شود. من شخصاً به عنوان یك فوق تخصص جراحی پلاستیك، ترمیم و سوختگی خیلی علاقه دارم كه این نظارتها بیشتر باشد. البته گمان میكنم پرداختن به امور زیبایی توسط افراد غیر صالح در درازمدت میتواند آینده بسیار بدی را برای این رشته جراحی به همراه داشته باشد.چرا؟خیلی از مواقع عوارضی كه توسط پزشكان دیگر در سایر رشتهها برای مردم ایجاد میشود، گریبانگیر جراحان رشتههای فوق تخصصی پلاستیك، ترمیمی سوختگی شده است. در حال حاضر خیلی از جراحان عمومی و سایر رشتههای مختلف تخصصی و غیر تخصصی در تبلیغات خود برای زیباسازی قسمتهای مختلف بدن از عنوان پلاستیك و «بدون جراحی» استفاده میكنند كه هیچ كدام از این تبلیغات پایه علمی ندارد. این روزها خیلی از مردم به دلیل تأثیرپذیری از تبلیغات وسیع شبكههای ماهوارهای و حتی رسانههای داخلی اشتیاق زیادی به خرید كالاهای كاملاً غیر استاندارد آنها پیدا كردهاند. این در حالی انجام میگیرد كه هیچ ارگان صالحی بر واردات كالاهای تقلبی نظارت ندارد و از طرف دیگر هیچگاه، مسئولان رسانهها به فكر افزایش سطح آگاهی جامعه نبودهاند.پس چرا ارگانهای ذی ربط نظارتی ندارند؟ متأسفانه نظارت بر این تبلیغات بی اساس در اولویت ارگانهای ذی ربط نیست، اما به هر حال در كشور بازار بسیار خوبی برای این كالاهای غیر استاندارد كه خدا میداند در كجا تولید میشوند به وجود آمده است.آیا این تبلیغات قانونی است؟همانطور كه میدانید شبكههای ماهوارهای و به تبع آن تبلیغاتی كه در آن پخش میشوند غیر قانونی هستند و بالا بردن سطح آگاهی مردم مهمترین كاری است كه مسئولان مربوطه میتوانند انجام دهند.به نظر شما از چه راههایی میتوان سطح آگاهی جامعه را افزایش داد؟مراجع ذیربط از طریق تبلیغات در صدا و سیما، زیرنویس، میزگردهای متعدد و درج گزارشهای مختلف در روزنامهها به راحتی میتوانند این محصولات و دیگر تبلیغات بی اساس خیلی از پزشكان را زیر سؤال ببرند. آنچه مسلم است عوارض این داروها و جراحیهاست که توسط افراد فاقد صلاحیت انجام شده و در تمامی مراكز درمانی دیده شده و به اثبات رسیده است.تزریق بوتاكس چه عوارضی باخود به همراه دارد؟عوارض بوتاكس میتواند به انواع گوناگون ظاهر شود. به عنوان نمونه موجب كهیر و ورمهای شدید در ناحیه صورت میشود و بعضاً تزریق آمپول بوتاكس توسط افراد غیر ماهر انجام میگیرد که عوارضی چون دوبینی، غیر قرینگی صورت، افتادگی پلك و انواع دیگری از اختلالات بینایی را با خود به همراه دارد.آیا وجود بوتاكسهای چینی و تقلبی در بازار صحت دارد؟ بله، صحت دارد، چون شركتهای زیادی وجود دارند كه بوتاكسهای تقلبی را وارد بازار میكنند. از طرف دیگر خیلی از ویزیتورهای این شركتها برای کسب درآمد با مراجعه به مطب پزشكان انواع و اقسام بوتاكسهایی را معرفی میكنند كه هیچگونه استاندارد لازم را ندارند و گاهی قیمت این بوتاكسها آنقدر نازل است كه پزشكان راغب به استفاده از این محصولات تقلبی میشوند.