لطفاً یواش خوانده شود‌

تند و تیز مثل فلفل نباشید!

صنم سادات عابدی - همین پرسش نکته سنجانه و ژرف بود که ما را بر آن داشت نوشتار حاضر را بنگاریم. (مقدمه از این بی ربط تر دیده بودید؟!)در جوامع کنونی در هر کوی و برزن شاهد برخی جوانان هستیم که هریک به نحوی دارای رفتاری تند و فلفلی هستند. این رفتار فلفلی را نباید سهل انگاشت که بسا مشکلات بشری از آن است و اگر حل شود، غبار غم برود حال خوش شود حافظ !تند رانندگی کردنیک نمونه اش همین رانندگی کردن با سرعت زیاد. آنچنان مثل موشک از بیخ گوش طرف رد می‌شوند که بنده خدا هوش از سرش می‌پرد و فکر می‌کند هو خشتره را زیارت کرده! چنان در اتوبان ویراژ می‌دهند که آدم در همان حال که پشت فرمان نشسته، اشهدش را می‌خواند و چشمهایش را می‌بندد و می‌نشیند چشم در راه مرگ، ‌شباهنگام!تند صحبت کردنهمه ما آدم هایی را می‌شناسیم که تند صحبت می‌کنند و گوش دادن به آنها سخت است. تا می‌آیی مفهوم جمله قبلی را بفهمی، طرف جمله بعدی را گفته و تو هول می‌شوی و هم جمله قبلی از ذهنت می‌پرد و هم به دلیل تمرکز روی جمله قبلی، جمله بعدی را از دست داده ای! تا آخر همینجور پیش می‌رود و دست آخر تو می‌مانی و کاسه چه کنم چه کنم؛ که از بس هیچ نفهمیده‌ای، جوابی نداری بدهی! حالا وای از آن روز که طرف ناآشنا هم باشد و تو رویت نشود که بعد از اینهمه سخنرانی و گهرافشانی او، تازه بگویی: چــــــی‌؟تند صحبت کردن، اثر کلام شما را از بین می‌برد. کسی که تند صحبت می‌کند، نه به خود فرصت فکر کردن می‌دهد و نه به شنونده. به قول سعدی شیرین سخن: ‌سخن دان پرورده پیر کهنبیندیشد آنگه بگوید سخنمزن بی تأمل به گفتار دمنکو گوی اگر دیر گویی چه غمسریع جواب دادن و پریدن توی حرف دیگراناین هم که دیگر گفتن ندارد. همه درد آشناییم. از وقت هایی حرف می‌زنم که هنوز جمله اولمان تمام نشده که ناگهان صدایی دیگر مانند صاعقه بر سرمان فرود می‌آید و احساس می‌کنیم «جوان ناکام» که می‌گویند، همان شخص ما را گفته‌اند! به قول یک آدم بزرگی، ما هیچ وقت گوش نمی‌دهیم! ما فقط جواب می‌دهیم!موسیقی تند گوش کردنمنظور، آن آهنگ‌هاست که آدم با شنیدنشان خوف می‌کند و یاد فیلم های ترسناک و ابلیس و بختک و لولو می‌افتد و دلش می‌خواهد آرواره هایش را در جایی فرو کند! حالا چه گوشت انسان، چه دیوار و امثال آن!طبق گفته یک پژوهشگر اجتماعی موسیقی های تند و خشن که اصطلاحاً «هارد راک» و «هوی متال» نامیده می‌شوند، خطر بازگشت معتادان در حال بهبودی را به اعتیاد افزایش می‌دهند. نتایج به دست آمده از یک مطالعه در امریکا نیز نشان داده است که موسیقی تند ــ بدون آنکه تحریک یا تهدیدی وجود داشته باشد ــ احساسات خصمانه را افزایش می‌دهد. تند نماز خواندن اینجا گویا یک سؤالی شاعر را آزار می‌داده: ‌در رکوعی یا به فکر نان و آبیا معلق می‌زنی با صد شتابدر سجودی یا مگر همچو کلاغمی‌زنی بر خاک منقار و دماغرسول خدا (ص) در مسجد نشسته بودند. دیدند مردی وارد مسجد شد و نماز خواند، ولی رکوع و سجود آن را به طور کامل انجام نداد. حضرت فرمودند: نماز او مثل نوک زدن کلاغ می‌ماند؛ او اگر بمیرد و نمازش چنین باشد، به دین من نمرده است. با تندی صحبت کردن این با آن تند صحبت کردن که پیش از این ذکر شد، تفاوت دارد. این یکی فلفلش فلفل قرمز است و آی سوزاننده است که نگو و نپرس! وقت هایی به کار می‌آید که قرار است تلخ و گزنده صحبت شود. جوری که طرف هم دلش بشکند و هم جوری بگُرخد که دیگر جوابی ندهد. یعنی نتواند بدهد!