سپيده آماده - با آغاز فصل بارش در كشور، رئيس سازمان هواشناسي از كاهش بارندگي و افزايش برودت هوا در بسياري از مناطق كشور خبر داد.
به گزارش خبرنگار «جوان»، براساس تقويم اعلامي از سوي سازمان هواشناسي در ماههاي باقيمانده سال از ميزان بارندگي نسبت به سال گذشته كاسته شده و بر ميزان سرماي هوا در برخي مناطق افزوده ميشود كه اين امر با توجه به شرايط ويژه اقليمي كشور مشكلات و پيامدهايي از جمله افزايش مصرف سوخت و كاهش توليدات كشاورزي و آسيبهاي بهداشتي و زيستي را به دنبال خواهد داشت، بنابراين آمادگي دستگاههاي مختلف براي كاهش بار مشكلات و معضلات اين تغيير وضعيت جوي ضروري به نظر ميرسد.
به اعتقاد پرويز رضازاده مديرکل پيشبيني و هشدار سريع سازمان هواشناسي پيشبيني مقدار بارش در ماههاي پاييز نشانگر کاهش بارندگي در سطح کشور نسبت به ميانگين بلند مدت آن است. بارش در ماههاي زمستان و بهار آينده (تا اواسط ارديبهشت ماه) در حد نرمال پيشبيني ميشود. در ماههاي مهر، آبان، آذر و دي به جز اردبيل و سواحل درياي خزر بسيار کمتر از حد نرمال مورد انتظار است. طي اين ماهها کمبود بارش در استانهاي بوشهر، فارس، خوزستان، چهارمحال و بختياري و کهگيلويه و بويراحمد بسيار مشهود است.
طي ماه آذر نابهنجاري بارش کمتر ميشود. مجموع بارش در زمستان يعني در ماههاي دي، بهمن و اسفند در سطح کشور با نرمال تفاوت چنداني ندارد. با توجه به کمبود قابل توجه بارش در پاييز، مجموع بارش شش ماه اول سال زراعتي 90-89 (پاييز و زمستان) به ويژه در استانهاي بوشهر، فارس، خوزستان، چهارمحال و بختياري و کهگيلويه و بوير احمد از بارش معمول اين استانهاي کمتر خواهد بود.
تفکيک بارش در دماي هوا در سطح کشور
وي در ادامه ميزان دما و بارش را در ماههاي آينده به شرح زير اعلام کرد:
مهر: بارش کمتر از نرمال و نابهنجاري دما مثبت است.
آبان: بارش کمتر از نرمال و نابهنجاري مثبت دما بيشتر است.
آذر: بارش کمتر با گرايش به نرمال با گرايش به نرمال و نابهنجاري دماي مثبت با گرايش به نرمال است.
دي و بهمن: بارش درحد نرمال ولي گرايش دما در جهت نابهنجاري منفي است که نشانگر انتظار هواي سردتر از حد معمول در سطح کشور است.
اسفند: بارش نرمال و دماي هوا درحد نرمال مورد انتظار است.
علل کاهش شديد دما در زمستان
در زمستان دريافت انرژي خورشيدي به دليل زاويه مايل تابش خورشيد نسبت به زمين كاهش مييابد و دما نسبت به ساير فصول کمتر است.
علي عابديني، معاون اداره پژوهش و توسعه کاربردي هواشناسي با اشاره به اين موضوع گفت: گاه عواملي باعث کاهش دماي بيش از حد در زمستان ميشود. حرکات تودهها و جريانات هوا در عرضهاي شمالي و نفوذ آن به عرضهاي پايين تر از اين عوامل است. جريانات هوايي که از سمت شمال غرب به ايران وارد ميشود سرماي غير معمول هوا را به دنبال دارد. از ديگر دلايل کاهش غير معمول دما، وجود امواج در سطوح بالايي و ناوهاي عميق در سطوح مياني جو است. تأثير افزايش شديد فشار هوا نيز بر کاهش شديد دما در زمستان بسيار مشهود است.
