حسین قنادیان*- بسیاری از بخشهای هنری و فرهنگی جامعه در حوزه ارائه خدمات، یکی از قسمتهای عمده اقتصادی به شمار میرود و اساساً هنگامی که از اقتصاد به عنوان موتور محرکه اجتماع صحبت میشود، نمیتوان دیگر بخشها را فارغ از مباحث اقتصادی دانست.
ارتباط رونق اقتصادی با هنر یک ارتباط دوسویه است.زمانی که کشوری بتواند اقتصاد توانمندی داشته باشد و بر مبنای آن فناوریهای پیشرو را در اختیار بگیرد، میتواند به سیطره در عرصههای فنی و محتوایی دست یابد و این بدون شک مقدمه توسعه فرهنگی آن جامعه است از سوی دیگر هنر هم میتواند به عاملی افزاینده برای رونق اقتصاد به حساب آید و روح و راه مردم را به سمت آرمانهای اخلاقی اقتصاد سوق دهد و حرارت و انگیزههای اجتماعی لازم را برای حرکت بیشتر و مؤثرتر فراهم کند.
سال جهاد اقتصادی فرصتی مناسب برای ارزیابی بخشهای فرهنگی- هنری از موضع اقتصاد هنر و نحوه حضور در بازار هنری ایران و جهان به شمار میآید. سالهاست که موضوع «مظلومیتزدایی از فرهنگ» از سوی رهبر معظم انقلاب مطرح میشود ولی بخشهای اجرایی و تغنیمی سعی میکنند که با بالا بردن میزان بودجه و اعتبارات برای رفع محرومیتها اقدام نمایند و این در حالی است که با بالا رفتن اعتبارات طبیعتا انتظارات و نیازها نیز بالا میرود و با توسعه سختافزار نیاز به تأمین برنامهها، میزان احتیاج به نقدینگی و حمایت مالی را افزایش داده و در نتیجه نهادهای فرهنگی بزرگ و کم تحرک به باری برای بودجه عمومی تبدیل میشوند و در این وضعیت سادهترین کار هم این است که این مراکز عملاً تعطیل شوند یا برای ادامه حیات به بخش خصوصی واگذار شوند و از اهداف ابتدایی خود دور گردند. در صورتی که اشتغالزایی مولد و مستمر برای تولید محصول، ایجاد برند و تشکیل بازار فراگیر فرهنگی و هنری میتواند ضمن گردش مالی و جذب حامیان مناسب در راستای خدمات و برنامههای دیگر نیز مؤثر واقع شود و فعالیتهای فرهنگی متکی بر هیچ کمک مالی بیرونی نباشند و آرمان مظلومیتزدایی از فرهنگ عملاً محقق شود.سال جهاد اقتصادی برای تشکیل بازارهای توزیعی هنر ایرانی و همچنین مبارزه با فساد مالی در بازار هنر، اعم از سرقت ادبی و هنری و توزیع غیرمجاز محصولات هنری فرصت مغتنمی است. از سوی دیگر میتوان با نگاهی فرامرزی، بازار هنر جهان را عرصه داد و ستد محصولات هنر ایرانی، خاصه آنهایی که جنبه جهانیتر دارند، مانند فرش و صنایع دستی قرار داد. بخشهای فرهنگی بتوانند با چنین نگاهی و بدون اتکا به حراج محصولات و اماکن خود با عنوان خصوصیسازی ساختارهای جدیدی که ضامن پایداری فعالیتهای خود آنها باشند را سامان دهند و در مسیر کمک متقابل فرهنگ به اقتصاد کشور گام بردارند.
* رئیس سازمان بسیج هنرمندان کشور
