علی رضا اكبری - صبح روز سه شنبه هفته گذشته هنگامی كه چهار كارگر معدن «اشكلی» میرفتند تا از عمق 600 متری زمین خوراك صنایع بالادستی كشور یعنی ذوب آهن و فولاد سازی را استخراج كنند، تا سهمی هر چنداند ك در توسعه كشور عزیزمان داشته باشند، نمیدانستند به لیست 20 نفره كشته شدگان معادن كرمان در سال جاری خواهند پیوست.معدن «اشكلی » یكی از معادن زغال سنگ مجموعه معادن « هجدك » در راور كرمان است. در اثر انتشار گاز زغال در تونلهای فرعی و انفجار حاصل از آن قریب به 200 تن سنگ ، خاك و زغال سنگ را بر سر كارگران این معدن فرو ریخت تا شاید زنگ خطری باشد برای بازماندگان ، مسئولان و متخصصان و كارشناسان معدن كشورمان. تلفات هر ساله در معادن كرمان به امری طبیعی تبدیل شده است به گونهای که در آذرماه سال گذشته نیز چهار نفر بر اثر ریزش معدن در راور کشته شدند، همچنین در حادثهای دیگر ?? نفر در معدن «باب میزو » زرند براثر گاز گرفتگی جان باختند.جسد یكی از چهار معدنچی «اشكلی » روز اول حادثه پیدا شد ولی از سرنوشت قطعی سه نفر دیگر هنوز خبری در دست نیست.
احتمالاً ? معدنچی دیگرنیزکشته شدهاند
غلامرضا کرمی، عضو کمیسیون امنیت ملی و نماینده مردم کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی که شخصاً در محل حادثه حضور یافته است در توضیح این اتفاق میگوید: در بخشی از معدن «اشكلی » چهار کارگر در حال کار بودند که براثر ریزشی که آن را تاکنون بیسابقه دانستهاند، زیر آوار ماندند. نیروهای امدادی جسد یکی از معدنچیان را از اعماق زمین بیرون کشیدند، ولی به دلیل حجم بسیار ریزش، نیروهای امدادی تونلهای دسترسی را برای رسیدن به سه معدنچی دیگر انتخاب کردند که در هر عملیات به علت ریزش مجدد دیگری كه صورت گرفت، عملیات ناکام ماند.
وی با اشاره به حضور مناسب تیمهای امدادی در محل حادثه تصریح میكند: با به کارگیری از نیروی متخصص معدن و بازنشستگان معدن، کانالهایی را به نام «گزنه» احداث کردند تا بتوانند به نقاطی که سه معدنچی در آنجا مشغول کار بودند، برسند. علاوه بر من، مقامی از وزارت صنایع و مسئولان استانی نیز در محل معدن جا حضور داشتند و تا كنون از سرنوشت سه معدنچی دیگر خبری به دست نیامده است، ولی به احتمال بسیار زیاد این سه نفر نیز کشته شدهاند .
كرمی با اشاره به اینكه هر چهار معدنچی سابقه چند سال کار در معادن زغال سنگ را داشتند، میافزاید : هر چهار معدنچی مدفون شده حدود ?? سال سن داشتند و متأهل بودند از همان ابتدای وقوع حادثه خانواده معدنچیان در محل حضور یافتند تا اگر کاری از دست شان برمیآید انجام دهند، اما چون کار امدادرسانی یک کار تخصصی بود طبعاً كمك خاصی نمیتوانستند به روند امداد داشته باشند.
خصوصی سازی معادن و افزایش حوادث
شمال استان کرمان دارای معادن غنی زغال سنگ است که موجب اشتغال هزاران نفر از مردم منطقه شده است . اما در دو سال اخیر به دلیل رعایت نشدن نکات ایمنی و استانداردها در برداشت زغال سنگ، در پیواگذاری معادن زغال سنگ به بخش خصوصی تا به حال حوادث متعددی برای معدنچیان زغال سنگ رخ داده است ، به طوری که نزدیک به ?? نفر تاکنون در معادن زغال سنگ کرمان جان خود را از دست دادهاند و ده ها نفر نیز مصدوم شدند. برخی کارشناسان میگویند رعایت نکردن نکات ایمنی و استفاده از روشهای سنتی برای استخراج زغال سنگ از عوامل بروز این حوادث است.
كارگران مقصرند!
سید جواد منصوری، مدیر کل کار و امور اجتماعی کرمان ،دلیل اصلی بروز این سوانح را رعایت نکردن نکات ایمنی دانسته و میگوید: کارگران باید در راستای رعایت نکات ایمنی دقت بیشتری انجام دهند زیرا بازرسیهای مداوم از معادن استان کرمان انجام میشود و این روال با جدیت ادامه خواهد یافت. وی مهمترین دلیل بروز سوانح در معادن كرمان را استخراج به روشهای سنتی دانست و خواستار استفاده از روشهای نوین روز شد.
منصوری بر این باور است كه افزایش آگاهی معدنكاران از موارد ایمنی به كاهش آمار سوانح معادن استان منجر خواهدشد.
