سیدکمال هادیانفر *
گسترش روزافزون فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی در سالهای اخیر، تأثیرات آن در حیات بشری در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را نمایان و روشهای سنتی در تمام ابعاد را به روشهای نوین و میانرو تبدیل کرده است و در واقع هدفی جز راحتی زندگی شهری و ایجاد دهکده جهانی با حذف مرزها، زبانها و سرعت بخشیدن به کسب و کار، بهینهسازی انرژی و ایجاد ارتباط و تعامل و همکاری و ... ندارد.
اگر چه به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات امکانات بسیاری را فراهم آورده تا بخش قابل توجهی از فعالیتهای انسانی با سرعت بیشتر و هزینه کمتر انجام گیرند، لیکن همین فناوری اطلاعات با تسهیل زمینه و شیوه ارتکاب جرم و توسعه خسارت مادی و معنوی ناشی از جرم و ایجاد جرائم جدید و پدیده آوردن شیوههای مجرمانه نوین، فرصتهای طلایی زیادی را برای مجرمان فراهم نموده است. چالشهایی که بعضاً هر یک از آنها برای ایجاد تزلزل در هر دولتی کافی است. بدیهی است که صحنهگردان این چالشها و حفرهها همان مجرمان نامآشنایی هستند که در سراسر جهان امنیت مردم و دولتها را هدف گرفتهاند؛ مجرمانی که در گذشته با ابزارهای سنتی و امروز در دنیای مدرن با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته مبادرت به ارتکاب جرائم خرد و کلان میکنند، در چنین فضایی وجود عاملی که بتواند کژ کارکردی افراد و سازمانها و گروهها و دستجات را کنترل کند، امری بدیهی است.
با پیشرفت کشورهای توسعه یافته در فضای سایبر و وابستگی بیچون و چرای این کشورها به فناوری و اطلاعات روز دنیا و منسوخ و نابود شدن روشهای سنتی در این کشورها، ضرورت ایجاد پلیس سایبری از سالیان پیش احساس شده است و کشورهای توسعهیافته همزمان با پیدایش تکنولوژیهای جدید نسبت به ایجاد این پلیس و وضع قوانین و مقررات تواماً اقدام و با این تدبیر فعالیت مجرمان را سخت کردهاند.
با ظهور فضای مجازی بستری فراهم شده تا علاوه بر اشخاص حقیقی حتی سازمانها و نهادهای دولتی و غیردولتی نیز لزوم حضور در این عرصه را باور کرده و برای باز نماندن از سرعت حرکت در دنیای امروز ایفاگر نقشی در این جهان مجازی باشند و عرصه فعالیت خود را به این صحنه بکشانند. از این رو حضور پلیس در قلمرو فضای مجازی برای کنترل بسیاری از ناهنجاریهایی که ممکن است در این محیط شکل بگیرد، لازم و ضروری است.
چنانچه امکان پیادهسازی پلیس سایبر در سراسر کشور فراهم نشود، عملکرد پلیس نمیتواند در کسب رضایت کاربران و همکاری آنها موفق باشد و فضای تولید و تبادل اطلاعات را به بستری برای توسعه کشور تبدیل کند و اجازه ندهد این فضا به محلی برای فعالیت مجرمان تغییر کند. در فضای کنونی و آینده فناوری اطلاعات ضرورت ایجاد پلیس با حمایتهای مادی و معنوی و توسعه کشوری امری اجتنابناپذیر است زیرا دنیا در حال تبدیل شدن به دهکدهای جهانی است. بنابراین امروز برای تأسیس پلیس کارآمد، هوشمند و متخصص سایبری باید تلاش کرد تا شهر بدون ناظم اجتماعی نباشد و اگر دیر شروع کنیم شاید فردا برای پلیس هم جایی نباشد.
*رئیس دبیرخانه پلیس امنیت تبادل اطلاعات فضای مجازی
