
گسترش زندگی شهرنشینی سبب تغییر در سبک زندگی شده است و هر روز از تحرک شهروندان کاسته میشود این امر سبب چاقی و افزایش بیماریهای جسمی و روحی شدتا بخش اعظمی از بودجه عمومی کشور به مقوله سلامت و پیشگیری از بیماریها اختصاص یابد. کارشناسان معتقدند که روزانه 10 تا 15 دقیقه ورزش و تحرک مناسب میتواند در سلامتی افراد جامعه نقش به سزایی ایفا کند و از سوی دیگر توجه به ورزش همگانی و تجهیز فضاهای عمومی به امکانات و تجهیزات ورزشی به خصوص در سطح محلات زمینه را برای حضور و شرکت شهروندان به ورزش جلب میکند در این زمینه شهرداریها به عنوان نهاد اجتماعی و خدماتی نقش مهمی در ارائه خدمات و توسعه فضاهای ورزش عمومی بر عهده دارند و مطالبات شهروندان از شهرداری تا حدی گسترش یافته است که شهروندان الزامات ورزش همگانی را از شهرداری در اولویت مطالبات خود قرار دادهاند و از سوی دیگر به دلیل حجم بالای جمعیت شهر تهران، ظرفیتهای ورزشی ایجاد شده در کمترین زمان اشباع میشود تا مسئولان به فکر توسعه اماکن و تجهیزات ورزش همگانی برآیند. سید محمد آقامیر، رئیس سازمان ورزش شهرداری تهران معتقد است پاسخگویی به مطالبات شهروندان در حوزه ورزش همگانی بر عهده شهرداری است.به گونهای که شهرداری با نیازسنجی از شهروندان و در جهت توسعه و ارتقاء ورزش همگانی گام برمیدارد در این راه شهرداری نگاه صرفاً ورزشی به مقوله ورزش ندارد بلکه نگاه تربیتی- اجتماعی را مد نظر قرار داده است تا علاوه بر حفظ سلامت شهروندان نشاط و شادابی را نیز گسترش دهد.26 مهر روز ورزش و تربیتبدنی بهانه خوبی بود برای گفتوگو درباره ورزش شهروندی و همگانی با رئیس سازمان ورزش شهرداری.
سرانه ورزش شهروندان در شهر تهران به چه میزان است؟سرانه ورزش شهروندی یک مقوله علمی نیست چرا که تعریف علمی از سرانه ورزشی نداریم.شهر تهران با داشتن 10 میلیون جمعیت اگر دارای یک مترمربع فضای ورزشی به ازای هر فرد باشد آیا این ظرفیت در این شهر وجود دارد و از سوی دیگر آیا این فضا در تمام ساعتهای شبانه روز در اختیار این فرد قرار میگیرد؟لذا تعریف سرانه ورزش برای شهروند هنوز به صورت جامع صورت نگرفته است بلکه این عبارت به صورت اصطلاح معمول به کار برده میشود که میتوانیم این مقوله را با در نظر گرفتن جمعیت و امکانات مورد ارزیابی قرار دهیم و از سوی دیگر امکانات و فضاهای ورزشی موجود در سایر مراکز و دستگاهها هنوز در ورزش همگانی مورد استفاده قرار نگرفته است.
چه اقداماتی در توسعه ورزش همگانی در شهرداری صورت گرفته است؟شهرداری در تمام بوستانهای شهر تهران 1300 ایستگاه صبحگاهی و شامگاهی تندرستی راهاندازی کرده است که دراین بوستانها به تناسب استفاده شهروندان ستهای ورزشی نصب شده است و در برخی از پارکها که با استقبال زیاد شهروندان روبهرو شده این وسایل ورزشی به صورت مجزا برای زنان و مردان در نظر گرفته شده است و برای استفاده صحیح از این وسایل ورزشی نیز مربی ورزشی حضور دارد تا شهروندان با اصول صحیح ورزش و تمرینات و استفاده از وسایل ورزشی آشنا شوند همچنین به دنبال آن هستیم تا ورزش آسان، ارزان و قابل دسترس را برای شهروندان تأمین کنیم.از سوی دیگر شهروندان بتوانند در مدت زمان کوتاه به یک محیط ورزش همگانی دسترسی پیدا کنند و ما در تهران مدعی هستیم که تمام ظرفیتهای موجود را به کار بردهایم. بنابراین در شهرداری به دنبال توسعه ورزش همگانی هستیم طبیعی است که از ما نباید انتظار تربیت ورزشکار قهرمان داشته باشند.
