نفیسه ابراهیم زاده انتظام - وزیر آموزش و پرورش امروز با حضور در صحن علنی مجلس به سوالات اعضای کمیسیون آموزش مبنی بر آمار کودکان بازمانده از تحصیل و راهکارهای موجود در باره کنترل روند موجود در این رابطه پاسخ می دهد.
به گزارش «جوان»، آمارهای متفاوتی از تعداد کودکان بازمانده از تحصیل در کشور وجود دارند و آخرین رقم قابل استناد در این زمینه 4 میلیون کودک در کشور است؛ با این حال تاکنون این آمار از سوی آموزش و پرورش تائید یا رد نشده است؛ بر این مبنا اعضای کمیسیون آموزش مجلس امروز وزیر آموزش و پرورش را دعوت و از وی در خصوص آماری که هر ساله از تعداد دانش آموزان بازمانده از تحصیل منتشر می شود پرسش می کنند و راهکارهای کاهش روند موجود را مورد بحث و بررسی قرار می دهند.
همه ساله در طول روند ثبت نام مدارس، پس از ارائه آمار ثبت نام شدگان، ثبت نام نشدگان و کودکان و نوجوانان لازم التعلیم و مابالتفاوت این ارقام، شمار بازماندگان از تحصیل در کشور اعلام می شوند. آمار 4 میلیونی در مقابل جمعیت 14 میلیونی دانش آموزی کشور رقم درشتی است؛ رقمی که با وجود اهمیت و بزرگی، آموزش و پرورش را برای اصلاح روند موجود جذب دانش آموزان و خانواده ها سر کلاس های درس و مدرسه مجاب نکرده است. در این رابطه بدون تغییر ماندن هر ساله آمار، شاهدی است بر این مدعا.
رقم 4 میلیونی بعد از چهار برنامه توسعه
آمار بازماندگان از تحصیل که با احتساب نرخ گذار جمعیت دانش آموزی محاسبه می شود، در حالی پا بر گلوی توسعه پایدار کشور می فشارد که چهار برنامه از سری برنامه های توسعه کشور را پشت سر گذاشته ایم و کشور در مسیر اجرای برنامه پنجم توسعه قرار گرفته است.
معضل دامنگیر آمار در دستگاههای اداری و اجرایی کشور، خانواده بزرگ آموزش و پرورش را بیش از هر نهاد دیگر می آزارد؛ به طوری که حتی وزرای آموزش و پرورش را از دفاع از عملکردشان در دوران مدیریت خود خلع سلاح می کند.
بر اساس آن چه مرکز آمار و اداره ثبت احوال اعلام کرده است، پیشبینی میشود، در سال تحصیلی جدید بین 100 تا 130 هزار دانشآموز بازمانده از تحصیل در کشور وجود داشته باشد.
با این حال برای ارائه آمار دقیق از علت بازماندن دانشآموزان از تحصیل، باید اداره ثبت احوال آمار مهاجرت و مرگ و میر را اعلام کند تا بخشی از این آمار روشن شود.
بر اساس آمار سازمان ثبت احوال کشور امسال یک میلیون و 114 هزار و 65 نفر از جمیعت کشور لازمالتعلیم هستند که از این تعداد 569 هزار و 959 نفر پسر 544 هزار و 106 نفر دختر هستند که باید برای تحصیل در مدارس ابتدایی سراسر کشور نامنویسی کنند.
همچنین استان تهران با 175 هزار و 974 نفر شامل 89 هزار و 932 نفر پسر و 86 هزار و 42 نفر دختر بیشترین تعداد دانش آموزان لازمالتعلیم امسال را به خود اختصاص داده است و کمترین تعداد دانش آموزان لازمالتعلیم امسال هم مربوط به استان سمنان است که در مجموع هفت هزار و 990 دانش آموز دارد که شامل چهار هزار و 150 پسر و سه هزار و 840 دختر است.
