
علی رضا اکبری- جنگلهای زیبای گلستان چندین روز است که در آتش میسوزند. این آتشسوزی در پنج منطقه از جنگلهای گلستان در مناطق کوهستانی و جنگلی جنوب پارک ملی گلستان اتفاق افتاده و وسعت آن تاکنون ۲۰۰ تا ۳۰۰ هکتار اعلام شده است.با گذشت حدود ۱۰ روز از آغاز آتشسوزى ، گزارشهاى منتشر شده از شعلهور شدن دوباره آتش در جنگلهاى گلستان و آتشسوزى دوباره در جنگلهاى استان مازندران حکایت دارد.آتش در جنگل گلستان یک بار دیگر از بعد از ظهر روز پنجشنبه شعلهور شده و درحال حاضر چندین نقطه از جنگلهاى گلستان در آتش مىسوزد. جنگل های گلستان 450 هزار هکتار وسعت دارد و بخشی از جنگل های خزری و هیرکانی به شمار می آید. پس از آنکه در سال گذشته چندین هکتار از جنگلهای هیرکانی سمنان که به ((جنگل ابر )) معروف است ، در طرح های عمرانی آسیب های غیر قابل جبران دیدند ، اهمیت جنگل های هیرکانی گلستان دوچندان شده است . کارشناسان بر این باورند که علت اصلی این آتش سوزی ها از دخالت عامل انسانی ناشی می شود و آنچه باعث دامن زدن به این خسارات می شود ، نبود جنگلبان به تعادا کافی و نبود امکاناتی از جمله بالگرد ، راه مناسب دسترسی و امکانات بروز مهار آتش است. ****
مهار آتشسوزی مهمتر از مقابله
رسول حسام، مدیر کل مدیریت بحران استان گلستان، در باره آتش سوزی ها می گوید : «از عصر روز پنجشنبه مجدداً وقوع آتشسوزى در جنگل گلستان به ما اعلام شد که در حال حاضر جنگلهاى سه نقطه در این استان درگیر حریق هستند.»
وى ادامه می دهد: «جنگلهاى نواحى علىآباد، گرگان و مینودشت درحال حاضر مناطقى هستند که آتشسوزى در آنها رخ داده است که متاسفانه این مناطق بسیار صعبالعبور بوده و همین مسئله شرایط را سخت کرده است.»
به گفته حسام، از آنجایى که آتشسوزى هفته گذشته در جنگلهاى این استان مهار شده بود، بالگردهایى که در عملیات اطفا حریق حضور داشتند، منطقه را ترک کردهاند و در حال حاضر تنها یک بالگرد به همراه ۷۰۰ نفر در محل سرگرم خاموش کردن آتش هستند. آتش پیش می رود ؛ نبود بالگرد و راه دسترسی در حالی که برخی منابع سطح خسارت آتش سوزیهای دو روز اخیر در گلستان را کمتر از 100 هکتار اعلام کرده اند ، گزارشها حاکی از این است که نبودن هلیکوپتر و تکمیل نشدن پایگاه امداد هوایی دلایلی است که تلاش نیروهای امداد برای مقابله با آتشسوزی با شکست مواجه شده است. زمانی که آتش سوزی در این سطح به وقوع بپیوندد باید ستادهای مبارزه با آتش که مخصوص آتشسوزیهای جنگلی است و همچنین هلیکوپترها و هواپیماهایی که تانکر آب و مواد شیمیایی ضد آتش دارند و میتوانند آن را روی آتش بریزند وجود داشته باشد، اما امکانات در این زمینه بسیار اندک است.
رسول حسام ، مدیرکل ستاد مدیریت بحران گلستان در حالی از تخصیص هفت میلیارد ریال برای پایگاه امداد هوایی گلستان خبر می دهد که ، در چند روز گذشته سطح وسیعی از مناطق جنگلی سیجان، ریگ چشمه، کیارام و عرصه های روستای ترسه از توابع شهرستان مینودشت دچار حریق شدند و بیش از 100 هکتار از این جنگل های چند صد ساله به ذغال تبدیل شدند.گذر آتش از مرزهای استانی
همزمان با این وقایع خبرگزارى مهر روز شنبه از آتشسوزى در جنگلهاى رامسر و عباسآباد در استان مازندران خبر داد.
ابوطالب وهابى، مدیر کل منابع طبیعى و آبخیزدارى استان مازندران نیز در این باره می گوید :«جنگلهاى دالیخانى واقع در رامسر آتش گرفت و حدود پنج هکتار از جنگلهاى منطقه طعمه حریق شد.»
وى همچنین با بیان این که این آتشسوزى از نوع سطحى است، و تلاش براى خاموش کردن آن ادامه دارد،ادامه می دهد : «آتشسوزى دیگرى نیز در جنگلهاى عباس آباد به وقوع پیوست که با همکارى نیروى انتظامى، بسیج، شهردارى، هلال احمر و نیروهاى مردمى، آتش کاملا مهار شده و نیروهاى اداره کل منابع طبیعى وآبخیزدارى نوشهر در حال کنترل منطقه هستند.»در آتشسوزى روزهاى گذشته در مازندران ۵۰ هکتار از مناطق جنگلى دچار حریق شده است.
آتشسوزى استانهاى گلستان و مازندران از حدود ۱۰ روز پیش آغاز شد وگفته مىشود حدود ۳۰۰ هکتار از این جنگلها را نابود کرده است.بر اساس آمارهاى اعلام شده از سوى سازمان حفاظت از محیط زیست در سه دهه گذشته بیش از ۲۲ درصد از سطح جنگهاى شمال ایران کاسته شده است.جای خالی جنگلبانی علمی کارشناسان بر این باورند که علت اساسی آتشسوزی بیشتر جنگلهای ایران ازجمله جنگل های بلوط دنا، جنگل های اردل در چهار محال و بختیاری و اکنون جنگل های گلستان و مازندران برمیگردد به موضوع مهم جنگلبانی. جنگلبانی یک رشته علمی است برای حفاظت جنگلها و منابع طبیعی که در دانشگاههای مختلف تدریس میشود و ظاهرا نبود آموزش های مناسب و رشته ای مرتبط با این رشته در مراکز آموزش عالی کشور از جمله جنگلبانی ، جنگل شناسی و دوره های مدیریتی متمرکز بر آتش سوزی جنگل از عوامل ناتوانی چند سال اخیر سازمان های مسئول در مقابله با آتش سوزی های عرصه های ملی است که انگار می رود به یکی از مسائل بی اهمیت روزمره تبدیل شود.
جنگلهای شمال ایران مهمترین جنگلهای منطقه است که باعث کنترل تمام دگرگونگیهای زیست محیطی و حیات وحش است ، این آتشسوزی تأثیرات وحشتناکی بر آنها دارد. متأسفانه این واقعه فقط یک فاجعه نیست، بلکه تبعات بسیار بیشتری بر مردمی که در آن زندگی میکنند خواهد داشت.