برای حوزههای تخصصی- ورزشی چه امکاناتی را فراهم کردهاید؟اگر کسی بخواهد وقت بیشتری را به ورزش اختصاص دهد، شهرداری حدود 150 مجموعه ورزشی در اختیار این افراد قرار داده است که شهروندان میتوانند با پرداخت حداقل هزینهها به صورت باشگاهی به ورزش بپردازند.
حداقل هزینه یعنی چه میزان پول باید شهروندان بپردازند؟تعرفههای مجموعههای ورزشی شهرداری در مقایسه با اماکن ورزشی خصوصی و تربیت بدنی چیزی حدود 30 تا 40 درصد کمتر از هزینه این مراکز است.
در حوزه ورزش بانوان شهرداری چه اقداماتی انجام داده است تا این قشر از شهروندان بتوانند از فضاها و امکانات ورزشی استفاده کنند؟در شهر تهران 55 سوله ورزشی خاص بانوان تحت عنوان سولههای الزهرا، ساخته و تجهیز شده است و هم اکنون زنان از آن استفاده میکنند و فقط هزینههای جاری و نگهداری این مجموعه از استفادهکنندگان اخذ میشود.در زمینه ورزشهای آبی نیز در مجموع در شهر تهران 30 مجموعه ورزشهای آبی وجود دارد که هزینه اخذ شده از شهروندان تا2 هزار تومان است.
به بخشی از امکانات و خدمات شهرداری در حوزه ورزش اشاره کردید، این امکانات چند درصد جوابگوی نیاز ورزشی شهروندان است؟اگر بخواهیم تقسیمبندی انجام دهیم شهرداری سهم خود را در ارائه وسایل و خدمات ورزشی به صورت مطلوب ارائه کرده است.
اگر با توجه به مطالبی که بازگو کردید از شهروندان درباره رضایت آنان از اقدامات شهرداری سؤال کنیم فکر می کنید شهروندان چه پاسخی خواهند داد؟ما در شهر تهران با کمبود فضاهای آموزشی و تربیتی خاص ورزشی روبهرو هستیم که این یک واقعیت است ولی ما میگوییم از فضاهایی که در اختیار داریم همچون پارکها و مجموعههای ورزشی نهایت استفاده را کردهایم و به دنبال افزایش رضایت شهروندان هستیم.
اگر شهرداری در مکانی امکانات و یا مجموعه ورزشی را احداث کند ظرفیت این مکان سریع اشباع میشود که این امر نشان میدهد هنوز شهر تهران نیازمند امکانات و مجموعههای ورزشی بسیاری است نظر شما چیست؟پاسخگویی به تمامی نیازهای ورزشی شهروندان تنها بر عهده شهرداری نیست بلکه همه دستگاهها و مراکز که دارای امکانات ورزشی هستند باید از یک وحدت رویه پیروی کنند تا همه امکانات و خدمات ورزشی در اختیار شهروندان قرار گیرد.با این حال باید بگویم اگر ظرفیتهای اماکن ورزشی تازه تاسیس سریع پر میشود یکی از دلایل آن ارائه خدمات ارزان است.به هر حال باید دغدغه همه مسئولان، شهری مانند آموزش و پرورش، کارخانهها، ادارات و وزارتخانهها و حتی بخش خصوصی که دارای امکانات ورزشی و مکانهای ورزشی هستند این باشد که فرهنگسازی در توسعه ورزش همگانی را داشته باشند.
