وحید حاجی پور - دور از انصاف است که اینگونه القا شود مردم در مصرف بیش از حد سوخت زیادهروی کردهاند و میکنند حال آن که غرق شدن خودروهای کشور در «باتلاق سوخت»، بهشتی برینی را برای مصرفکنندگان بنزین و گازوئیلترسیم کرده است.
رقابت آشکار خودروسازان در خود، برای عرضه بیشتر اتومبیلهایشان در بازار مصرفی از جمله عواملی است که موجب مصرف بالای سوخت در کشور شده است؛ البته هستند کسانی که به آنها حق میدهند و انرژی ارزان را یگانه مقصر پدید آمدن چنین وضعیتی میدانند. با هدفمند شدن یارانهها و واقعی شدن قیمت سوخت، مردم انتظار عرضه سوخت و خودروی باکیفیت را دارند.
مهندس عباس کاظمی مدیر عامل شرکت بهینهسازی مصرف سوخت در گفتوگو با «جوان» این وظیفه را در زمره اهداف صنعت خودرو و پالایشگاهها ارزیابی میکند.
خودروهای ساخت داخل مصرف بالایی دارند. چرا؟
ارزان بودن انرژی؛ بنزین به حدی در ایران ارزان عرضه شده است که هیچ کس به فکر کاهش مصرف خودروهای ایران نبوده است. به این علت است که مصرفکننده در انتخاب خودروی خود هیچ توجهی به عنصر مصرف نکرده و به این امید که سوخت ارزان وجود دارد به نوع قیمت اتومبیل حود توجه میکند.
یعنی قیمت پایین باعث تنبلی خودروسازان در به کارگیری تکنولوژیهای روز جهت کاهش مصرف سوخت شده است؟
وفور انرژی باعث شده تا خودروساز به این موضوع توجه نکند و قیمت سوخت را در نظر نگیرد.
خودروساز غفلت نکرده است؟
زمانی که انرژی ارزان است مشخص است که خودروساز توجهی نمیکند. تولیدکننده به رفتار مصرفکننده و بازار توجه میکند؛ زمانی که تولیدکننده به این نتیجه میرسد که مصرفکنندهاش بیشتر از هر عامل دیگری به تنوع و رنگ اتومبیل مدنظر خود زوم میشود به کاهش مصرف سوخت نمیاندیشد. پیش از 100 تومان شدن هر لیتر بنزین هیچ نشانهای از خواست مردم برای ماشینهای کممصرف دیده نمیشد. طبیعی است که خودروساز مصرف سوخت محصولاتش را به فراموشی بسپارد. اکنون هیچ خریدار مسکنی از بنگاه معاملاتی نمیپرسد که مثلاً این ساختمان چقدر انرژی مصرف میکند بلکه به نوساز بودن خانه و این قبیل مسائل توجه میکند.
خب گناه مصرف بر گردن ارزان بودن سوخت، امروز که قیمتها به سوی واقعی شدن حرکت میکند چه کسی پاسخ انتظاراتشان را برای بهبود کیفی خودروهای داخلی میدهد؟
خودروسازان در طول سالهای گذشته اقدامات خوبی را برای کاهش مصرف سوخت انجام دادهاند. پیکان از رده تولید خارج و خطوط تولید خوبی مانند پراید، پژو 206 و سمند جایگزین آن شد. هماکنون هم اقبال به سوی کممصرفها سوق پیدا کرده است و پیشبینی میشود شاخصهای مهمتری برای تولیدکننده و مصرفکننده خودرو در صدر ارزیابیها قرار گیرد.
قبول؛ پیکان خارج شد و سمند آمد. رانندگان تاکسی امروز مینالند که مصرف سمند بیشتر از پیکانهای سابقشان بود. نه این طور نیست. تاکسیدار که نمیتواند در ابن رابطه اظهار نظر فنی کند. از خطوط تولید خودرو چند دستگاه به طور نامشخص انتخاب شده و همه جوانب فنی بازرسی میشوند و مؤسسه استاندارد به وظیفه خود به خوبی عمل میکند. در حال حاضر مصرف ترکیبی بنزین در سمند 7/8 لیتر به ازای هر 100 کیلومتر است نه بیش از 14 لیتر. شرکت بهینهسازی مصوبهای را تنظیم کرده که مشخص شده خودروها باید چقدر بسوزانند. این مؤسسه استاندارد است که بازرسی میکند خودروها با استانداردهای ما تولید میشوند یا خیر. معتقدیم عملکرد 10 ساله صنعت خودرو در این زمینه بسیار خوب بوده است؛ تاسال 79 معدل مصرف بنزین در کشور 5/11 لیتر بوده که امروز به 5/8 لیتر کاهش یافته است. اگر با همین روند حرکت شود میتوان تا پایان برنامه پنجم به 7 لیتر رسید. ضمن اینکه هرسه سال یکبار استانداردهای مصرف افزایش مییابد.
