زهرا صادقيان | اين نتايج در حالي رقم خورد كه تا قبل از آغاز المپيك شانزدهم خيليها معتقد بودند نتايج ورزش ايران در گوانگژو چنگي به دل نخواهد زد و در خوشبينانهترين حالت، مقام دوحه را تكرار ميكنيم. اما برخلاف اين اظهار نظرها ورزش ايران نمره قبولي گرفت. نكته قابل توجه و خوشحال كننده تنوع رشتههاي مدال آور و طلاييمان بود.روزي روزگاري و در سالهاي نه چندان دور وقتي رقابتهاي المپيك آسيايي آغاز ميشد همه علاقهمندان بايد به انتظار روزهاي آخر مينشستند تا كشتي آزاد و فوتبال به ميدان آمده و مدالي براي ايران به ارمغان بياورند.آن روزها كاروان ايران دلخوش به مدالهاي اندكي كه در فوتبال و كشتي و گاهي اوقات وزنهبرداري به دست ميآمد، بود در آن سالها رفتن روي سكو و حتي قرار گرفتن در جمع چهار تيم در رشتههايي نظير تكواندو، كاراته، ووشو، واليبال و قايقراني چيزي شبيه به يك رؤيا بود، چه رسد به كسب مدال طلا چرا كه اين رشتهها آنقدر ضعيف بودند كه در مقايسه با حريفان محلي از اعراب نداشتند، اما امروز ورزشكاران همان رشتههايي كه تا چند سال پيش مايه خنده و تمسخر خيلي از اين فوتباليها به اصطلاح حرفهايي بودند، موفق به كسب 59 مدال رنگارنگ شدند و برخلاف فوتبال آبروداري كردند.
در بين رشتههاي مدال آور تيمهايي نظير كشتي آزاد، تكواندو، وزنه برداري در حد و اندازههاي هميشگي ظاهر شدند و توقعات را برآورده كردند. اما رشتههايي مثل كشتي فرنگي، دووميداني و قايقراني عملكردي فوقالعاده داشتند تا جايي كه قهرمان كاروان ورزشي ايران در رقابتهاي گوانگژو كشتي فرنگي بود.
بنا و شاگردانش گل كاشتندچند سالي ميشود كه كشتي فرنگي با هدايت محمد بنا از سايه كشتي آزاد بيرون آمده و حالا ديگر همه از فرنگيكاران انتظار طلا دارند. آنها حالا ديگر رقيب ديرينهشان يعني رشته آزاد را هم جا گذاشتهاند و گل سرسبد كارشان بازيهاي آسيايي بود، مردان كشتي فرنگي كار ايران در گوانگژو گل كاشتند و با كسب چهار مدال طلا و يك برنز بهترين عملكرد را داشتند. وقتي درخشش شاگردان بنا را به تماشا مينشينيم آرزو ميكنيم كاش ميلياردها پولي كه خرج فوتبال ميشد اندكي به جيب كشتيگيران سرازير ميشد تا بيشتر و بيشتر مدالآوري كنند.
تكواندو موفقتر از هميشهتكواندو هم جزو رشتههاي است كه در دوره پيش رقابتهاي آسيايي يعني بازيهاي 1998 بانكوك به جمع طلا بگيران بازيهاي آسيايي پيوست، البته مدالهاي طلاي تكواندوكاران در اين چند دوره از يك مدال تجاوز نميكند اما هوگوپوشان زن و مرد ايران در گوانگژو فوقالعاده ظاهر شدند و با كسب سه طلا، دو نقره و چهاربرنز نقش عمدهايي در ارتقاي رتبه كاروان ايران داشتند. مدال آوريهاي تكواندو خصوصاً در بخش زنان نشان داد با برنامهريزي دقيق ثبات در مديريت ميتوان همه رقيبان آسيايي را كنار زد. تكواندو كاران ايران دومين تيم كاروان از لحاظ مدالآوري بودند. البته تكواندو هم از لحاظ بودجه، توجه و اعزامهاي خارجي به پاي برخي پرمدعاهاي بيخاصيت نميرسد.
