سینهاش به خِس و خِس افتاده و دیگر نمیتوان صدایش را به خوبی شنید. دکتر به او گفته سرطان ریه دارد و نباید دیگر به ریه و حنجرهاش فشار بیاورد.
دخترش تازه 17 ساله شده که باید ذره ذره آب شدن پدرش را به تماشا بنشیند. با خود میگوید مگر من چه گناهی کردم که باید این روزهای تلخ پدرم را در سن 44 سالگی ببینم. پدرم چرا این کار را با خود کرد؟ پدرم چرا این کار را با ما کرد؟
اگر پدر...
اینها سؤالات بسیاری از کودکان کسانی است که امروز والدینشان سیگار را با سیگار روشن میکنند و هنوز این نخ خاموش نشده به سراغ نخ دیگر میروند. مگر اعتیاد فقط مواد مخدر است و هیچ چیز دیگری در این میان نقش آفرین نیست؟ شاید عدم توجه به این مهم فضا را برای مرگ یک انسان در هر 8 ثانیه در کره زمین فراهم آورده و نشانگر این باشد که ما با دست خود به مبارزهای بزرگ با جامعه بشریت رفتهایم.
کارشناسان بر این باورند که با افزایش تبلیغات کاذب از سوی کارخانجات تولید کننده سیگار آمار گرایش کودکان برای استفاده از این ماده دخانی سیر صعودی به خود گرفته است که حکایت از افزایش تلفات این ماده در آیندهای نزدیک دارد. تأکید بر مضرات سیگارشاید گزینهای باشد که از طریق آن بتوان از آمار هولناک مرگ و میر جلوگیری کرد و ارقام سرسام آور ناشی از اقدامات پزشکی که برای این بیماران به وجود میآید را به صورت چشمگیری کاهش داد. بسیاری بر این باورند که تنها سرطان ریه یا بیماریهای قلبی پیامدهای استعمال دخانیات هستند. اما این نگاه به طور اساسی با مشکل روبهرو است چرا که مجموعهای از مسائل و مشکلات بهداشتی در ارتباط با مصرف مواد دخانی وجود دارد که میتواند به لحاظ شرایط جسمانی و مقاومت ایمنی در افراد سیگاری بروز کند.
از دست دادن موها یکی از عوارض استعمال دخانیات به حساب میآید. با تضعیف سیستم ایمنی افراد سیگاری در اثر مصرف مواد دخانی، بدن این افراد مستعد ابتلا به انواع بیماریها از جمله «لوپوس اریتماتوز» میشود که این بیماری میتواند عامل از دست دادن موها، ایجاد زخم در دهان و جوشهای پوست روی صورت و سر و دستها شود.
آب مروارید یا کاتاراکت یکی دیگر از امراضی است که افراد سیگاری را مورد تهدید قرار میدهد. کارشناسان بر این باورند که افراد سیگاری
٤٠ درصد بیش از افراد دیگر در معرض ابتلا به آب مروارید، کدر شدن عدسی چشم و ممانعت از عبور نور و در نهایت نابینایی هستند.
چین و چروک نیز بدون اغراق یکی دیگر از پیامدهای این حرکت در مرز خطر به حساب میآید. سیگار باعث از بین رفتن پروتئینهای انعطاف دهنده پوست میشود. همچنین باعث تحلیل رفتن ویتامین A و محدود کردن جریان خون در عروق پوست میگردد. گفتنی است پوست افراد سیگاری خشک و دارای خطوط و چین خوردگیهای ریزی در اطراف لبها و چشمهاست.
