علی رضا سزاوار - موتوسیکلت به عنوان وسیله نقلیهای محبوب در بین جوانان شناخته شده که میتواند در راهاندازی کارهای روزمره آنان نقش بسزایی داشته باشد. اما صدای موتور خودروها و موتوسیکلتها، صدای اصطکاک جاده و لاستیک، صدای اگزوز و صدای هشدار دهنده وسایل نقلیه از جمله بوق، آژیرهای دزدگیر آنها و... از عوامل مولد آلودگی صوتی ناشی از ترافیک زمینی هستند که بسیاری از مردم را در کلانشهرها در معرض صداهای غیرمجاز قرار میدهند.
امروزه بسیاری از جوانان به محض آنکه پس انداز قابل توجهی داشته باشند اولین گزینه شان خرید موتوسیکلت خواهد بود.در صورتی که ناهنجاریهای متعددی در مورد ترکیب نامناسب کاربریهای این وسیله در کلانشهرها به چشم میخورد که موجب بروز مشکلات بسیاری برای شهروندان شده است.
به طور کلی عوامل تشدیدکننده آلودگی صوتی در شهر عبارتند از: حجم بالای ترافیک و تردد خودروها اطراف مناطق مسکونی، وجود چندین فرودگاه و راهآهن در محیط شهری، تردد خودروهای فرسوده، تردد شبانه خودروهای سنگین اطراف مناطق مسکونی، عدم وجود بزرگراههای استاندارد، عدم رعایت الگوی مناسب در رانندگی، وجود کارگاههای پراکنده صنعتی در سطح شهر نظیر: نجاری، تراشکاری، صافکاری و آهنگری در مجاورت مناطق مسکونی آموزشی و بهداشتی- درمانی.
بعد از خودروها، موتوسیکلتها با داشتن ۲۵ درصد از سهم حمل و نقل شهری، با تولید ۹۰ دسیبل صدا از طریق اگزوز، نقش مؤثری در افزایش آلودگی صوتی در کلانشهرها ایفا میکند. خطوط راهآهن و فرودگاه عامل بعدی در تولید آلودگی صوتی است.
به گفته دکتر استیو فالکنر، جامعه شناس دانشگاه ایلی نویز، علاقه شدید بسیاری از جوانان به موتورسواری به خصوص در شهرهای بزرگ میرود تا به صورت یک مشکل عمده مطرح شود، چرا که برخی از جوانان به دلیل رعایت نکردن قوانین راهنمایی و رانندگی و احترام نگذاشتن به حقوق شهروندان، مشکلاتی را به وجود میآورند که به راحتی قابل رفع نیست.
شهرهای کوچک هم از این مشکل مستثنی نیستند و موتورسواران مزاحم، آسایش شهروندان را سلب کردهاند. ایجاد صدای ناهنجار اگزوز موتور، تک چرخ زدن در خیابانها، رعایت نکردن مسیر قانونی و حتی خلاف جهت حرکت کردن، نمونهای از مزاحمت موتورسواران در این مناطق است. به عقیده فالکنر، شهروندان، از اینکه برخی موتورسواران توجه به قوانین نمیکنند، شدیداً زیان میبینند زیرا بیشتر این موتوسیکلت سواران در خیابانهای پر رفت و آمد، مقابل بوستانها و مکانهای تفریحی این شهر اقدام به حرکات نمایشی خطرناک میکنند. آنان بیمحابا و با سرعت زیاد از لابهلای خودروها عبور میکنند که علاوه بر ایجاد رعب و وحشت، باعث زیانهای مادی و جانی نیز میشوند.
شهروندان از دلایل نبود امکان برخورد با موتوسیکلت سواران متخلف را نداشتن شماره مخصوص موتورهای آنان گلایهمندند زیرا آنان قوانین راهنمایی و رانندگی را رعایت نمیکنند و برایشان چراغ سبز و قرمز هیچ تفاوتی ندارد. چشمان موتورسواران جوان همه چراغها را سبز میبیند، پیادهرو برای موتورسوار حکم خیابان را دارد، گاهی بهاندازه یک مینیبوس آدم سوار موتوسیکلت میشود، برخی موتورسوارها بارهایی را حمل میکنند که یک وانتبار از عهده حمل آن بر نمیآید. کلاه ایمنی وسیلهای تزئینی است که باید به ترکبند یا جلوی موتور آویزان شود و برخی موتورها که با صداهای ناهنجار آدم را یاد لکوموتیوهای زغالسنگی قرن نوزده میاندازد. تخلفاتی که از این دسته موتورسواران سر میزند و مزاحمتهایی که برای عابران پیاده و به ویژه رانندگان سطح شهر ایجاد میکند باعث شده تا هرگاه چشم یک راننده خودرو اتومبیل به یک موتوری میافتد حداقل با غرغر و حداکثر با دشنام از آنان استقبال کند و متأسفانه در اغلب موارد نیز باید با رانندگان خودروها همدلی کرد و به ایشان حق داد یا در مورد تهران اکنون دیگر موتور سواران مانند سالهای گذشته خود را ملزم به استفاده از کلاه ایمنی نمیدانند. خصوصاً در قسمتهای مرکزی شهر موتورسواران که گویا هیچ حد و مرزی برای تردد خود نمیشناسند از هر طرف و از هر جایی در حال رفت و آمد هستند.
منظره تهران این روزها شبیه پیست موتورسواری شده است. در بزرگراهها، خیابانهای اصلی و فرعی، از هرطرف حداقل چند موتوسیکلت در حال تردد هستند. رانندگان خودروهای عادی باید پشت چراغقرمز به انتظار سبز شدن چراغ باشند. این در حالی است که رانندگان موتوسیکلت از هر چراغی که بخواهند میگذرند. سارقان و کیفقاپهای حرفهای با حضور کمرنگ پلیس به عنوان عاملی نظارتی و بازدارنده، در میان خیل عظیم موتورسواران شهر پنهان شدهاند.اینها نمونههایی از مباحثی است که در مورد موتورسواری به عنوان یک معضل در بین جوانان مطرح میشود. مسئلهای که اگر چاره جدی برای آن به کار گرفته نشود به بحرانی جدی تبدیل خواهند شد.به طور مثال برای حل این معضل میتوان چندین پیست موتور سواری در حاشیه شهرهای بزرگ ایجاد کرد تا با هزینهای اندک و زیر نظارت قانون هر جوانی از جنون سرعت لذت ببرد.