درخشش ووشو در سرزمين چشم باداميهااز قديم الايام ووشو به عنوان ورزش سنتي و ملي چينيها مطرح بوده و همواره در بازيهاي آسيايي اين چشم باداميهاي چيني بودند كه مدالها را يكي پس از ديگري درو ميكردند مشكل ووشو در گوانگژو رقابت با مبارزان كشور ميزبان يعني چين بود.اما غيرت و تعصب ايراني باز هم همه معادلات را برهم زد تا ووشو تبديل به سومين تيم برتر كاروان ورزشي كشورمان در گوانگژو شود. به طور حتم طلاي خديجه آزادپور در اين رشته از آن دست طلاهايي است كه تا سالها از ياد نخواهد رفت. كسب سه نشان طلا و سه برنز در سرزمين اژدها در حالي رقم خورد كه ووشوو ورزشكاران در طول سالهاي گذشته چندان مورد توجه نبودند اما ميدان گوانگژو نشان داد كه مسئولان امر بايد بيشتر از گذشته به اين رشته توجه كنند.
وقتي آزاد از فرنگي عقب افتادآزادكاران از قديم الايام همواره جزو مدال آوران اصلي كاروان ايران بودهاند و در كنار فوتبال تا سالها و تنها طلا بگيران ما بودند. با اينكه شاگردان غلام محمودي اندكي نسبت به دورههاي قبلي نزول داشتند، ولي با اين وجود با كسب سه طلا، يك نقره و يك برنز جزو تيمهاي برتر كاروان ايران بودند و اين اتفاق در حالي رخ داد كه بيپولي در كشتي آزاد هم بيداد ميكند اينقدر كه متأسفانه خود مسئولان كشتي بر اين مسئله معتقدند كه پهلوانان ما به نان شبشان محتاجند،ولي وقتي نام ايران مطرح باشد ميروند و افتخار آفريني ميكنند درست برخلاف فوتبال كه اين روزها فقط ميلياردي ميخورد و آبرو ميبرد.
مدال آوري ورزش مادردووميداني يا به قول معروف مادر رشتهها جزو رشتههايي بود كه هميشه در رقابتهاي آسيايي و المپيك حسرت به دل مدالهاي آن ميمانديم. البته چند سالي هست كه دلخوش به پرتابهاي احسان حدادي هستيم اما در المپيك شانزدهم آسيايي بالاخره توانستيم در مواد مختلف دووميداني مدال خوش رنگ طلا را بگيريم قهرمان اصلي تيم دووميداني سجاد مرادي بود كه به تنهايي يك طلا، يك نقره در دوي 800 و 1500 متر گرفت. احسان حدادي هم به مانند بازيهاي آسيايي قطر فوقالعاده ظاهر شد و يك طلاي به ياد ماندني كسب كرد تا همراه محمد صميمي دست در دست هم پرچم ايران را جلوي چشم همه بگيرند. نقرهايي ديگر تيم دووميداني كاوه موسوي بود كه در پرتاب چكش موفق به كسب افتخار شد. شايد بعد از اين نتايج مسئولان، اين مدالها را نشانه برنامهريزيهاي خودشان بدانند، اما هنوز يادمان نرفته كه چند ماه پيش يكي از مليپوشان گفت به دليل مشكل مالي در يك كارگاه شيشهگري كار ميكنم، يعني درست در همان روزهايي كه تمام بودجه ورزش سهم فوتبال ميشد براي شكست در تمام ردهها، اما دووميداني با بيپولي در گوانگژو آبروداري كرد تا فوتباليها سرشان را پايين بگيرند.
قايقراني؛ ما ميتوانيمچهار سال پيش و در بازيهاي 2006 دوحه بود كه قايقرانان زن ايران در حالي كه به نيمههاي مسير رسيده بودند ناگهان مورد تمسخر قرار گرفتند شايد اگر آن روز از مدالآوري همين قايقرانان در گوانگژو ميگفتند و همه آن را تنها خواب و رؤيا قلمداد ميكردند، اما اين اتفاق حالا رنگ واقعيت به خود گرفته است. كسب دو مدال طلا، يك نقره و دو برنز در گوانگژو را اگر نتوان موفقيت قايقراني ناميد پس چه چيز ميتوان عنوان كرد؟ و اين در حالي است كه يك مدال برنز قايقرانان ايران را همان بانواني كسب كردند كه چهار سال پيش مايه خنده و تمسخر ميشدند و باز هم بايد گفت قايقراني در حالي به اين موفقيت رسيد كه مانند ديگر رشتههاي موفق از نظر توجه و رسيدگي مسئولان يكي از آخرين جايگاهها را داشت.
