
اسماعیل خلج - تئاتر کودک و نوجوان، آن جنس از اجرای نمایشی است که به موضوعاتی میپردازد که علایق ذهنی کودکان و نوجوانان را بر میانگیزاند. این علایق هم از مسائل روانشناسی دورههای مختلف سنی کودکی و نوجوانی، شناخت و درک این گروه سنی از هنر و اثر هنری و مناسبات سنی کودکان و نوجوانان سرچشمه میگیرد. نمایشی که بتواند به این قبیل نیازها پاسخی درخور و شایسته دهد و در ارتباط سنی نیز، در مناسبات منطقی با مخاطب کودک و نوجوان خود بهسر برد را نمایش کودک و نوجوان مناسب و مفید تعریف میکنیم.
حمایت نکردن مادی و معنوی از اینگونه نمایش بهوسیله مسئولان، متولیان و هنرمندان مربوط به دوره زمانی کنونی نیست. برای پی بردن به چرایی این دلیل باید نگاه جدی و ریشهدارتری را در طول 30 سال گذشته به این مقوله داشته باشیم و ببینیم در چه مقاطعی بنا به گزینش یا اجرای قوانین نادرست باعث نادیده گرفته شدن اینگونه نمایشی شدهایم. وزارت آموزش و پرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان دو نهاد اصلی متولی تئاتر کودک در کشور هستند. این دو نهاد به دلیل وجود بیشترین امکانات و پتانسیلهای موجود در راه تولید و حمایت از تئاتر کودکان، دارای توان بالقوهای در زمینه احیا و پرورش تئاتر کودکان و نوجوانان هستند. اما متأسفانه در طول این سه دهه، ما شاهد نگاه جدی و معطوف این دو نهاد، به تولید مستمر و با هدف پیشرفت تئاتر کودک نبودهایم.
نمایشنامه کودک و نوجوان بزرگترین عامل رشد تخیل، خلاقیت، آموزش و باز شدن گرههای روانشناسی این گروه سنی است. همه نهادها در ارتباط با تولید کار فرهنگی در مورد کودک و نوجوان باید این نگاه و طرز تلقی را در خود ایجاد کنند که فرهنگسازی برای این نسل به فرهنگسازی کشور بدل خواهد شد، چرا که همین کودکان و نوجوانان در آینده طلایهداران کشور ما خواهند بود. ما نمایشنامههای بسیارخوب و موفق در زمینه تئاتر کودک و نوجوان و به خصوص تئاتر نوجوان داشتهایم که به تولید هم رسیدهاند، اما متأسفانه تولید آنها فقط تولید یک روزه بوده است. یعنی فقط برای جشنواره تولید شدند و همان جا نیز با وجود فروغ فراوان، ادامه روند حیاتشان خاتمه پیدا کرده است. خلج در ادامه افزود: در نتیجه کسانی که شروع به تولید نمایشنامه و نمایش کودک و نوجوان کردند، به دلیل نبود امنیت اجرای عمومی، ناخودآگاه علاقه و انگیزه اولیه خود را از دست دادهاند و حاصل این است که اکنون شاهدیم.
اگر مسئولان و دلسوزان هنر نمایش اولین قدمهایشان را برای حفظ و رشد تئاتر کودک با استحکام بیشتری برمیداشتند، جایگاه مستحکمی را برای خود و آینده نمایشنامهنویسی کودک کشور تاکنون شاهد بودیم و نیز زمینه را برای گامهای بعد و استعدادها به گونهای آمادهتر در اختیار داشتیم. یقیناً با حصول این اقدامات و انجام کاستیهایی که تاکنون به دلایل گوناگون در راه رشد تئاتر کودک اعمال شده است، میتوانیم شاهد دوباره به بار نشستن نمایشنامهنویسی و نمایش کودک و نوجوان باشیم و در آینده به جای دوباره گوییها در زمینه توجه نکردن به تئاتر کودک در مورد رشد این گونه تئاتری به گفتوگو بپردازیم.
منبع: خبرگزاری شبستان