بر واردات آمپولهای بوتاكس نظارتی وجود ندارد؟تا جایی كه من اطلاع دارم، گمان نمیكنم كه نظارتی وجود داشته باشد و دلیل این امر را باید از مراجع ذی صلاح پرسید. خیلی از مواقع این شركتها بوتاكسهایی را معرفی میكنند كه استاندارد نیستند و تا زمانی كه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر این معضل نظارت نداشته باشند، شاهد ادامه وضع موجود خواهیم بود.چرا ارگانهای ذیربط به این امر رسیدگی نمیكنند؟احتمالاً گرفتاریهای این ارگانها بسیار بیشتر از این است كه به این بازار بسیار بزرگ همراه با جذابیتهای مختلف آن بپردازند و اینجا از مسئولان درخواست میكنم كه نظارت خود را بر این نابسامانیها شدت بخشند.آیا تاكنون انجمنهای مختلف پزشكی برای جلوگیری از این معضلات كارهایی را انجام دادهاند؟اطلاع خاصی ندارم، ولی این وظیفه مسئولان است كه این كار را به عنوان یك اصل در برنامههای خود قرار دهند.لطفاً یك مقایسهای از آمار تزریق بوتاكس در ایران و سایر كشورها داشته باشید.از آنجایی كه در ایران تزریق آمپول بوتاكس توسط پزشكان مختلف یا حتی آرایشگران انجام میشود و از طرف دیگر آمار دقیقی از واردات این نوع دارو در دسترس نیست، آمار دقیقی از مصرف بوتاكس در ایران وجود ندارد. اما آنچه در مشاهده عینی خود تجربه كرده ام افراد خیلی زیادی در سنین میانسالی و جوانی تجربه تزریق آمپول بوتاكس را داشتهاند یا در اطرافیانشان اشخاص زیادی هستند كه این كار را انجام دادهاند.تزریق آمپول بوتاكس توسط آرایشگران قانونی است؟مسلماً قانونی نیست و این هم مانند سایر مسائل قبلی وظیفه مراجع ذی صلاح است که بر بسیاری از اقداماتی كه با سلامت مردم در ارتباط هستند، نظارت داشته باشند. انجام یك سری از كارها در آزمایشگاهها مانند تزریق بوتاكس تاتو و ... موجب انتقال بسیاری از ویروسهای ممكن میشود.چه ویروسهایی؟ویروس HIV یا ایدز، هپاتیت c، هپاتیت B و بسیاری از بیماریهای ویروسی دیگر كه ممكن است هنوز ناشناخته باشند.تزریق بوتاكس و سایر اقدامات زیبایی توسط پزشكان عمومی منعی ندارد؟طبق قوانین كشور ما پزشكان مختلف حتی پزشكان عمومی هم قادر هستند هر اقدامی را كه میخواهند برای بیمارشان انجام دهند تا زمانی كه هیچ مشكلی پیش نیاید. پزشكان عمومی هم به دلیل اینكه هنگام تحصیل در دانشگاه بخشهای مختلف آموزشی را گذراندهاند تا زمانی كه مشكلی برای بیمارشان پیش نیاید قادر به انجام هر كاری میباشند. ولی امروزه با وجود تخصصها و فوق تخصصهای مختلف در كشور ما و خوشبختانه عدم كمبود در این زمینه دلیلی وجود ندارد كه كارهای زیبایی توسط افرادی كه با این اقدامات آشنایی كمتری دارند، انجام شود. مجدداً تأكید میكنم كه جذابیتها و منابع مالی در جراحیهای زیبایی باعث شده است كه این كار توسط همه انجام شود. متأسفانه در قانون هم نوشته نشده كه كدام پزشكان میتوانند آمپول بوتاكس را تزریق كنند.حالا به نظر شما كدام پزشكان میتوانند بوتاكس را تزریق كنند؟