كاراته بحرانزده اما خوبوقتي در يك رشته هشت نفر را اعزام كني و چهار مدال ميگيري قاعدتاً موفق بودي، كاراته در گوانگژو با دو مشكل مواجه شد ناداوري و البته حادثه رانندگي كه حداقل يك مدال را از كفمان خارج كرد، اما باز هم از كاراته توقع بيشتري ميداشتيم. كاراته با كسب 2 طلا و 2 برنز در گوانگژو نشان داد بهرغم اينكه مدتهاست اسير حاشيه و درگيري و اختلافات دروني است، ولي باز هم از اميدهاي ورزش به حساب ميآيد و صدالبته كاراته هم با وجود نزول كسب مدال نسبت به دوره گذشته از رشته معروف و بيخاصيت بسيار بالاتر و برتر بودند.
وزنهبرداري؛ ضعيف اما قابل قبولوزنهبرداري جزو رشتههايي بود كه بعد از چندسال ناكامي و قصه تلخ دوپينگ توقع چنداني از آن براي مدالآوري نميرفت هرچند كه اميدمان به بهداد سليمي بود و او هم نااميدمان نكرد. يك طلا، دونقره و يك برنز نشان داد كه هر قدر شرايط وزنهبرداري بحراني باشد باز هم توان مدالآورياش از پرمدعاهاي معروف بيشتر است.
تيراندازي؛ قدرتنمايي زنانرشته تيراندازي از جمله رشتههايي بود كه تنها بانوان در آن مدالآور شد و مردان تيرانداز به همان رتبههاي دورقمي اكتفا كردند!بانوان تيرانداز ايران دو نقره و يك برنز از گوانگژو دشت كردند، البته يك نقره و يك برنز آن در رقابتهاي تيمي رقم خورد. الهه احمدي بهترين تيرانداز ايران بود و سه مدال در سه ماده مختلف و در بخشهاي انفرادي كسب كرد.
بسكتبال، واليبال و هندبال كمي تا قسمتي ناكامسه رشته تيميمان يعني هندبال، واليبال و بسكتبال با وجود كسب مقامهاي دوم و سومي كمي تا قسمتي ناكام بودند. هندبال كه با وجود تمام شايستگيهايش حريف كره باتجربه نشد تيمي كه تا چند ماه قبل از آغاز گوانگژو قرار نبود اعزام شود، فيناليست شد و نقره گرفت.واليبال هم كه دوره قبل در دوحه، ششم شده بود با وجود تمام شايستگيهايش مغلوب ژاپن شد و نايب قهرمان، تيم نصفه و نيمه بسكتبال هم به مدال برنز بسنده كرد تا مقام دوحه را تكرار كرده باشد هرچند كه تجربه گرانقدري كسب كرد. با اين وجود سه رشته تيمي از همان عزيزدردانه معروف و بيخاصيت شايستهتر بودند.
ساير مدالهاغير از اين نتايج در بوكس و دوچرخهسواري هر كدام سه برنز گرفتيم كه نسبت به دوره قبل نزول داشتند در كبدي مردان، دست به يك كار بزرگ زديم و نايب قهرمان شديم، اما در جودو اصلاً نتايج خوبي نگرفتيم، محمدرضا رودكي يك تنه جور كل تيم را كشيد و دو مدال نقره و برنز گرفت. در كبدي زنان هم بانوان براي اولينبار در يك رقابت تيمي مدالآور شدند و برنز گرفتيم تا كارنامه بانوان كامل شود. با اين نتايج پرونده كاروان ايران با كسب 59 مدال بسته شد، اما در بين اين همه رشته اعزام شده يك تيم، ناكام اصلي نام گرفت: فوتبال.