نورالله حیدری مخبر کمیسیون آموزش به «جوان» گفت: آمار 4 میلیونی کودکان بازمانده از تحصیل اگرچه نگرانی هایی ایجاد می کند، اما با اندکی فاصله قریب به نشان است. وی درباره دلایل بروز این دیدگاه خاطر نشان کرد: در سال های بعد از انقلاب با وجودی که آموزش و پرورش سعی در همه گیری اصل 30 قانون اساسی در کشور داشته، اما پراکندگی جغرافیایی و جمعیتی کشور، در نقاط دورافتاده، محروم، عشایری و کوهستانی سبب شده خدمات آموزشی ارائه شده از یک سو و گسترش فرهنگ خانواده ها از سوی دیگر متناسب با اهداف برنامه توسعه کشور رخ ندهد.
دختران بزرگ ترین گروه بازمانده از تحصیل
طبق آخرین نتایج بررسی ها میزان ترک تحصیل در دختران نسبت به پسران یک به نه دهم است و این امر در موضوع بازمانده از تحصیلان برعکس می شود و این پسران هستند که بیش از دختران ترک تحصیل می کنند. علاوه بر این بر اساس اعلام آموزش و پرورش در مقطع دبستان و راهنمایی میزان مردودی ها در پسران بیش از دختران است.
در حال حاضر یکی از دلایل اصلی بازماندن دانش آموزان از تحصیل مهاجرت خانواده ها از مناطق روستایی به شهرها به علت هایی نظیر خشکسالی و نبود کار است.
هر چند این دلایل در استانهای مختلف کشور متفاوت است. ازدواج زودرس برای دختران، فرهنگ پایین خانواده درخصوص میزان تحصیل فرزندانشان و اختلافات خانوادگی از جمله عوامل عمده در این مسئله محسوب می شوند.
به گفته حیدری قائل بودن تفاوت جنسیتی از سوی خانواده ها، اقوام و قبایل از یک طرف، وجود مدارس چند پایه و مختلط از سوی دیگر و هزینه هایی که خانواده ها در قبال مردودی فرزندانشان متحمل می شوند از طرف دیگر بر روند بازماندگان از تحصیل تاثیر مستقیم می گذارد.
تاثیر هدفمندی یارانه ها بر آمار بازماندگی از تحصیل
این عضو کمیسیون آموزش معتقد است اگر دولت در هدفمندی یارانه ها عنایت خاصی به سلامت و آموزش جامعه نکند، این آمار هم از لحاظ کیفی و هم از لحاظ کمی بالاتر می رود.
وی در ادامه گفت و گوی خود با «جوان» افزود: وجود معلمین تازه کار و سرباز معلم در مناطق روستایی و کمتر برخوردار نیز بر افزایش این آمار دامن می زند ضمن اینکه خبرهای ناخوشی نیز از تراکم بالای کلاس ها به کمیسیون می رسد که مسلما کیفیت و بهره وری را کاهش می دهد.
حیدری اضافه کرد: کمبود و عدم تخصیص صحیح منابع در آموزش و پرورش با وجود داشتن بودجه سنواتی مناسب و اختلاف در سلایق و در اولویت های کاری وزاری مختلف آموزش و پرورش و نداشتن برنامه های میان و بلند مدت در جهت بهبود اوضاع کنونی از جمله چالش های موجود در این زمینه است.
حیدری در پایان گفت: مجلس از ابزار نظارتی خود در نشست های بعدی کمیسیون با سران وزارت آموزش و پرورش حداکثر استفاده را در این زمینه خواهد کرد.
گفتنی است وزیر آموزش و پرورش علاوه بر پاسخ در باره آمار بازماندگان از تحصیل، به سوالاتی نظیر روند استخدام حق التدریسی ها و نهضتی ها و طرح «ترنم ولایت» درباره مجتمع های آموزشی و تعیین تکلیف آموزشکده های فنی و حرفه ای به نمایندگان مجلس پاسخ می دهد.
