وقتي اخلاق فراموش مي‌شود

ورزشگاه‌ها؛ جولانگاه تماشاگرنماها

سعيد احمديان | تماشاگرنماها بار ديگر در فوتبال ايران خبرساز شده‌اند و در هفته‌هاي گذشته بارها رفتار اينگونه تماشاگران در استاديوم‌ها خبرساز شده و زنگ خطر گسترش پديده هوليگانيسم ايراني را به صدا درآورده است. اگر تا پيش از اين در ورزشگاه‌هاي محدودي تماشاگرنماها حكمراني مي‌كردند حالا اين پديده منفي اجتماعي به استاديوم‌هاي ديگر هم كشيده شده تا اين نگراني در فوتبال ايران به وجود بيايد كه در صورت همه‌گير شدن اين پديده جو تمامي ورزشگاه‌هاي ايران را تحت تأثير قرار خواهد داد و هوليگانيسم در فوتبال ايران را به دغدغه فدراسيون نشينان تبديل خواهد كرد كه بايد فكر جدي براي مقابله آن كنند. هرچند در اين سال‌ها هم اين مسئله بارها باعث شده تا چهره زشتي از ورزشگاه‌هاي فوتبال ايران در ذهن‌ها ثبت شود.در ليگ دهم هم پديده تماشاگرنماها خودنمايي مي‌كند و رفتار تحريك كننده اين تماشاگران از همان ابتداي شروع ليگ دامان فوتبال ايران را گرفت، اتفاقاتي كه در بازي پرسپوليس- تراكتور در هفته اول افتاد و تماشاگران دو تيم هر چه خواستند به همديگر گفتند تا بازي هفته پيش ملوان- تراكتور در انزلي كه توهين انزلي‌چي‌ها به بازيكنان تراكتور خبرساز شد باعث شده تا گسترده شدن اين رفتارها و همه گير شدن آن در ورزشگاه‌ها را به مسئولان فدراسيون هشدار دهد كه اگر فكري براي حل اين معضل نكنند بايد در آينده نزديك براي سقوط اخلاقي تماشگران و ايراني مرثيه‌سرايي كرد.به رفتارهاي ناهنجار و تخريب‌گرايانه هواداران فوتبال مانند درگيري و نزاع خياباني، ارعاب، آشوبگري ‌ هوليگانيسم مي‌گويند كه معمولاً به صورت گروهي رخ مي‌دهد و در برخي از كشورها جنبه نژادپرستي هم به خودش مي‌گيرد. فوتبال ايران هم از پديده هوليگانيسم بي‌بهره نبوده و اين معضل سال‌هاست كه در ورزشگاه فوتبال ايران صورت زشتش را نشان مي‌دهد. در ايران به افرد هوليگان «تماشاگرنما» گفته مي‌شود كه در ورزشگاه‌ها رفتارهاي ناهنجاري را از خودشان نمايش مي‌دهند. پرتاب مواد محترقه تا كندن صندلي‌هاي ورزشگاه، توهين و فحاشي به بازيكنان و هواداران تيم رقيب از جمله رفتارهايي است كه تماشاگرنماهاي ايراني انجام مي‌دهند.از اين پديده در ليگ دهم از همان هفته اول رونمايي شد و همچنان هر چند وقت يكبار در ورزشگاه‌هاي ايران تكرار مي‌شود و وقتي برخورد جدي كميته انضباطي با اين معضل صورت نمي‌گيرد اين پديده همه‌گيرتر مي‌شود.بازي پرسپوليس- تراكتور در هفته اول ليگ دهم نقطه شروع رونمايي از هوليگانيسم در فوتبال ايران فصل جديد بود كه نشان داد معضل تماشاگرنماها در فوتبال ايران جدي است. در اين بازي ورزشگاه آزادي از دقيقه يك تا نود آماج فحاشي تماشاگران پرسپوليس و تراكتور به يكديگر بود. مشكلاتي كه فصل گذشته درباره اينكه كدام پرطرفدارترين تيم است هم باعث شده بود تا اين درگيري‌هاي لفظي شديدتر از هميشه دنبال شود. شدت توهين‌هاي هواداران دو تيم به همديگر به حدي بود كه تلويزيون در پخش زنده تلويزيوني بازي مجبور شد كه صداي ورزشگاه را قطع كند تا توهين‌هاي هواداران دو تيم راهي به خانه‌ها پيدا نكند. در اين بازي تماشاگرنماها با الفاظ ركيك بازيكنان و هواداران يك تيم را مورد نوازش قرار دادند. آنها حتي با كندن صندلي‌هاي ورزشگاه و آتش زدن نقاطي از استاديوم جوي عجيب بر استاديوم حاكم كردند. هر چند طرف مقابل هم جواب فحاشي تبريزي‌ها را با توهين داد. پس از اتفاقات حاشيه‌اي اين بازي بود كه كميته انضباطي را به دو جلسه و پرسپوليس را به يك بازي بدون حضور تماشاگر محكوم كرد.