
الهام غلامی-در پی انتخاب فیلم «بدرود بغداد» ساخته مهدی نادری جهت ارائه به اسکار 2011 بحثهای فراوانی پیرامون نحوه انتخاب این فیلم از میان فیلمهای موجود مانند «طهران، تهران» داریوش مهرجویی، «طلا و مس» همایون اسعدیان، «شکارچی شنبه» پرویز شیخ طادی و ... شکل گرفت و البته کنار کشیدن خانه سینما در پی انتشار نامهای توسط مجمع صنفی و در سفر بودن جواد شمقدری، معاون امور سینمایی ارشاد و احمدرضا میرعلایی، مدیر بنیاد فارابی و معرفی سیدعلیرضا سجادپور، مسئول شورای نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی جهت انتخاب فیلم برای معرفی به اسکار از دیدگاه حاشیههایی بود که انتخاب «بدرود بغداد» را تحت «شعاع قرار داد و بر همین اساس بر آن شدیم تا با تنی چند از کارشناسان درباره این اتفاقات همصحبت شویم.
*ضعف در کار کارشناسانه بدون شک اولین مسئلهای که در بحث انتخاب یک فیلم از خیل تولیدات سالانه سینمایی ایران جهت معرفی به بزرگترین جشنواره سینمایی جهان – اسکار – پیش میآید، مسئله انتخاب کارشناسانه یک فیلم است. اما به دلیل متفاوت بودن شرایط در سال جاری یعنی غایب بودن نمایندگان خانه سینما و بنیاد سینمایی فارابی به دلایلی که در مقدمه ذکرش رفت تا حدود زیادی انتخاب کارشناسی شده «بدرود بغداد» را تحتالشعاع قرار میدهد. طهماسب صلحجو، منتقد و پژوهشگر سینما با تأیید این نکته که هیأت انتخاب میتوانست با کار کارشناسانه - قوی و منطقیتری به انتخاب بهتری برای معرفی نماینده سینمایی ایران به اسکار دست پیدا کند، به خبرنگار «جوان» گفت: به شخصه دلیل این انتخاب را نمیدانم اما از بین فیلمهای حاضر احساس میکنم که انتخابهای بهتری نیز وجود داشت، نگاه ضداستعماری موجود در این فیلم تنها دلیل انتخاب این اثر برای معرفی به اسکار میتواند باشد. وی همچنین در پاسخ به این پرسش که سابق بر این مرسوم بوده که فیلمی برای معرفی به اسکار برگزیده میشد که تا پیش از انتخاب اکران سراسری خود را پشت سر گذاشته بود اما چرا درباره فیلم «بدرود بغداد» این مسأله لحاظ نشده، خاطرنشان کرد: برای خود من هم سؤال است که چطور یک فیلم میتواند پیش از اکران حتی در لیست کاندیداهای اسکار قرار بگیرد چه رسد به اینکه به عنوان فیلم ارسالی انتخاب شود اما ذکر این نکته هم لازم است که با توجه به زمان باقیمانده تا مراسم فرصت برای اکران این فیلم وجود دارد و امیدوارم این فیلم در زمان اکران بتواند با جلب رضایت مخاطب دلیل محکمتری برای انتخاب آن به عنوان نماینده سینمای ایران به منتقدان ارائه کند.
موافقم اما انتخابهای بهتری هم وجود داشت! همچنین مسعود فراستی، منتقد، نویسنده و مدرس سینما که به صریح اللهجه بودن در بین سینماگران شهره است به صراحت در گفتوگو با خبرنگار «جوان» میگوید: هرچند معتقدم فیلم «بدرود بغداد» فیلم بدی نیست اما نمیتوانم شوکه شدنم را در برابر انتخاب این فیلم در بین کاندیداهای موجود کتمان کنم. فیلم «طلا و مس» در بین آثار معرفی شده میتوانست بهترین و شایستهترین نماینده سینمای کشور و فرهنگ ایرانی باشد. همچنین فراستی نتوانست از کنار نارضایتی خود درباره اختلافات معاونت سینمایی ارشاد با خانه سینما به راحتی عبور کند و حتی انتخاب این فیلم را به نوعی به دلیل این درگیریهای موجود مربوط دانست و افزود: روش انتخاب این فیلم به خوبی نشان میدهد که معاونت سینمایی نمیخواست اجازه ورود خانه سینما به بحث انتخاب فیلم را بدهد و این بحث تعجیل در انتخاب و معرفی فیلم به وضوح این امر را نشان داد که به اعتقاد من روش مناسبی نبود، شاید اگر این درگیری در درون خود این دو سازمان حل شود، بهتر از این باشد که جنبه بیرونی پیدا کند. اما علیرضا سجادپور به عنوان انتخابکننده این فیلم و به عنوان نماینده ایران در اسکار که نوک پیکان انتقادات به سمت او نشانه رفته است با همان صورت آرام و لبخند همیشگیاش به خبرنگار «جوان» میگوید: هر انتخابی همیشه موافقان و مخالفان خود را دارد اما با وجود سفر آقایان شمقدری و میرعلایی انتخاب فیلم نماینده ایران در اسکار برعهده من گذاشته شد و من هم به دلیل تشکیل نشدن شورای همیشگی که هر ساله نماینده سینمای ایران از دل آن شورا معرفی میشد با انجام نظرسنجی میان سینماگران و کارشناسان به انتخاب فیلم «بدرود بغداد» رسیدم. مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی با تأکید بر این امر که انتخاب اثر منتخب در جشنوارههای سینمایی غربی بیشتر جنبه سیاسی دارد تا توجه به کار هنری، خاطرنشان کرد: امروزه نگاهی که در جامعه امریکا نسبت به تجاوزگری این کشور به افغانستان و عراق وجود دارد و مخالفت مردمی با این حس جنگطلبی موجود در بین سران امریکا و همسو بودن این حس مردمی با تم اصلی فیلم آقای نادری یکی از اصلیترین موارد در انتخاب این فیلم به عنوان نماینده سینمای ایران جهت معرفی به اسکار بود، قول میدهم این فیلم به زودی در سراسر کشور اکران شود و همچنین در یکی از جشنوارههای سینمایی معتبر دنیا تا پیش از اسکار نیز شرکت داده خواهد شد.