تهران شب‌ها هم نفس نمی‌کشد!

انگار این پایتخت بودن تهران و نسبت دادن هر چه صفت آزاردهنده به آن از ترافیک و آلودگی هوا و آلودگی صوتی و بصری، شلوغی و بی‌نظمی گرفته تا کلانشهر بدون دلخوشی، فرصت دیدن این شهر را به عنوان یک مقصد گردشگری از شهروندانش گرفته است. مقصدی که اگرچه سال‌هاست با وسیع و شلوغ شدن اجبار‌ی‌اش دست و پنجه نرم می‌کند و از روزهای ییلاقی بودن و آب و هوای خوش فرسنگ‌ها فاصله گرفته است اما همچنان جاذبه‌های فراوانی دارد که پنهان از دید شهروندانش در لابه‌لای ذرات سدیم و منوکسیدکربن غبار می‌خورد. اما از آنجا که تنها کارهای اداری و دوندگی‌های روزمره و در نهایت راه‌های رسیدن به نتیجه برای هر کاری به تهران ختم می‌شود، جور دیگر به این پایتخت شلوغ نگاه کردن اصلاً معنایی ندارد و آنقدر این باور بین شهروندان رایج شده که هر نوع گشت و گذار و تفریح را به معنای خارج شدن از این شهر شلوغ و پر دغدغه می‌دانند. اما گویا مسئولان مربوط و متولیان گردشگری زودتر از مردم عادی این زنگ خطر را شنیدند و به اهمیت این موضوع پی بردند که نباید اجازه داد از این شهر کهن و با ارزش تنها یاد ادارات و بانک‌ها و دادگاه و بیمارستان و... در خاطر مسافران و حتی شهروندانش به جا بماند!تقریباً از اواسط مردادماه بود که زمزمه‌های تهرانگردی شبانه به گوش رسید. طرحی که با هدف نشان دادن زیبایی و جاذبه‌های شهر تهران آن هم در زمانی که از ترافیک و آلودگی آن خبری نیست، اجرایی شد و امروز با گذشت مدت کوتاهی از آن به گفته مجریان طرح استقبال خوبی از آن شده است! هر چند هنوز سؤالات و اما و اگرهای زیادی در اینباره و درباره اجرای این طرح در ساعات پایانی روز وجود دارد!برای هر سلیقه‌ای، مسیریالبته ایده راه‌اندازی تورهای تهرانگردی به خودی خود یک سبک جدید در گردشگری نوین است که اگرچه با مشکلات و معضلاتی همراه است اما با برطرف شدن آنها می‌توان به گسترش و رونق آن امیدوار بود.مدیر کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان تهران درباره این تورها به «جوان» می‌گوید:« لازم بود برای یک پایتخت 10 میلیونی که همه روزه غرق در شلوغی و ازدحام است برنامه‌ای تعریف شود تا با اجرای آن فرصت استفاده از پتانسیل‌های گردشگری پایتخت فراهم شود. برای مثال همه روزه عده زیادی برای انجام کارهای اداری وارد پایتخت می‌شوند اما از آنجا که بسیاری از ادارات دولتی تا ساعت 2 و 3 بیشتر فعالیت نمی‌کنند این مسافران ناچارند به هتل‌های محل اقامت خود بازگردند و تمام روز را به بطالت بگذرانند. این دسته افراد زیاد هستند در نتیجه این نیاز احساس شد که برای پاسخگویی به خواسته‌های آنان یک فرصت فرهنگی ایجاد شود. چرا که حتی بسیاری از شهروندان هم به طور کامل با دیدنی‌ها و جاذبه‌های تهران آشنا نیستند چه برسد به آنهایی که مسافر هستند و شهر را به خوبی نمی‌شناسند.»ابراهیم لاریجانی در ادامه می‌گوید:« موضوع ترافیک، شلوغی شهر، پراکندگی خانواده‌ها و بسیاری از مشکلات دیگر اجازه نمی‌دهد که فرصت تهرانگردی برای خانواده‌ها فراهم شود، اما شب‌های تهران این طور نیست و یک فرصت خوب برای خانواده‌هایی محسوب می‌شود که نیازمند تفریح و برنامه‌ای برای اوقات فراغت خود هستند. در این زمان سفرها کاهش پیدا می‌کند و بسیاری از زمان‌های تلف شده در ساعات دیگر روز کاهش می‌یابد.»