عزيزدردانه بيخاصيتطبق يك قانون نانوشته و هميشگي در ورزش ايران رشته فوتبال به دلايل مختلف از نظر مسئولان بسيار مهمتر و صدالبته بااهميتتر از سايرين است حتي اگر ببازد.گردش مالي 200 ميليارد توماني فوتبال نشاندهنده توجهي است كه مسئولان به اين عزيزدردانه بيخاصيت دارند؛ چراكه درصد قابل توجهي اين بودجه مستقيماً از سوي دولت تأمين ميشود. اما در طي اين چند ساله فوتبال چقدر بازده براي ورزش داشته و به قول معروف چه گلي به سرمان زده! سؤالي است كه پاسخي تلخ و گزنده دارد. تقريباً هيچ، 36 سال است در حسرت المپيك ميسوزيم. 40 سال است آرزوي قهرماني در جام ملتهاي آسيا بر دلمان مانده و حذف از جام جهاني هم كه جاي خود و اضافه كنيد شكست در ردههاي نوجوانان، جوانان و باشگاهي را با وجود اين افتخارات مشعشع هنوز هم هر ساله بودجههاي ميلياردي به فوتبال سرازير ميشود و صد البته تا قبل از گوانگژو همه توجهات معطوف به تيم ملي اميد بود.جالب اينجاست كه براي كسب مدال سه بازيكن از بزرگسال هم به تيم اضافه شد و بر كسي پوشيده نيست كه اگر قوانين مسابقات اجازه ميداد مسئولان فدراسيون فوتبال همه بازيكنان تيم بزرگسالان را راهي مسابقات ميكردند تا خيالشان راحت شود. اما تيم نيمه اميد ايران برابر جوانهاي زير 20 سال كره جنوبي و ژاپن مغلوب شد تا همچنان در رؤيا سير كند. شايد اگر مبلغ قراردادها و ميزان درآمد پاداشهاي بازيكنان تيم اميد را جمع بزنيم، مبلغ به دست آمده از ميزان بودجه كل فدراسيونهاي مدال آور در گوانگژو بيشتر شود!شكستهاي فوتبال در گوانگژو كامل شد بعد از ناكامي تيمهاي نوجوانان و جوانان در رده اميد هم ناكام مانديم تا فدراسيون كفاشيان در عرصه ناكاميها هتتريك كرده باشد! البته اميدواريم اين سريال ناكامي گريبان تيم بزرگسالان در جام ملتها آسيا را نگيرد.
ما ميتوانيمدر پايان رقابتهاي گوانگژو «بهرام افشارزاده» وعده داد كه ورزش ايران توانايي اين را دارد تا از نظر مدال آوري به ژاپن برسد.ادعايي كه شايد الان كمي خنده دار به نظر برسد، اما با توجه به نتايجي كه در گوانگژو گرفتيم و استعدادهاي فراواني كه در بين جوانان اين مرز و بوم وجود دارد مطمئناً رسيدن به اين عنوان دور از دسترس نيست، اگر مسئولان در رشتههاي پرمدالي مثل دووميداني تيراندازي، شنا، ژيمناستيك و قايقراني توجه بيشتري نشان دهند و سرمايهگذاري بيشتري در اين رشتهها داشته باشند.المپيك شانزدهم نشان داد كه بانوان ايران هم پتانسيل بسيار بالايي براي كسب مدال دارند و كسب 14 مدال از مجموع 59 مدال نشان دهنده ظرفيت بالاي ورزش بانوان در ايران است، در رشتههايي نظير تيراندازي، قايقراني، ووشو، تكواندو و كاراته كه زنان ايراني از لحاظ پوشش براي شركت در آنها مشكلي ندارند، ميتوانند مدالهاي فراواني در رقابتهاي آسيايي و حتي المپيك نصيبمان كنند. ورزشكاران ما از لحاظ استعداد و توان هيچ تفاوتي با رقباي آسيايي و جهانيشان ندارند، فقط و فقط به امكانات نياز دارند و صد البته توجه بيشتر مسئولان.
