چند سالی بود که فیلمهای انیمیشن در جشنواره فجر حضور داشتند، اگرچه حضورشان خیلی جدی نبود یا لااقل زیاد جدی گرفته نمیشد، این مسئله در نحوه ارائه جوایز نیز نمود داشت به گونهای که جوایز بخش انیمیشن به همراه بخشهای مستند و کوتاه در ابتدای جشنواره داده میشد.
ضمناً در حالی که هدیه بازیگران برگزیده اتومبیل بود از برگزیدگان بخش انیمیشن با لوح و تندیس تقدیر میشد. عدم توجه و جدی گرفتن بخش انیمیشن در جشنواره فجر در بخش داوریها نیز بسیار نمایان بود به نحوی که به علت نبود داوری تخصصی در بخشهای انیمیشن، کوتاه و مستند همواره اعتراض دستاندرکاران این بخش را به همراه داشت که البته نتیجهای نیز در بر نداشت. به مسائل گفته شده وضعیت بد اکران فیلمهای این بخش را میتوان اضافه کرد که شاید با بیان جمیع مشکلات، حذف سه بخش کوتاه، مستند و انیمیشن از جشنواره فجر مطلوب تلقی شود.
مسئولان تصمیمگیرنده این مسئله نیز هدف خود از حذف بخشهای یاد شده را برگزاری جشنوارههای تخصصی اعلام کردهاند، ولی آیا باید بجای حل مشکلات، کل صورت مسئله را پاک کرد؟ آیا در کشورهای دیگر نیز به علت داشتن جشنوارههای تخصصی به حذف گونههای ارزشمند سینمایی از اصلیترین جشنواره ملی خود میپردازند؟
اگر نظری به حضور انیمیشن در جشنوارههای مطرح نظیر اسکار، کن یا حتی جشنوارههایی در سطح پایینتر داشته باشیم، متوجه شأن و جایگاه در نظر گرفته شده برای اینگونه هنری میشویم به نحوی که در بسیاری از جشنوارهها، فیلم افتتاحیه جشنواره یا درو کردن جایزههای متعدد به فیلمهای انیمیشن تعلق میگیرد. حال ما که جشنواره فجر را آینه تمام نمای سینمای ایران میدانیم از ویترین نمایش سینمای ملی ایران سه گونه مهم را به راحتی حذف میکنیم تا به جای حل مشکل عرضه و نمایش تنها روزنه امیدی که برای عرضه و دیده شدن این آثار وجود دارد را نیز از بین ببریم. همه میدانند که بسیاری از فیلمهای جشنواره فیلم فجر به هر حال در یک اکران عمومی امکان دیده شدن خواهند یافت، اما برای سینمای مهجوری مثل انیمیشن که با مشکلات عدیدهای روبهرو است و هنوز که هنوز است قابلیت عرضه برایش به وجود نیامده، آیا باید به دست خود انیمیشن را از این تنها امکان دیده شدن نیز محروم کنیم؟
چنین رویکردی ذهنیت نادرستی را دامن میزند که مدتهاست رایج است و تنها سینمای اکران را بدنه سینمای ملی ایران میداند و اگر این ذهنیت توسعه یابد، باید منتظر حذف بخشهایی چون عکس، تیزر و پوستر نیز از جشنواره فجر باشیم.
حضور انیمیشن در جشنواره فیلم فجر باعث میشود علاوه بر توجه مخاطبان و دستاندرکاران تخصصی این هنر صنعت موجبات اقبال و توجه این هنر در میان مخاطبان عام نیز فراهم گردد. از دیگر حسنهای حضور انیمیشن در تشویق انیماتوران برای کار بیشتر و باکیفیتتر است، اما این اقدام انگیزه آنها را برای تولید بهتر کم میکند. تخصصی شدن انیمیشن در جشنوارههای مخصوص به خود، باعث کمرنگ دیده شدن این هنر میشود و دایره توجه و حضور را کوچک و محدود به دستاندرکاران همان بخش میکند و موجبات تعامل، همکاری و حتی رقابت با دیگر بخشهای بدنه سینما از بین میرود.
با توجه به مباحث مطرح شده امیدواریم تصمیمگیری در مورد مسائل اساسی سینمای ایران به صورتی سادهانگارانه مطرح نشود و با تأمل و کارشناسی بیشتر چنین تصمیماتی اتخاذ شود.