صنعت نفت آبادان- استقلال ديگر بازي‌اي بود كه پديده هوليگانيسم در فوتبال ايران به شكل ديگري خودش را نشان داد. اگر تا پيش از اين تماشاگرنماها با تخريب ورزشگاه و توهين به تيم رقيب خبرساز مي‌شدند، اين بار در جريان بازي صنعت نفت و استقلال در آبادان اتفاقي رخ داد كه چشم خيلي‌ها با ديدن عكس‌هاي آن از حدقه بيرون آمد. سايت رسمي باشگاه استقلال تصاويري از چاقوكشي يكي از هواداران نفت را در اين بازي روي خروجي‌اش قرار داد كه زنگ خطر را براي فوتبال ايران بيشتر از قبل به صدا درآورد. هر چند آباداني‌ها در پي تكذيب برآمدند و آن را مربوط به سال‌هاي پيش دانستند ولي تصاويرگوياي همه چيز بود. نكته جالب اينكه فدراسيون در اين ماجرا سكوت كرد و هيچ محروميتي براي آباداني‌ها در نظر نگرفت و بدون هيچ واكنشي از كنار پديده چاقوكشي در استاديوم‌ها رد شد.در بازي شهرداري تبريز و پرسپوليس چهره ديگري از معضل تماشاگرنماها رخ داد كه تا قبل از آن كمتر در ورزشگاهي اتفاق مي‌افتاد. در جريان اين بازي بود كه علاوه بر توهين 90 دقيقه‌اي تماشاگرنماها ‌ تعدادي از آنان شعارهاي نژادپرستانه و جدايي‌طلبانه سردادند كه تا پيش از اين سابقه نداشت. البته پس از پايان اين بازي شعارهاي جدايي‌طلبانه ازطرف تبريزي‌ها تكذيب شد ولي خبرنگاران حاضر در ورزشگاه آن را تأييد كردند. آنها همچنين با بطري آب به كريم باقري حمله كردند. اين اتفاقات باعث و اكنش شديد‌ دايي شد و او در پايان بازي در كنفرانس مطبوعاتي به ايراني بودنش افتخار كرد و گفت:«‌آذربايجان متعلق به ايران است. ما همه براي يك مملكت هستيم اما متأسفانه آنهايي كه به ورزشگاه مي‌آيند دنبال فوتبال نيستند. آنها دنبال مسائل ديگرند و چرا بايد در ورزشگاه يادگار امام، آتاتورك تشويق شود؟!» موضع فدراسيون در اين باره هم سكوت بود حتي در برابر شعارهاي جدايي‌طلبانه! و هيچ محروميتي شامل تبريزي‌ها نشد و آب از آب تكان نخورد.بازي ملوان – تراكتور كه دو هفته پيش انجام شد بار ديگر به گسترش پديده تماشاگرنماها در فوتبال ايران هشدار داد. در اين بازي تماشاگرنماها از دقيقه يك بازيكنان تراكتور به خصوص ملي‌پوشان اين تيم را با الفاظ ركيك نشانه رفتند و جو غيراخلاقي را بر ورزشگاه حاكم كردند. آنها حتي پا را فراتر گذاشته بودند و پارچه نوشته‌اي حاوي توهين به تبريزي‌ها با زبان تركي به ورزشگاه آورده بودند كه البته در جريان بازي جمع‌آوري شد. با اين‌حال كميته انضباطي فدراسيون فوتبال تاكنون به اتفاقات ورزشگاه انزلي واكنش نشان نداده و به نظر مي‌رسد اين بار هم محروميتي شامل حال هواداران تيم‌هاي متخلف نخواهد شد تا تماشاگرنماها بدون هيچ ترسي به كارشان ادامه بدهند و جو ورزشگاه‌هاي فوتبال ايران هر روز به سقوط اخلاقي نزديك‌تر شود. البته به نظر مي‌رسد تغيير رويه كميته انضباطي در برخورد با اين پديده در گسترش آن بي‌تأثير نيست به خصوص از زماني كه شريفي و همكارانش تصميم گرفته‌اند تا روي مجازات تيم‌ها از بازي بدون تماشاگر خط بكشند و تيمي را به دليل رفتارهاي غيراخلاقي هوادارانش محروم نكنند.