دشت مغان در استان اردبیل یادآور حوادث مهمی در تاریخ کشور است، این ناحیه که روزگاری جزو مناطق مهم کشاورزی و دامداری کشور به شمار میرفت، امروزه با مشکلات عمدهای دست و پنجه نرم میکند، طبق آمار اعلامی هر ساله بر میزان مهاجرت از روستاهای مغان به شهرها افزایش یافته و شاید درچند سال آینده دیگر هیچ مرز نشینی درآنجا زندگی نکند. شرایطی که نه تنها از لحاظ اجتماعی بلکه از نظر امنیتی نیز معضلاتی را به همراه داشته باشد، این موضوع بهانه خوبی شد تا به سراغ ولیاسماعیلی، نماینده مغان و گرمی برویم و گفتوگوی کوتاهی با او ترتیب دهیم.
آقای اسماعیلی بزرگترین مشکل فعلی منطقه شما چیست ؟
مشکل بزرگ مانند مانند سایر استانها بیکاری است، متأسفانه آماری که ما از میزان بیکاری داریم بسیار بالاتر از آمار ارائه شده از طرف اداره کار بوده و بیش از 50 هزار نفر تخمین زده شده است، این رقم برای استانی مانند اردبیل بسیار بالاست در حوزه مغان که کلاً 95 هزار نفر جمعیت دارد فقط هشت هزار نفر بیکار برای پیدا کردن شغل، نامه نگاری کردهاند و معلوم است که تعداد کل بیکاران از این رقم بالاتر خواهد بود.
کشاورزی استان را چطور میبینید ؟
استان اردبیل برای کشاورزی مساعد است اما مدیریت آبهای سطحی بسیار ضعیف است، سالیانه 170 میلیون متر مکعب آب بدون استفاده از طریف رود ارس به دریای مازندران میریزد و به هدر میرود و ما برای بهرهبرداری از آن هنوز کار خاصی انجام ندادهایم، خوشبختانه امسالتر سالی بود اما پیش از این ما پنج سال مداوم خشکسالی داشیم. در این مدت فقط از حوزه انتخابی من یعنی گرمی و مغان 15 هزار نفر مهاجرت کردهاند. این یعنی خالی شدن مرز که تبعات ناگوار اجتماعی و سیاسی و امنیتی، وقتی در شغلی در منطقه نباشد، کشاورزی با مشکل روبهرو شود مردم برای تأمین معاش مجبور به مهاجرت میشوند. با چنین روندی بعید نیست تا چند سال دیگر منطقه مرزی مغان خالی از جمعیت شود. اردبیل 380 کیلومتر مرز مشترک خارجی دارد، اما این ظرفیت که میتواند یک فرصت مناسب اقتصادی جهت صادرات باشد بدون استفاده مانده و عملاً تبدیل به تهدید شده است.
برای رفع مشکل کشاورزی چه راهکاری پیشنهاد میکنید ؟
اولاً باید برای مدیریت آب را ایجاد و تقویت کنیم با سدسازی و کانالکشی سطح زیر کشت محصولات زراعی را افزایش دهیم تا زمینهای دیمی که به علت خشکسالیهای مداوم نابود شده بودند احیا گردند، سدهای مخزنی که حداقل 2000 هکتار را آبدهی کنند باید در اولویت ساخت قرارداده شوند. صنایع تکمیلی و تبدیلی کشاورزی ایجاد نمایند در مغان باغات میوه و حبوبات داریم، اما صنایع مرتبط آن را نداریم به طور مثال از محصول سویا میتوان شیر سویا درست کرد که دارای توجیه اقتصادی و بازار مناسب صادراتی است. فرصتها و مزیتهای اقتصادی زیادی در منطقه وجود دارد ما معادن سدیم و آهک داریم که در صورت بهرهبرداری از آن سدیم مورد نیاز کشور را رفع میکند.
مهمترین طرحهایی که هنوز تکمیل نشدهاند، از نظر شما کدامند ؟
پتروشیمی استان اردبیل که از حدود پنج سال پیش کار احداثش خوابیده و پروژه در حد ساخت کارگاه باقی مانده است. طرح انتقال آب قزل اوزن که میتوانست بستر توسعه استان را فراهم کند راکد است. بحث راه آهن میانه – اردبیل – مغان را داریم که از 200 کیلومتر طول کل طرح فقط چیزی حدود 40 تا 50 کیلومترش ساخته شده، ادامه طرح راه آهن اردبیل – گرمی و مغان که قرار است به کشور آذربایجان و از آنجا به اوکراین و روسیه وصل شود که ما را به راه آهن اروپا متصل میکند معطل باقی مانده و هنوز برای تکمیل آن اقدام خاصی صورت نگرفته است.