در قانون كشور ما عبارت پلاستیك (زیبایی) تنها در عنوان جراحان فوق تخصص پلاستیك،ترمیمی و سوختگی قرار دارد اما همكاران متخصص پوست و مو هم میتوانند تزریق بوتاكس را انجام دهند. این روزها در تبلیغات، مجلات و روزنامهها به تخصصهای جالبی بر میخوریم كه یك نمونه آن تخصص زیبایی و لیزر است. ما چنین عنوانی در هیچ كشوری نداریم. شما در بسیاری از مجلات پر طرفدار و گرانقیمت با جراحان عمومی آشنا میشوید كه خود را متخصص زیبایی و لیزر معرفی میكنند و متأسفانه هیچ نظارتی بر كارهای این افراد وجود ندارد. چه ارگانی باید بر تبلیغات پزشكان نظارت داشته باشد؟اصولاً تبلیغات پزشكان در مجلات باید تحت نظارت نظام پزشكی باشد ولی اخیراً مرسوم شده است كه بعضی از پزشكان با معرفی خود تحت عناوین و تخصصهای عجیب در قالب یك صفحه پاسخگویی یا مشاوره به منافع زیادی دست پیدا میكنند. باز هم عرض میكنم عنوان تخصص زیبایی و لیزر در سیستم آموزشی كشور ما وجود ندارد و باید دید مجلاتی كه این عناوین را چاپ میكنند باید به چه ارگانی پاسخگو باشند و چه كسی باید بر آنها نظارت كند؟چندی است لیزر به عنوان محور اصلی تبلیغات پزشكان تبدیل شده است. آیا لیزر واقعاً در امور زیبایی تأثیر گذار است؟آنچه را كه اشاره كردید بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد، برای مثال استفاده از عباراتی مانند : بدون درد،بدون خونریزی، سرپایی، بدون برش فقط جنبه تبلیغاتی دارند و هیچگونه توجیه علمی ندارند. لیزر در پزشكی میتواند مؤثر باشد ولی به طور قطع و یقین این نوع آشنایی كه مردم كشور ما با لیزر دارند نتیجه سوء استفاده و تبلیغات پزشكان و رسانههاست. كاربرد لیزر بسیار كمتر از آن چیزی است كه این روزها تبلیغ میشود.همانطور که گفتید چندی است با تخصصی به نام زیبایی لیزر و زیبایی بر میخوریم، این پزشكان دقیقاً چه كسانی هستند؟در كشور ما پزشکی تحت عنوان متخصص زیبایی و لیزر وجود ندارد. مجدداً تأكید میكنم پزشكان فوق تخصص جراحی پلاستیك ترمیمی و سوختگی تنها كسانی هستند كه میتوانند زیبایی را آن هم به صرف وجود واژه پلاستیك با خود یدك بكشند اما مرکزی هستند كه انجام خیلی از كارها مانند تزریق بوتاكس، لیزر را آموزش میدهند و پزشكان عمومی و طبعاً متخصصان دیگر هم در این دورهها شركت میكنند. ولی اینكه وظیفه نظارتی ارگانهای مربوط چقدر است و چه كسی باید پاسخگوی عوارض ناشی از این تكنولوژی كه گاهی میتواند خیلی خیلی مضر باشد، هنوز جای ابهام دارد.این روزها با حجم انبوهی از بیماران مواجه میشویم كه به دلیل انجام لیزر توسط افراد غیر متخصص دچار تغییر رنگ پوست،سوختگی و عوارض غیر قابل جبران شدهاند و متأسفانه هیچكس در این رابطه پاسخگو نیست و در این جریان متضرر واقعی بیمار است.جلوگیری از این معضلات بر عهده كیست؟