تهران جاذبه‌های گوناگونی مانند مکان‌های طبیعی، زیارتی، مذهبی، تفریحی و تاریخی دارد که هر کدام به عنوان یک مقصد گردشگری برای توریست‌ها تعریف می‌شود. در تورهای تهرانگردی شبانه علاقه‌مندان این فرصت را دارند که هر یک از این مسیرها را انتخاب کنند و براساس پکیج‌های تعریف شده به تهرانگردی بپردازند.لاریجانی با اشاره به این مسیرها می‌گوید:« برای تورهای تهرانگردی مسیر اصلی بافت تاریخی، طبیعت‌گردی، زیارتی- مذهبی و تفریحی -توریستی تعریف شده است که هر کدام از این مسیرها تعریف و برنامه‌های متفاوتی خواهد داشت.اما در بعضی ماه‌ها مثل ماه مبارک رمضان مسیرهای زیارتی- مذهبی با شدت بیشتری از قبل دنبال می‌شود. در این مسیر سه مقصد عمده وجود دارد؛ مرقد حضرت عبدالعظیم در شهر ری و حضرت امام(ره)، امامزاده‌های شمال تهران و مسیر امامزاده داوود.»او می‌افزاید:« برای مسیرهای تفریحی- توریستی هم مقاصد پارک ارم، کارتینگ آزادی، پارک‌ها و بوستان‌های مدرن تعریف شده است، باید توجه داشت که بسیاری از مردم ساکن نواحی مختلف مانند جنوب تهران امکان و فرصت بازدید از این بوستان‌ها را ندارند و در واقع برگزاری این تورها این امکان را برای همه ایجاد می‌کند.»مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران همچنین درباره مسیرها و نحوه ثبت‌نام می‌گوید:« حدود 10 مسیر طراحی شده و مردم از نقاط مختلف در مسیرهای دلخواه خود ثبت نام می‌کنند. هزینه این تورها بین 10 تا 25 هزار تومان است. در تمامی تورها شام و وسیله حمل و نقل برای شهروندان مهیاست. به عبارت دیگر درتمام این تورها تخفیفی در حدود 30، 40 درصد در نظر گرفته شده است. چرا که ورودی یک سفره‌خانه به تنهایی 25 هزار تومان است یا هزینه پارک ارم یا کارتینگ به صورت انفرادی بسیار بیشتر از این قیمت خواهد شد. در کل علاوه بر خدمات مذکور امکانات دیگری مانند موسیقی زنده و سایر تفریحات در این تورها بسته به پکیج وجود دارد که قصد داریم در ادامه برگزاری تورهای تهرانگردی آنها را گسترش دهیم.»او همچنین درباره انتخاب زمان برگزاری این تورها می‌گوید:« اکثر تورها از ساعت 4و 5 بعدازظهر آغاز می‌شود و حداکثر تا 12 شب ادامه دارد و از 13 مرداد یعنی آغاز این طرح تاکنون استقبال خوبی از آن به عمل آمده است. هر چند در حال حاضر بیشتر تورها به مسیرهای زیارتی و حتی به بازدید از زورخانه‌های قدیمی و ورزش باستانی اختصاص یافته است اما مسیر و امکانات تورها بسته به فصل و آب و هوا متفاوت خواهد بود.»مهمانان خارجی در تورهای تهرانیبه گفته مسئول آژانس برگزارکننده تورهای تهرانگردی شبانه تاکنون از این تورها استقبال زیادی شده است و بسیاری از خانواده‌ها علاوه بر خود و اعضای خانواده‌ها دوستان و اقوام خود که بعضاً در میان آنها مهمانان خارجی هم دیده شده، را همراه خود می‌آورند و در واقع شلوغ بودن این تورها دلیلی بر استقبال از آنها محسوب می‌شود هرچند آمار دقیقی از تعداد متقاضیان ارائه نشده است و صرفاً از این تعداد بالا تنها با نام استقبال بی‌نظیری یاد می‌کنند.