ضایعات شنوایی نیز در این زمینه دور از تصور نیست. پزشکان معتقدند که افراد سیگاری سه برابر بیش از افراد غیر سیگاری به عفونت گوش میانی دچار میشوند. از جمله سرطانهایی که در کمین افراد سیگاری است سرطان پوست است. افرادی که به سوی مواد دخانی گرایش دارند دو برابر بیشتر از افراد غیر سیگاری در معرض خطر ابتلا به نوعی سرطان پوست (پوسته پوسته شدن و برجستگی روی پوست) قرار دارند. نکته مشترکی که در بسیاری از افراد سیگاری مشاهده میشود وجود دندانهای زرد و بعضاً سیاهی است که از نیکوتینی است که این روزگار را برای دندانها به ارمغان آورده است. در نتیجه میتوان گفت که فساد دندانها یکی دیگر از امراضی است که افراد سیگاری به آن مبتلا میشوند. افراد سیگاری ٥/١ مرتبه بیشتر از افراد غیر سیگاری در معرض خطر از دست دادن زودرس دندانها هستند.
اما پوکی استخوان، منواکسید کربن یکی از اصلیترین گازهای سمی در خروجی اگزوز اتومبیل و دود سیگار است، میل ترکیبی این گاز با خون بسیار بالاتر از اکسیژن است. این گاز تا 15 درصد باعث کاهش قدرت عمل اکسیژن در خون افراد سیگاری میشود.
استخوانهای افراد سیگاری تراکم خود را از دست داده و به راحتی شکسته میشوند. همین طور زمان التیام یافتن و جوش خوردن آنها پس از شکستگی تا ٨٠ درصد کاهش پیدا میکند. امراض قلبی به عنوان شایعترین و آشناترین امراض سیگاریها که آمار بسیار بالایی را در تلفات انسانی به خود اختصاص داده یکی دیگر از بیماریهایی است که در کمین سلامتی انسان قرار گرفته است. بیماریهای قلبی ـ عروقی ناشی از استعمال دخانیات بیش از ٦٠٠ هزار نفر را در سال در کشورهای توسعه یافته از بین میبرد. تأکید بر این نکته ضروری است که استعمال دخانیات باعث افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون، افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا و گرفتگی عروق و نهایتاً ایجاد حمله قلبی و سکته میشود. بیش از ٤٠ عنصر سرطانزا در دود سیگار وجود دارد و احتمال سرطان ریه در افراد سیگاری ٢٢ مرتبه بیشتر از افراد غیر سیگاری است.
طبق تحقیقات بیشماری که انجام شده در صورت ادامه استعمال دخانیات توسط افراد سیگاری، احتمال مبتلا شدن آنها به انواع سرطانهای دیگر از قبیل زبان، دهان، غدد، بزاق و حلق
(٦ تا ٢٧ برابر)، سرطان بینی (٢ مرتبه بیشتر)، گلو (١٢ مرتبه)، مری (٨ تا ١٠ برابر)، حنجره (١٠ تا ١٨ برابر)، معده (٢ تا ٣ برابر)، کلیه
(٥ برابر)، لوزالمعده (٢ تا ٥ برابر) و مقعد (٥ تا ٦ مرتبه)
وجود دارد.
کاهش مقاومت معده در برابر باکتریها که زمینهساز زخم معده میشود، تضعیف معده در خنثیسازی اسید معده و مقاومت در برابر آن بعد از غذا خوردن و بر جای ماندن باقیمانده اسید در معده و در نتیجه تخریب دیواره آن از مضرات نیکوتین موجود در سیگار به حساب میآید.
تغییر رنگ انگشتان، سرطان رحم و سقط جنین و ... از عمده بیماریهای دیگری هستند که زنان سیگاری در آینده نزدیک با آنها دست و پنجه نرم خواهند کرد و کمکم زندگی خود را با مرگ تدریجی همراه میکنند. اما سؤال اینجاست که چه منطقی برای این همه جفا به خویش وجود دارد جز خود بزرگ بینی و عدم توجه به معیارهای اجتماعی. افراد سیگاری باید به این نکته توجه کنند که شاید امروز به قول خودشان با دود سیگار در جمع، حضور پررنگتری دارند ولی فردا کوچکتر از آن خواهند شد که بتوان به راحتی از تخت بیمارستان جدایشان کرد و برای آنها چارهای اندیشید.