در زمینه برطرف کردن این دغدغهها که اشاره کردید شما چه کارهایی انجام دادهاید؟سازمان ورزش شهرداری تهران امسال 500درصد ظرفیت مسابقههای محلات را افزایش داده است یعنی اجباراً ظرفیتهایی را ایجاد کردیم تا همه ردههای سنی بتوانند در مسابقات ورزش محلات شرکت کنند.در ضمن مدت زمان دوره ورزشی را از سه ماه تابستان به 9 ماه افزایش دادیم و درصدد هستیم تا ورزش کردن را در طول سال فعال سازیم و به دنبال یک کار مستمر در زمینه گسترش ورزش هستیم.در خصوص ورزش محلات تاکنون 16 هزار و 818 تیم آقایان و 6 هزار و 620 تیم بانوان را در رشتههای ورزش توپی فعال ساختیم که همه تیمها دارای سرپرست و مربی هستند و اطلاعات تیمها در بانک اطلاعات سازمان ثبت شده است و باید بگویم شهر تهران به گونهای است که هر چه ظرفیتسازی انجام دهیم باز هم شهروندان استقبال میکنند و این انتظارات وجود دارد و ما باید پاسخگو باشیم و به وظایف خود عمل کنیم.همچنین امسال سازمان 8 میلیارد تومان برای توسعه ورزش همگانی دخترانه بودجه قرار داده است که با توجه به مسائل و الزامات شرعی و ارزشی که در ورزش بانوان داریم به توسعه ورزش در این بخش خواهیم پرداخت بر همین اساس به دنبال آن هستیم تا زمینه و بستر ورزش را برای این قشر به نحو مطلوبی فراهم کنیم چرا که دختران امروز، مادران فردا هستند که در تربیت و تحکیم خانواده نقش آفرین هستند. نگاه شهرداری به ورزش نگاه صرفاً ورزشی نیست بلکه نگاه تربیتی و اجتماعی در اولویت قرار دارد و با توجه به این مقوله میتوانیم علاوه بر سلامتی، نشاط و شادابی را نیز تأمین کنیم چرا که ریشه بسیاری از ناملایمات و آسیبها را میتوان با ترویج ورزش درمان کرد.
استقبال آموزش و پرورش از اقدام شهرداری در توسعهورزش در مدارس چگونه بود؟شهرداری در مدارس برخی از مناطق اقدام به نصب و راهاندازی ستهای ورزشی کرده هر چند این اقدام با استقبال دانشآموزان، اولیا و معلمان روبهرو شد ولی نمیدانم که چرا آموزش و پرورش از این اقدام شهرداری جلوگیری کرد.با این حال به دلیل تقاضای زیاد، انجام این کار از سقف تعیین شده بالاتر رفت. در اصل قصد ما از ایجاد این فضاهای ورزشی، فراهم کردن امکانات و تجهیزات در وهله اول برای دانشآموزان و در مرحله بعدی امکان استفاده در ساعات غیرآموزشی برای بانوان محلهاست که این قشر بتوانند از امکانات و فضاهای مناسب استفاده کنند در این زمینه حتی شهرداری حاضر است برای مدارس و استفادهکنندگان از وسایل ورزشی مربی نیز قرار دهد.این اقدام از این جهت مهم است که براساس اطلاعات آماری حدود 62 درصد از بانوان دچار فقر حرکتی هستند که لازم است به این مقوله توجه ویژهای صورت بگیرد.
به چه دلیل آموزش و پرورش با اقدام شهرداری مخالفت میکند؟در نامه آموزش و پرورش اعلام شده بود که دستگاههای ورزشی فنی نیستند و دارای اشکال هستند در این زمینه شهرداری با تشکیل کمیته فنی اقدام به بررسی موارد اعلامی ازسوی آموزش و پرورش کرد و قرار شد هر دستگاه ورزشی وارد مدارس نشود و دستگاههای استاندارد و متناسب با قد و وزن دانشآموزان نصب شود و این نصب و استفاده از این وسایل حتی تأیید کمیته فنی سازمان را به همراه داشته باشد.