خداوند آنگاه که موسی و هارون را مأمور رفتن به نزد فرعون کرد، فرمود: «به نرمی با او سخن بگویید» آن هم چه کسی! فرعون! که ادعای خدایی می‌کرد و به دنبال رقابت با خدا بود. از همه بدتر اینکه گاهی رفتارمان با غریبه‌ها خیلی بهتر و محترمانه تر است تا با نزدیکانمان. انگار به اینها که می‌رسیم دیگر خجالت و رودربایستی را می‌گذاریم کنار و تمام خستگی و دق دلمان را بر سر آنان خالی می‌کنیم. شاید چون آنها بیشتر دوستمان دارند و بیشتر رفتارهای بدمان را تاب می‌آورند. به قول شل سیلور استاین: ‌آدم همیشه کسی را که دوست می‌دارد می‌آزارد!تند راه رفتننه اینکه تند راه رفتن بد باشد. ولی باید دقیق‌تر نگاه کرد. . . شاید کسانی پشت سر ما مانده باشند؛ کسانی که احترام به آنها، در عمل تا حد زیادی به دست فراموشی سپرده شده. . . امام صادق (ع) می‌فرمایند: با چشمان پر و دیدگان خیره به پدر و مادر خود نظر میفکن؛ مگر آنکه نگاهت از روی مهر و شفقت باشد، صدایت را از صدای آنان بلندتر مگردان، دستت را بالای دستانشان قرار مده، و پیشاپیش آنان راه مرو. . . سریع واکنش نشان دادن در هنگام عصبانیتدر گلستان سعدی آمده که یکی از صاحبدلان، زورآزمایی را دید به هم برآمده و کف در دهان آورده. گفت: این را چه حالت است؟ گفتند: فلان، دشنام دادش. گفت: این فرومایه هزار من سنگ برمی دارد و طاقت سخنی نمی‌آرد. بعضی‌ها وقت عصبانیت چنان بر افروخته می‌شوند که آدم حتی اگر مخاطبشان هم نباشد، یک جفت پا قرض می‌گیرد و هفت سوراخ قایم می‌شود که شاهد صحنه مخوف عصبانیت آنها نباشد! بچه ای اگر در آن حال ببیندشان از شدت گریه به سکسکه می‌افتد! پیرزن ببیند، دندان‌هایش کلید می‌شود!یک استاد مردم شناسی در دانشگاه آزاد، می‌گوید: جوانان با مشکلاتی از قبیل فقدان فرصت‌های شغلی، نداشتن شرایط ازدواج و انتظارات خانواده روبه‌رو هستند و علاوه بر اینها جوانان دیگری را مشاهده می‌کنند که به خاطر موقعیت خانوادگی با چنین مشکلاتی مواجه نیستند. به عقیده این صاحبنظر در مسائل اجتماعی مشکلاتی از این دست، روی هم رفته باعث می‌شوند جوان آرامش خود را از دست داده و به فردی تند مزاج تبدیل شود. اگر شما هم جزو دار و دسته جوانان تند وتیزید به هیچ وجه خودتان را ناراحت نکنید، جوانی است و هزار تند و تیزی تازه دکتر زهرا قاسمی، جامعه‌شناس، هم درباره رفتار های تند برخی جوانان معتقد است : ‌مشکلات رفتاری جوانان با ورود آنها به جامعه حل خواهد شد؛ چرا که جامعه یک نوع خاصیت خودپالایی دارد و به تدریج بازتاب رفتارهای تند را به جوان نشان خواهد داد؛ بنابراین دلیلی ندارد جوانان برای این امر در خانواده مورد سرزنش قرار بگیرند. اما خب بد نیست بدانید که امام صادق (ع) می‌فرماید: هرکه خشمی را فرو خورد که بتواند آن را اعمال کند، ‌خدا روز قیامت دلش را از رضای خود پر کند. نفس عمیق بکشید!این نفس عمیق را هم به این خاطر بکشید که بحث ما تمام شده و راحت شدید! البته نفس ‌را تند نکشید!