کاهش دما و بارندگي
بارندگي به دليل عمل تبخير باعث کاهش دماي هوا ميشود. در شرايطي که دماي پايين هوا باعث پديده وارونگي دما ميشود، ميزان بارش نيز کاهش يافته و اين موضوع بر ادامه روند افزايش آلودگي هوا موثر است. وجود ابر در روز به دليل ممانعت از رسيدن نور خورشيد به زمين باعث کاهش دما ميشود. اين موضوع در شبها به دليل تابش موج بلند زمين و از دست رفتن انرژي گرمايي باعث افزايش دما ميشود.
پيامدهاي سرماي هوا بر کشاورزي
وي در ادامه افزود: نوع کشت در کشور ما با توجه به شرايط اقليمي، متفاوت است. کشت ديم محصولاتي چون گندم، جو و حبوبات در استانهايي که بارش مناسب دارند مانند همدان، زنجان، آذربايجان غربي، شرقي و اردبيل وجود دارد.
کشت آبي در مناطقي که در جوار رودهاي بزرگ و پرآب قرار دارند چون خوزستان، اصفهان و استانهاي شمالي کشور وجود دارد.
فرآوردههاي کشاورزي داراي آستانه تحمل مشخصي در مقابل سرما هستند که اگر دماي هوا از آن ميزان معين پايين تر برود گياه از بين ميرود. در سرماي بيسابقه سال 86 موضوع ازبين رفتن گياهان، درختان و محصولات کشاورزي بسيار مشهود بود. سرماي هوا همچنين با نابودي شکوفههاي درختان باعث کاهش محصولات کشاورزي ميشود.
عوارض سرما بر زندگي شهري
از پيامدهاي شهري برودت هوا ميتوان به آسيبهاي بهداشت زيستي، فعاليت ويروسها و انتقال بيشتر آنها اشاره کرد. سرماي شديد همچنين با يخبندان و لغزندگي معابر و نيز افزايش سوانح جاده اي منجر به صدمات جاني و مالي بسيار همراه ميشود. همچنين سرما باعث افزايش هزينه حمل و نقل شهري و به طبع آن گسترش انرژي الکتريکي و فسيلي خواهد شد. در فصول سرد سال نيروگاهها با حداکثر توان توليد انرژي ميكنند که اين موضوع گهگاه باعث ايجاد مشکلاتي براي تأمين سوخت ميشود. از سوي ديگر مصرف حاملهاي انرژي با برودت هوا افزايش يافته و دماي هوا معياري براي ميزان توليد و مصرف انرژي در کشور است.
آلودگي هوا
از آنجا که عوامل آب و هوايي مانند ميزان باد و باران تأثير عمده اي در پاکسازي و رقيق سازي هوا دارند، شرايط آب و هوايي نامساعد و سرماي بيش از حد، ميزان آلودگي هوا را افزايش ميدهد.
نامساعد بودن شرايط آب و هوايي بدين معناست که هواي پاکيزه نميتواند جايگزين هواي آلوده شود. اين وضعيت زماني اتفاق ميافتد که به علت سردتر و سنگين تر بودن هواي پايين حرکت صعودي و جابه جايي هوا وجود نداشته باشد و هوا به حالت سکون در آيد، چنين وضعي «وارونگي» ناميده ميشود.
پديده وارونگي در شهرهاي بزرگ اهميت بسياري دارد، زيرا در اين حالت به علت ساکن بودن هوا، دود و ساير گازهاي ناشي از خودرو و ماشين آلات در هواي راکد باقي مانده و پراکنده نميشود. باردارسازي ابرها
باردارسازي ابرها پيش از اين توسط روسيه انجام ميشد و امروزه در مرکز باردارسازي ابرها تحت نظارت وزارت نيرو اجرا ميشود، بدين صورت که در شرايط کاهش بارش با تزريق پودرهايي مخصوص توسط هواپيماهايي مجهز باردارسازي ابر، افزايش بارش را به دنبال دارد.
طبيعتأ سرد شدن هوا ميزان استفاده مردم از وسايل گرمايشي و گازسوز را بالا برده و همين امر هزينه اي مضاعف را روي دست خانوادهها ميگذارد، بنابراين خانوادهها از همين حالا بايد به فکر تأمين اين هزينه اضافه باشند.