باز هم این وظیفه بر دوش رسانههای گروهی كشور است تا سطح آگاهی عمومی مردم را بالا ببرند. پزشكان متخصص پوست و مو و فوق تخصص پلاستیك و ترمیمی و سوختگی مشخصاً در دوره آموزشی خود در دانشگاه دوره استفاده از لیزر را دیدهاند و سایر رشتهها هیچگونه اطلاعی در مورد استفادههای زیبایی از لیزر را ندارند. ولی اینكه چه كسانی و چه مراکزی به قیمت جان مردم از این جریان سود مالی میبرند باید توسط سازمانهای ذیربط پیگیری شود. اگر كسی در علم پزشكی كاری را بكند باید با عوارضش هم آشنا باشد ولی خیلی از عوارض ایجاد شده توسط اقدامات مختلف پزشکان مانند تزریق بوتاکس و... ایجاد میشود توسط همان پزشك قابل درمان و پیگیری نیست!در طول چند سال اخیر جراحیهای زیبایی بدون جنجال نبودهاند و این جنجال تنها به بوتاكس و لیزر معطوف نمیشود و در حال حاضر انجام جراحی لیپوساكشن با روشهای مختلف در صدر تبلیغات پزشكان قرار دارد. دلیل این پدیده را چه میدانید؟ به منظور رفع چاقی و اصلاح شكل بدن از لیپوساكشن كه همان تكنیك كشیدن چربیهای زیر جلدی است، استفاده میشود. مردم باید خوب به یاد داشته باشند كه ساكشن روشی برای كاهش وزن بدن نیست، بلكه صرفاً شكل دهی به بدن را به عهده دارد. اگر پزشكی بخواهد فردی را ساكشن كند باید در درجه اول با بررسی معیارهای قد و وزن بیمار متوجه شود كه آیا بیمارش اضافه وزن دارد یا خیر؟ اگر واقعاً نیاز به كاهش وزن دارد خود باید با مجموعهای از عوامل مختلف مانند رژیم غذایی و تغییر نحوه زندگی، عمل و افزایش فعالیتهای بدنی به وزن مورد نظر برسد. حال اگر قسمتهایی از بدن فرد به این تغییرات جواب نداد باید این قسمتها را با جراحی و لیپوساكشن برطرف كرد. اینكه مردم بدانند ساكشن روش كاهش وزن نیست و فقط روش تغییر بد فرمیها و كاهش سایز بدن میباشد، بسیار مهم است. استاندارد این روش جراحی كماكان همان روش سنتی ساكشن به وسیله دست است و تمام تبلیغات مختلف مانند لیپولیز، اولتاراسونیك (با استفاده از امواج ماورای صوت) و ... اگر هم سودی داشته باشد فقط برای جراح است و كار جراح را راحت میكند و هیچ نفعی را به بیمار نمیرساند. حال با وجود این دستگاهها كه بعضاً میتواند خطرناك باشد دیگر پزشك نیازی به صرف حوصله و دقت زیاد در كار خود را ندارد. برای مثال در روش اولتراسونیك فقط امواج ماورای صوت زحمت پزشك برای كشیدن چربی كمتر میشود و هیچ منفعت ویژهای برای بیمار ندارد و صرفاً راحتی جراح است و بعضاً میتوانند عوارض بیشتری نسبت به روش استاندارد داشته باشد. چرا خود جراحان در آگاهی بخشی به جامعه نقشی ایفا نمیكنند؟در این باب مسائل زیادی دخیل هستند. خیلی از پزشكان با پورسانتهایی كه توسط شركتها به آنها داده میشود یا حمایت از طریق تبلیغات وسیع توسط همین شركتها به سردرگمی مردم دامن میزنند. هنوزهمه افراد مطرح و اساتیدی كه در ساكشن چربی از روشهای سنتی استفاده میكنند اگر دقت كرده باشید تبلیغات عمده این دستگاهها توسط متخصصین پلاستیك (که عنوانی جعلی است)و نه فوق تخصص جراحی پلاستیك، ترمیمی و سوختگی در مجلات تبلیغ میشود و این افراد اكثراً جراحان عمومی و حتی پزشکان عمومی هستند كه سعی میكنند بگویند با استفاده از این دستگاهها خدمات خیلی ویژهای را به بیماران ارائه میدهند در حالی كه اصلاً چنین چیزی نیست.