یعنی میتوان انتظار داشت پژو روآ یا آردی 7 لیتر مصرف کند؟!
بله چراکه نمیشود. چندی پیش بود که با تغییرات بر روی پژو، موتورش را 16 سوپاپ کردند که به این عدد میرسد. صنعتیها در حال طراحی جدید موتورهایی هستند تا مصرف خودروها را کاهش دهند. رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع خبر داده که تا پایان برنامه پنجم مصرف سوخت به 4/6 لیتر خواهد رسید. براین باورم اگر به همان 7 برسد هم گام بزرگی برداشته شده است.
همیشه با خودروسازان بر سر استاندارد دعوا داشتهاید. علتش چیست؟
خب ما استاندارد تدوین میکنیم و سازمان استاندارد هم پیگیری میکند. به نظر من طبیعی است که هدف مشترکی را دنبال میکند. ما انتظار داریم استانداردها رعایت شود گرچه در پاسخ، معذوریتهایی بیان میشود. مجری مؤسسه استاندارد است ولی هنوز جا برای بیشتر کار شدن در این باره وجود دارد.
افزایش کیفیت بنزین چه تأثیری بر کاهش مصرف دارد؟
در این رابطه اکتان حرف اول و آخر را میزند. بنزین معمولی که اکنون توزیع میشود درجه اکتانش 87 است در حالی که درجه اکتان بنزین سوپر 95 است. در آمریکا بنزین 95 توزیع نمیشود چون مصرفش بالاست. بله اگر کیفیت افزایش یابد مصرف کاهش پیدا میکند ضمن اینکه قیمتش هم افزایش پیدا میکند. این طور نیست که بنزین با اکتان 95 با قیمت بنزین معمولی عرضه شود.
چه زمانی به استاندارد یورو 4 در تولید بنزین دست پیدا میکنیم؟
7 پالایشگاه ما اصلاح روشهای پالایشی را در دستور کار قرار دارند و به نظر میرسد تا سال آینده استاندارد بنزین از یورو 2 به یورو 4 و 5 برسد.
خودروها بی کیفیتترند یا بنزین؟
در همه جای دنیا اصلاح موتور خوردروها مقدمتر از اصلاح سوخت است. خودرو باکیفیت میتواند مصرف سوخت و آلودگی را کاهش دهد. بنده در موضعی بیطرف و به عنوان تحصیلکرده رشته مکانیک میگویم که در گام نخست اصلاح الگوی مصرف باید روی خودروها دست گذاشت. دلیل هم دارد؛ همانطور که میدانید موتور خودروی پیکان با پژو آردی یکی است اما با یک اصلاح روی آردی و 5 دنده کردن آن مصرف سوختش 8 درصد کاهش پیدا کرد در حالی که با افزایش اکتان از 87 به 95 میتواند 3 درصد در مصرف کاهش ایجاد کند. در این میان نباید از یاد برد که اصلاح پالایشی زمانبرتر است از اصلاح موتور خودروها.
چرا پرمصرفها مثل روآ و آردی از چرخه تولید حذف نمیشوند؟
البته به خودروهایی مانند پرادو که موتورش بالای دو هزار است پرمصرف میگویند نه به آردی که غیراستاندارد است! روآ در یک حجم مساوی کیفیتش از سمند پایینتر و مصرفش بیشتر است چون موتورش پیکان بوده و غیراستاندارد است.
قبول دارید زورتان به خودروسازان نمیرسد؟
مگر قانون برای ما زوری هم گذاشته که بخواهیم موضوعی را تکلیف کنیم. ما پیش نویس استاندارد تهیه میکنیم و کارگروه تصویب میکند؛ ضابط نیستیم.
شما هم در مصرف بالای سوخت مردم را مقصر میدانید؟
نه، شاید مردم در انتخاب الگوی سفر با خودروی خود اشتباه کنند اما زمانی که خودرو میخرند مجبورند با آن سر کنند.
اگر خودروهای ما به اروپا بروند چه استقبالی از آنها میشود؟
نمیدانم (میخندد)، فکر کنم خودروسازان باید در این زمینه پاسخگو باشند. در بازاریابی خودرو کار نکردهام!