ولی الله دخانیان، مسئول تورهای شبانه آژانس فلامینگو که مجری برگزارکننده تورهای تهرانگردی شبانه است درباره فعالیت این تورها به «جوان»‌ می‌گوید:« از 13 مرداد که این تورها آغاز به کار کردند به صورت متوالی حداقل هفته‌ای سه شب برگزار شده‌اند و بیشترین بازدیدها از مسیر بافت تاریخی شهر و شهرک سینمایی غزالی بوده است. این تورها معمولاً از ساعت 16 آغاز و تا ساعت 24 به اتمام می‌رسد. تاکنون بیشتر خانواده‌ها به صورت دو یا سه نفره مسافران این تورها بوده‌اند و حتی با خود مهمانان خارجی هم می‌آورند. این می‌تواند به این معنا باشد که خود شهروندان به تنهایی علاقه چندانی به بازدید و گشت و گذار در شهر تهران ندارند و برگزاری تورهایی از این دست تا چه اندازه می‌تواند حرکت نوینی برای ترغیب و تشویق به گسترش فعالیت‌های توریستی اینچنینی باشد.»او در ادامه می‌افزاید:« ما قصد داریم برگزاری تورهایی با علایق خاص را گسترش دهیم و طی مذاکراتی که با مدارس، دانشگاه‌ها و سازمان‌های مختلف داشته‌ایم در آینده‌ تورهای خاص برای اقشار خاص مانند بانوان، دانشجویان و... را در مسیرهای گوناگون برگزار می‌کنیم. تور تهرانگردی شبانه که برای اولین بار از سوی این آژانس پیشنهاد شده تحول جدیدی در تهرانگردی شبانه ایجاد می‌کند چرا که شب‌ها یکی از بهترین فرصت‌های گردشگری است که اغلب بدون هیچ برنامه‌ریزی خاصی تلف می‌شود اما با شرکت در این تورها می‌توان از جاذبه‌هایی که شاید هیچ وقت در طول روز فرصتی برای بازدید از آن ایجاد نشود، دیدن کرد و به عنوان یک خاطره خوب برای اعضای خانواده باقی بماند.»اگرچه به گفته مسئولان و طبق شواهد برگزاری تورهای تهرانگردی شبانه باعث می شود مردمی که به طور روزمره درگیر فعالیت‌های روزانه خود هستند و در پیچ و تاب گره‌های کور این شهر فرصت سر خاراندن هم ندارند، بتوانند جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و مذهبی تهران را ببینند، اما شاید هنوز پاسخ جدی به این سؤال داده نشده است، کسانی که از اولین ساعت روز تا پایان وقت کاری ناچار به دویدن در خیابان‌های شلوغ و سرسام‌آور این شهر هستند، شب‌ها و درست در زمان استراحت، رمقی برای برگشتن به این خیابان‌ها آن هم به عنوان توریست را دارند؟یا اصلاً ساختمان‌ها و بافت‌ تاریخی شهر که هر چند روز یک بار برای انجام کارهای مختلف جلوی چشمانشان سبز می‌شود، به جز برای آنها که گذرشان تا به حال از چهارراه پارک وی آن طرف‌تر نیفتاده است هم دیدنی است؟ یا اینکه اگر تنها مشکل مردم برای تهرانگردی مشغله و نبود وقت است پس چرا در ایام تعطیلات در این شهر با تمام جاذبه‌هایش پرنده هم پر نمی‌زند و برعکس جاده‌های خارج از شهر یک طرفه و هیچ طرفه می شوند؟!البته در غنای میراثی و فرهنگی و دور افتادگی تهران از دید گردشگران به عنوان یک مقصد توریستی شکی نیست اما شاید بهتر باشد به جای اجرای سریع ایده‌ها و طرح‌هایی که به ذهن می‌رسد با بررسی کارشناسی و همه جانبه زمینه ایجاد سؤالات و ابهاماتی را که احتمالاً همیشه بی‌جواب می‌ماند را از بین برد!