رئیس مرکز تحقیقات حفاظت بهداشت وزارت کار نیز درباره شرایط معادن کرمان با اشاره به وجود معادن فراوان در کرمان خواستار توجه بیشتر مسئولان در افزایش سطح ایمنی معادن شد. علی مصریان چندی پیش در سمینار ایمنی معادن کرمان گفته بود: استان کرمان معادن بسیاری را در خود جای داده است که با توجه به حجم معادن و تعداد کارگران معادن ، افزایش سطح ایمنی معادن در کرمان ضروری است.وی رویکرد استفاده از تکنولوژیهای مدرن به جای روشهای سنتی در معادن را الزامی دانسته و میگوید : مسئولان این معادن باید توجه بیشتر در زمینه استفاده از تكنولوژیهای جدید و ایمنی معادن داشته باشند.
ساختار معادن كرمان عامل مرگ كارگران
حجت الاسلام محمد رضا امیری، نماینده كهنوج و منوجان درمجلس شورای اسلامی با اشاره به تكرار حادثه در معادن كرمان میگوید: «علت اصلی كشته شدن كارگران درمعادن استانكرمان مربوط به ساختار معادن میشود و مسئولان مربوطه باید چارهای اساسی برای وضع غیرایمن معادن به خصوص معادن استانكرمان بیندیشند.»
عضوكمیسیون انرژی مجلس با اشاره به تحقیق و تفحص نمایندگان مجلس از حادثه معدن «باب میزو» كه پیش از این در معادن كرمان اتفاق افتاد، میافزاید :« این گزارش هنوز تكمیل نشده است؛ چرا كه با تكمیل این گزارش و عیب یابی میتوان به صورت علمی وكارشناسی درمورد حوادث معادن استان كرمان اظهارنظركرد».
وی با اشاره به حضور خود در ساعات اولیه حادثه معدن« اشكلی» كرمان ادامه میدهد : هرچند این معدن در حوزه كهنوج نیست، اما من در همان ساعتهای ابتدایی وقوع حادثه با مدیر عامل شركت زغال سنگ كرمان تماس گرفتمكه وی اظهار داشت:« از نظرامكانات امداد و نجات مشكلی نیست. البته مدیرعامل زغال سنگ كرمان گفت كه هر چه زغال برداشت میكنند باز شاهد ریزش آن هستند كه به همین دلیل تاكنون سه جسد بیرونكشیده شده است، اما یك جسد دیگرهنوز دردسترس نیست.»
امدادگران مصدوم شدند
اسماعیل نجار، استاندار کرمان با اشاره به تلاشهای شبانه روزی اکیپهای تخصصی برای خارج کردن معدنچیان گرفتار در عمق 600 متری زمین میگوید:« بر حسب وظیفه در ساعات ابتدایی وقوع حادثه از معدن بازدید کردم و درجریان جزئیات حادثه قرار گرفتم .در مذاکراتی که با متخصصان و معدنچیان بازنشسته صورت گرفت مشخص شد این حادثه بسیار عجیب و استثنایی است، زیرا قبل از بروز حادثه هیچگونه علایمی در راستای ریزش معدن مشاهده نشده است.»
استاندار کرمان میافزاید:« متأسفانه حجم ریزش معدن بسیار زیاد است و به همین دلیل دسترسی به محل حادثه سخت شده است ، با توجه به نگرانیهای خانواده معدنچیان و همچنین مسئولان تلاشهای امدادگران صد چندان شده است، حتی اکیپهایی از وزارت صنایع و معادن به استان اعزام شده بودند که متأسفانه در مسیر دچار سانحه شدهاند .»
وی میگوید: «دو نفر از امداد گران در سانحه تصادف دچار صدمات جسمانی شدهاند و هم اکنون در یکی از بیمارستانهای کرمان بستری هستند و دو نفر دیگر با وجود توصیه پزشک برای بستری شدن در محل حادثه حضور یافتهاند و مشغول كمك به آوار برداری هستند.»
وزیر صنایع درباره حادثه ریزش معدن پاسخگو باشد
یك عضو كمیسیون صنایع و معادن مجلس خواستار پاسخگویی وزارت صنایع در مورد حادثه معدن كرمان شد.
سیدمهدی صادق، نماینده آستانه اشرفیه نیز با اشاره به حوادث مشابهی كه در معادن كرمان به كشته شدن30 نفر از كارگران این معادن در طی ماههای اخیرمنجر شده است ، میگوید : این حادثه ناگوار باید هرچه سریعتر ریشهیابی شود و تمهیدات لازم برای جلوگیری از اتفاقاتی مشابه آن در نظر گرفته شود.
به گفته وی امكانات اولیه و لازم برای معادن كشور باید پیشبینی و تهیه شود تا اینگونه حوادث تكرار نشود.
این نماینده مجلس با تأكید بر اینكه اینگونه حوادث در كشورهای دیگر نیز اتفاق میافتد، خاطرنشان میكند: البته این حوادث در كشور ما تكرار مكررات است و بارها شاهد ریزش معادن بودهایم.
صادق ادامه داد: وزیر صنایع و معادن باید در مورد این حادثه پاسخگو باشد تا اینگونه اتفاقات كمتر رخ دهد.
