4 زیر ساخت اصلی تحقق دولت الکترونیک

زمانی که در نودوسومین جلسه شورای اداری سال 1381 از سوی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ایجاد دولت الکترونیک برای دستیابی به اطلاعات دقیق و بهنگام در بخش‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی تصویب شد، بارقه امیدی در ذهن‌ها نقش بست که از این به بعد اتلاف وقت شهروندان و بروکراسی اداری خسته‌کننده جای خود را به اتوماسیون و تکنولوژی نوین (فعالیت‌ها، تسریع در اجرای امور، بهبود ارائه خدمات به مردم و با حداکثر نظم و دقت و افزایش کارایی در بخش‌های مختلف) خواهد سپرد. با توجه به اینکه این طرح در ابتدای برنامه سوم توسعه کلید خورد، بد نیست در آستانه تصویب برنامه پنجم توسعه نگاهی به وضعیت حال حاضر آن و روند شکل‌گیری دولت الکترونیک در ایران داشته باشیم .
طبق گزارش سازمان‌ملل ایران از نظر رتبه‌بندی ایران جایگاه بهتری از رده 89 را کسب نکرده است، ضمن اینکه لازم است بدانیم مدل ارزیابی سازمان‌ملل مبتنی برچه فاکتورهایی است:
1 ـ حضور در اینترنت
2 ـ بسترهای تکنولوژی اطلاعات
3 ـ سرمایه انسانی
بدین‌ترتیب که از 700هزار وبلاگ فارسی در جهان سهم ایران 120هزار وبلاگ است، یعنی 17درصد آن و از 70میلیون نفر جمعیت ایران 23میلیون نفر با اینترنت ارتباط دارند؛ یعنی 32درصد از جمعیت کشور با اینترنت سروکار دارند، اما در این مدل بیش‌ترین توجه به جنبه‌های سخت دولت الکترونیک شده است و جنبه‌های نرم آن را که بیشتر به مسائل انسانی و اجتماعی می‌پردازد و اثر تعیین‌کننده‌ای نیز در دولت الکترونیک دارد لحاظ نشده است، توضیح بیشتر اینکه هدف، صرفاً‌ ایجاد دولت الکترونیک نیست بلکه میزان بهرمندی مردم از این ظرفیت و استفاده‌کننده (Use) است که باید به‌عنوان مهم‌ترین پارامتر در ارزیابی وضعیت دولت الکترونیک مدنظر قرارگیرد، در این صورت کشور ما بیشتر از هرچیز دیگر در بخش‌های زیرساختی بامشکل مواجه است و از آن ناحیه نیز رنج بسیار می‌برد.
این موضوع را می‌توان در سایر گزارش‌ها مشاهده کرد. (پایین‌‌ترین امتیاز دولت الکترونیک در ایران به حوزه زیرساخت‌ها اختصاص دارد) زیرساخت‌های اصلی را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:
ـ آموزش‌های عمومی برای فرهنگ‌سازی استفاده از این طرح
ـ انجام تغییر در فرآیند‌های دولتی (تمرکز، بهبودکارایی و اثربخشی)
ـ اصلاح در فرآیند‌های سیاسی و اجتماعی با کمک فناوری نوین اطلاعاتی
ـ کارآمدترکردن سازمان‌ها در ارائه خدمات به شهروندان
اما در نهایت آنچیزی که مهم است راه رسیدن به این ایده است که در وهله نخست، ایجاد احساس نیاز به یک دولت الکترونیک و خدمات آن است و سپس عزمی ملی را در این مسیر می‌طلبد.
مادامی که این احساس نزد همگان ایجاد نشود، عزم‌ملی و عمومی نیز برای پیاده کردن این طرح در کشور شکل نخواهد گرفت و نتیجه آن نیز روند کند و فرسایشی در فرآیند ایجاد این اصل مهم از تکنولوژی است.