ریشه‌های تقلب در حساس‌ترین آزمون پزشکی

نبض سلامت در آزمون تقلب و تجارت!

زهرا چیذری | لحظه شمار تشویش خبر از نزدیک شدن موعد یکی از حاشیه‌ساز‌‌ترین آزمون‌های کشور می‌دهد؛ آزمونی که با وجود 14 هزار داوطلب سال هاست در موعد برگزاری و همچنین تا مدت‌ها پس از آن، تیتر یک رسانه‌های خبری را در چنبره حواشی و حوادث تلخ و تأسف‌بارش قرار داده است. سال گذشته هم به علت تقلب گسترده در روند برگزاری این آزمون و تضییع حقوق شرکت‌کنندگان، وزیر بهداشت حکم به ابطال آن داد. به گزارش «جوان»، اگرچه آزمون دستیاری تخصصی، جامعه هدفی چند هزار نفره دارد اما در واقع حیطه دربرگیری آن به گستره تمام جامعه‌ای است که وقتی بیماری گریبانگیر اعضای آن می‌شود از مراجعه به این پزشکان متخصص ناگزیرند؛ متخصصانی که همراهی اما و اگرهای فراوان ورودشان به دوره دستیاری، پایه‌های تخصص‌شان را لنگ می‌کند. داستان 6 ساله تقلب در آزمون دستیاریقصه تقلب و فروش سؤالات آزمون دستیاری قصه دیروز و امروز نیست و شاید بتوان حکایتی فراتر از هزار و یک شب برایش بازگو کرد، زیرا این ماجرا از سال 82 به طور علنی فاش شد و کار به جایی رسید که سال گذشته و البته برای اولین بار در تاریخ برگزاری آزمون دستیاری آزمون مشکوک و پرحاشیه دستیاری با حکم اولین وزیر زن تاریخ ایران ابطال شود. اگرچه آزمون دستیاری سال 82 و سال 88 پر‌سر و صدا‌ترین آزمون‌های دستیاری در عمر برگزاری این آزمون‌ها بود، اما از نگاه بسیاری از صاحب‌نظران این حوزه، آزمون‌های دستیاری به دلیل حساسیت بسیار بالای ناشی از تفاوت چندده‌برابری درآمد پزشکان متخصص با پزشکان عمومی همواره بدبینی و نگاه پر‌تردیدی را با خود همراه کرده‌اند و با داغ‌تر شدن تنور همیشه داغ تقلب در آزمون دستیاری، دلالان شایعه تورهایشان را برای صید غرض دراین آب گل‌آلود پهن می‌کنند و صد البته ابطال آزمون مشکل‌دار سال گذشته و دستگیری عاملان فروش سؤالات این آزمون که ردپایشان در وزارت بهداشت بود، مدیون شایعه فروش سؤالات سی و هفتمین دوره آزمون دستیاری است؛ شایعه‌ای که اگر در سال 82 نیز جدی گرفته می‌شد امروز متخصصان پذیرفته شده در آن آزمون بر مسند طبابت تکیه نداشتند؛ پزشکانی که نبض سلامت بخشی از جامعه در دستان آنهاست. آزمون مشکل دار سی و هفتم، مجالی برای به میدان آمدن سازمان سنجشیک سال پیش بود درست روز پنج‌شنبه 29 بهمن سال 88 که سی و هفتمین آزمون دستیاری با حضور 16هزار و 648 داوطلب در 34 حوزه امتحانی و 25 رشته تخصصی برگزار و زمزمه‌های تقلب از همان لحظات ابتدایی آغاز شد؛ زمزمه‌هایی که سرانجام پرده از حقیقت فروخته شدن سؤالات آزمون به برخی از داوطلبان برداشت و این تخلف مافیایی ریشه‌هایی نیز در وزارت بهداشت داشت. شبهه ناک بودن و در نهایت ابطال این آزمون، فرصت مناسبی برای سازمان سنجش بود تا خودی نشان دهد و برای برگزاری این آزمون تخصصی اعلام آمادگی کند، به گونه‌ای که رئیس این سازمان ضمن معرفی سازمان سنجش به عنوان یک آزمون ساز حرفه‌ای تأکید کرد: «این سازمان نه فقط آزمون دستیاری بلکه هر آزمون دیگر را از نظر حرفه‌ای می‌تواند برگزار کند و در این زمینه آمادگی دارد.» اما این ابراز آمادگی با واکنش شدید صاحب نظران حوزه بهداشت و درمان مواجه شد؛ به گونه‌ای که از وزیر بهداشت دولت دهم گرفته تا وزرای بهداشت دولت‌های قبل و حتی نمایندگان مجلس، سازمان سنجش را دارای ضعف‌های بسیار و فاقد صلاحیت لازم برای برگزاری یک آزمون تخصصی مانند آزمون دستیاری خواندند. یکی از این واکنش‌ها، پاسخ صریح مرضیه وحید دستجردی به این ادعای رئیس سازمان سنجش بود. به گفته وی آزمون کارشناسی ارشد سال 88 نیز اما و اگر‌هایی را با خود به همراه داشت و سال‌های 65 تا 67 سال‌های پرتشویش سازمان سنجش در برگزاری آزمون‌ها بود. قائم مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت نیز در گفت‌وگو با «جوان» درباره برگزاری آزمون دستیاری از سوی سازمان سنجش تأکید می‌کند: «اساسا سازمان سنجش نمی‌تواند آزمون دستیاری برگزار کند و آموزش عالی از آموزش پزشکی مجزاست. » از نگاه دکتر سید امیرمحسن ضیایی آزمون‌های تخصصی پزشکی فقط آزمون دستیاری نیست و آزمون‌های متعددی توسط وزارت بهداشت برگزار می‌شود که سازمان سنجش نمی‌تواند این آزمون‌ها را برگزار کند، زیرا ماهیت آزمون‌های پزشکی با آزمون‌های دیگر متفاوت است و وزارت بهداشت حاضر نیست چنین اتفاقی بیفتد. دکتر بهرام عین‌اللهی، مسئول دبیرخانه شورای آموزش پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت در سال‌های 82 تا 84 یکی دیگر از مخالفان برگزاری آزمون به‌وسیله سازمان سنجش است. به گفته معاون آموزش وزارت بهداشت دولت نهم، در سال 77 سازمان سنجش متولی برگزاری آزمون دستیاری شد که در آن آزمون نیز علاوه بر تقلب، اشکالات زیادی وجود داشت؛ اشکالات و تقلبی که اسناد آن موجود است. اختلاف نجومی درآمد پزشکان عمومی و تخصصی ریشه حواشی آزمون دستیاریعین اللهی در گفت‌وگو با «جوان» در نگاهی موشکافانه‌تر بر این باور است که شاید در هیچ کجای دنیا آزمون دستیاری اینقدر حساسیت نداشته باشد؛ حساسیتی که مولود فاصله‌های نجومی میان دستمزد پزشکان عمومی و متخصص است و پزشکان عمومی برای پرکردن این شکاف حاضرند به هر ترتیبی شده، از تپه گرایش عمومی به قله درآمدزای تخصص پرواز کنند و سرمنشا تقلب و تخلف در آزمون دستیاری را باید در این شکاف جست‌وجو کرد. وقتی از وی درباره این تفاوت درآمد سؤال می‌کنم، ضمن تأکید بر متفاوت بودن این درآمد در رشته‌های مختلف به 10 برابر بودن این اختلاف درآمد، آن هم در رشته‌هایی که تعرفه‌های مصوب و منطقی دارند اشاره می‌کند. این در حالی است که در برخی از رشته‌های تخصصی که درآمدهای خارج از عرف مانند زیر میزی دارند این اختلاف درآمد به مراتب بیشتر است. از نگاه عین‌اللهی، اهمیت دادن به پزشکان عمومی و راه‌اندازی سیستم ارجاع می‌تواند نظام سلامت ما را هدفمند کرده و حساسیت آزمون دستیاری را به حداقل برساند. البته این باید در هدف‌گذاری بلندمدت ما قرار گیرد، اما در کوتاه مدت باید روی مسائل حفاظتی بهتر کار شود. وی از تجربه خودش در سال‌های 83 و 84 می‌گوید؛ سال‌هایی که فاصله بین برگزاری آزمون و طراحی سؤال برای جلوگیری از تقلب به حداقل رسید. دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت تصریح می‌کند که باید تدابیر امنیتی ویژه‌ای برای پیشگیری از وقوع اتفاقات سال‌های قبل در آزمون 89اندیشیده شود، ضمن آنکه معتقد است این تدابیر را نمی‌توان باز کرد ولی از طراحی پیوست‌های حفاظتی امنیتی برای این آزمون خبر می‌دهد. مجازات‌های مجرم‌پرور و امید به بیداری وجدان متقلبان!ابطال آزمون سال 88 و پیگیری‌های وزارت بهداشت و نمایندگان مجلس، داوطلبان حقیقی این آزمون و مردمی را که با ماحصل آن یعنی پزشکان متخصصی که وارد چرخه درمان می‌شوند در ارتباطند به اهمیت این آزمون برای مسئولان و تلاش برای برگزاری سالم آن امیدوار کرد؛ امیدی که چندان پایدار نبود زیرا پس از شناسایی و دستگیری عوامل فروش سؤالات که دو تن از کارکنان وزارت بهداشت نیز در زمره آنها بودند، مجازات بازدارنده‌ای برای آنان در نظر گرفته نشد. چند ماه زندان مجازاتی است که ارزش چند صد میلیون تومان در آمد یک شبه را دارد! مجازاتی که حتی اجرا شدنش در پرده‌ای از ابهام است و عاملان جرمی به این بزرگی هرگز به مردم معرفی نشدند.تنها می‌توان امید‌وار بود، امید به بیداری وجدان متقلبان در آزمون دستیاری و شاید امید به تدابیر امنیتی به کار رفته در آزمون امسال تا دیگر شاهد حوادث ناگوار سال‌های گذشته نباشیم.