میگویند وسایل ورزشی نصب شده در پارکها هم استاندارد نیستند نظر شما چیست؟در بالا هم اشاره کردم که نصب دستگاهها دارای تأییدیه کمیته فنی سازمان است که این امر نیز در پارکها رعایت میشود و ما سعی کردهایم که از وسایل ورزشی مناسب و استاندارد استفاده کنیم حضور مربیان در پارک ما هم دلیل این امر است تا شهروندان با آموزشهای لازم بتوانند از وسایل ورزشی به صورت صحیح استفاده کنند تا دچار آسیب جسمی نشوند چرا که ورزش اصول خاص خود را دارد که باید رعایت شود.
تعامل شما با سازمان تربیت بدنی برای گسترش ورزش همگانی چگونه است؟قانونگذار به دنبال آن است که ورزش همگانی را در اختیار شهرداران کل کشور قرار دهد و معتقد به این هستیم که نهایت سیاستگذاری را میشود سازمان تربیت بدنی انجام دهد اما با توجه به انتظاری که مردم از ورزش قهرمانی دارند نقش سازمان در این مورد پررنگتر است و شهروندان به عنوان حق شهروندی حق دارند حقوق خود را از شهرداری مطالبه کنند و اگر سازمان تربیت بدنی به این مقوله ورود کند انتظارات مردم بالا میرود و شاید نتواند انتظارات مردم را پاسخگو باشد.با این حال شهرداری با سازمان تربیت بدنی تعامل خوبی دارد و دکتر سعیدلو، رئیس سازمان تربیت بدنی چند بار در برنامهها و مصاحبههای خود از برنامههای شهرداری به مقوله ورزش شهروندی و همگانی تقدیر کرده است.
در صحبتهای خود به وحدت رویه متولیان ورزش اشاره کردید در این مورد بیشتر توضیح دهید؟من به سیاستگذاری یکپارچه اعتقاد دارم ولی باید کارهای اجرایی را به بدنه جامعه واگذار کرد.از سوی دیگر با ورود بخش خصوصی به مقوله ورزش ما شاهد رشد و شکوفایی در همه ابعاد ورزش از جمله بحث اقتصادی خواهیم بود با ورود این بخش، چرخش اقتصادی کشور رونق میگیرد. همچنین شهرداری از ورود بخش خصوصی به مقوله ورزش استقبال میکند.براساس مصوبه شورا اگر بخش خصوصی در ساخت اماکن ورزشی ورود کند(البته در جنوب شهر)میتواند از تسهیلات ویژه این بخش استفاده کند.شهرداری آمادگی دارد تا خدمات جانبی بدهد تا سرمایهگذاران با مشارکت شهرداری اماکن ورزشی را توسعه و تجهیز کنند که در این موارد هم منفعت شهروندی دیده میشود و هم تصدیگری کاهش مییابد.
چشمانداز شما در حوزه ورزش همگانی چیست؟ما باید به دنبال فرهنگسازی باشیم یعنی فرهنگ ورزشی را گسترش دهیم. در برنامههای صدا و سیما چند درصد برنامههای ورزشی به ورزش قهرمانی و چه میزان از این برنامه به ورزش همگانی اختصاص دارد و ما در مدارس در کتابهای درسی چقدر به حوزه ورزش همگانی پرداختهایم؟ در این زمینه باید به کلام زیبای رهبر معظم انقلاب در آغاز سال تحصیلی جدید اشاره کنم که در تعریف همت مضاعف و کار مضاعف به ورزش همگانی نیز اشاره کردند که اگر ورزش همگانی توسعه پیدا کند در سلامت اجتماعی و نشاط و فعال کردن جامعه و کارآمدی آن مؤثر است. قطعاً اگر ما به کلام راهبردی رهبر معظم توجه میکردیم در حوزه ورزش قهرمانی و ورزش همگانی بسیار فراتر از زمان حاضر قرار داشتیم. با این حال، متأسفانه از استانداردهای ورزش شهروندی عقب هستیم.