آیا انجمنهای جراحان فوق تخصص پلاستیك و ترمیمی و سوختگی برای رفع این معضل كاری را انجام ندادهاند؟ به تازگی اقداماتی در حال انجام است ولی به نظر میرسد كه لازم است اقدامات انجمنهای ذیربط خیلی بیشتر باشد و تبلیغات به منظور افزایش سطح آگاهی مردم خیلی افزایش یابد.البته این مشكل تنها به لیپوساكشن منتهی نشده و در جراحی زیبایی بینی هم با این مشكل روبهرو هستیم. به تازگی این نابسامانیها از سوی وزارت بهداشت در حال تعریف است و مشخص میشود چه رشتهای حق ورود به چه زمینهای را دارد. شما برای زمان جراحی زیبایی بینی اشاره خوبی كردید. انجام جراحی زیبایی بینی مشخصاً در رشتههای فوق تخصص پلاستیك، ترمیمی و سوختگی و گوش و حلق و بینی تعریف شده است و هیچ جای بحثی هم ندارد. ولی اگر بخواهیم در مورد سایر اقدامات زیبایی مانند تزریق بوتاكس، لیزر، ساكشن و ... صحبت كنیم این تعاریف هنوز از لحاظ قانونی صورت نگرفته است و باید امیدوار باشیم كه در آینده نزدیك با مشخص شدن نقاط مشترك، برای سوء استفاده افراد سودجو راهی باقی نماند.افراد سودجو چه كسانی هستند؟افراد سودجو كسانی هستند كه بدون داشتن تخصص لازم با سوار شدن بر موج ناآگاهی مردم میتوانند به درآمدهای سرشاری دست پیدا كنند و متأسفانه تا امروز نظارتی بر فعالیت این افراد نبوده است.آیا جز جراحان فوق تخصص پلاستیك، ترمیمی و جراحان عمومی، پزشكان دیگری هم جراحی لیپوساكشن را انجام میدهد؟در حد شنیدهها تخصصهای دیگری هم وجود دارد. شما میتوانید با مراجعه به نظام پزشکی و بررسی شکایات مردم از پزشكان متخلف آمار دقیقتری از این شکایات داشته باشد.البته طبق اخبار موثق تكنسینهای اتاق عمل با استفاده از مهر پزشكان متخصص مشغول این نوع جراحی هستند. پزشكی كه ساكشن را انجام میدهد باید با جمیع مسائل این موضوع آشنا باشد. آیا با عوارض ناشی از ساكشن آشنایی دارد؟ آیا راههای پیشگیری از عوارض این مسأله را میداند؟ تفاوتی كه در كشور ما و دیگر نقاط جهان وجود دارد این است كه اگر یك مورد خطا پیش بیاید، هزینهها و جریمههای سنگینی برای پزشكان متخلف و دیگر افراد خاطی در نظر گرفته میشود. ولی متأسفانه در ایران بیمارانی را میبینیم كه توسط افراد غیرماهر و غیرمرتبط با رشته زیبایی تحت عمل ساكشن قرار گرفتهاند و عوارض بسیار متعددی برای آنها پیش آمده است و در نهایت هم با کمال ناامیدی برای برطرف كردن این عوارض به پزشكان مختلف مراجعه میكنند كه در خیلی از مواقع به نتیجهای نمیرسند. در این زمینه به دلیل عدم نظارت درست و دقیق، مجلات یکی از عوامل اصلی گمراهی مردم هستند ولی اگر كسی بخواهد پزشك مرتبط به كارهای زیبایی مانند ساكشن، تزریق بوتاكس و ... را انتخاب كند، میتواند با صرف کمی وقت و مراجعه به وب سایتهای رسمی تخصصی و فوق تخصصی كشور این كار را انجام دهد.