
فاطمه فکری - در این روزها توصیه های زیادی از طریق رسانهها و رادیو و تلویزیون به مردم میشود. بزرگترین مشکلی که گرمی هوا میتواند برای هر فردی ایجاد کند گرمازدگی است. گرمازدگی به علت تعریق زیاد و از دست دادن آب و املاح بدن به وجود میآید که در موارد شدید میتواند برای انسان خطرناک بوده و اشخاص را راهی بیمارستان کند به طوری که در همین روزهای بحرانی گرم رئیس اورژانس کشور از افزایش 6 برابری مراجعات مردم به اورژانس های پیش بیمارستانی به دلیل گرمازدگی نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد. در همین زمینه دکتر ایرج خسرونیا، متخصص بیماریهای داخلی و فوق تخصص گوارش و رئیس جامعه متخصصان داخلی به خبرنگار سلامت «جوان» میگوید: در مغز انسان مرکزی وجود دارد که مرکز حرارت بدن را تنظیم میکند، زمانی که درجه حرارت محیط بالا رود یا به هردلیلی انسان تب کند، این مرکز تنظیم حرارت شروع به دفاع کرده و از خودش واکنش نشان میدهد. زمانی هم که در فصل تابستان هوا گرم است این مرکز تنظیم حرارت شروع به فعالیت میکند و مقدار زیادی خون را از داخل بدن به محیط میرساند و باعث عرق کردن زیاد میشود به همین ترتیب مقدار زیادی آب از طریق عرق کردن از بدن دفع میشود که همراه این آب، املاح داخل بدن مثل سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و فسفر هم دفع میشود. بنابر این بدن به علت کم آبی دچار ضعف عمومی، بیحالی، طپش قلب و سرگیجه میشود و اگر این کم آبی ادامه پیدا کند خشکی بزاق دهان و کم شدن حجم ادرار را به دنبال خواهد داشت که درنهایت درصورت تداوم گرمازدگی شخص بیهوش شده و ممکن است حتی جان خود را هم از دست بدهد.
بیماران در ساعات 11 تا 4 بعدازظهر از خانه بیرون نیاینددکتر خسرونیا میگوید: زمانی که فرد در ساعات اولیه روز احساس گرمازدگی کرده وعرق زیاد میکند باید بلافاصله به محل خنکی رفته و مایعات و آبمیوه زیاد مصرف کند تا حجم آب از دست رفته بدن خود را جبران کند. همچنین املاح از دست رفته نیز با خوردن آبمیوه یا آب نمکی (سرم خوراکی) جبران میشود. به هرحال برای جلوگیری از گرمازدگی باید سعی کنیم تا حد ممکن در ساعات گرم در معرض نور مستقیم آفتاب و فضای باز کار نکنیم و افراد مسن و کسانی که مبتلا به بیماری های مزمن، دیابت، مشکلات قلبی عروقی، مشکلات ریوی و بیماریهای ضعف سیستم ایمنی مثل سرطان هستند نباید در ساعات گرم هوا یعنی از ساعت 11 تا 4 بعدازظهر از خانه بیرون بیایند و بهتر است که این افراد در این ساعات در خانه استراحت کنند.
در این روزها از خوردن نوشابه های گازدار، چای، قهوه و کافئین خودداری کنیداین فوق تخصص گوارش میافزاید: اگر اشخاصی هستند که به تناسب شغلشان مجبورند در ساعات گرم بیرون از منزل کار کنند باید از لباس های سفیدرنگ به همراه کلاه استفاده کنند و حتماً مایعات خنک هم در دسترسشان باشد که به محض تشنه شدن از این مایعات بنوشند. کودکان نیز نباید در ساعات گرم از خانه بیرون بیایند. به هرحال یک عده از افراد مثل رانندگان تاکسی، کارگران کشاورزی و کارگران ساختمانی مجبور هستند که در زیر نور مستقیم آفتاب کار کنند و در فضای باز، بیرون از منزل باشند که این افراد حتماً باید مایعات خنک به همراه داشته و به محض احساس حال بهم خوردگی به جای خنک بروند و مایعات فراوان بنوشند تا علائم اولیه گرمازدگی از آن ها رفع شود. دکتر خسرونیا ادامه میدهد: به شهروندان توصیه میشود که در این روزها بیشتر از آب معمولی استفاده کنند و اگر دسترسی به آبمیوه هم داشتند میتوانند از این مایعات هم بنوشند. از خوردن نوشابههای گازدار، چای، قهوه و کافئین خودداری کنند. غذای فصل تابستان هرچه سبک تر باشد دستگاه گوارش در استراحت بیشتر است و فرد راحتتر میتواند گرما را تحمل کند یعنی ما باید سعی کنیم مثل قدیمها از غذاهای سرخ شده و پخته شده در ظهر روزهای تابستان خودداری کنیم و بیشتر از آبدوغ خیار، میوه، سبزیجات و لبنیات تازه مصرف کنیم تا این روزهای گرم را سپری کنیم. مشکل دیگری که در فصل تابستان با آن مواجه هستیم مسمومیت غذایی به دلیل فساد سریعتر غذاهاست که هر فردی درصورت خوردن غذاهای فاسد دچار اسهال و استفراغ میشود. بنابراین باید سعی کنیم در این روزها غذاهای سرخ شده و گوشتی را حتماً در یخچال نگهداری کنیم و در هنگام مسافرت حتی الامکان از رستوران های بین راهی غذا میل نکنیم.
از خوردن غذاهای چرب و فست فودها خودداری کنیدرئیس جامعه متخصصان داخلی میگوید: همانطور که اصولاً خوردن فست فودها توصیه نمیشود در این روزهای گرم نیز به علت بالارفتن چربی خون و بروز تنگی عروق، افزایش فشارخون و دیابت توصیه نمیشود. خوردن این غذاهای آماده ماهی یکبار یا دو بار ایرادی ندارد اما مصرف روزانه آنچه در فصل زمستان و چه تابستان به هیچ وجه توصیه نمیشود. به هموطنان توصیه میشود که در این روزهای گرم از مصرف غذاهای سنگین و چرب مثل چلوکباب، آبگوشت، کله پاچه و ...پرهیز کنند، چون بدن برای هضم و جذب این غذاهای سنگین مجبور است مقدار زیادی خون را به دستگاه گوارش برساند، بنابراین خون از محیط وارد مرکز بدن میشود و در این صورت تعریق و تهویهای که باید به طور طبیعی برای دفاع از گرما صورت بگیرد مختل میشود درنتیجه این کار به مرکز کنترل درجه حرارت مغز آسیب میرساند و باعث بروز مشکلات زیادی میشود. دکتر خسرونیا در خاتمه به شهروندان توصیه میکند: هر فردی که در خیابان دچار علائم گرمازدگی شد باید فوراً خودش را به یک محل خنک رسانده و مدتی را در آنجا استراحت کند، مایعات زیاد بنوشد و تا وضعیتش بهتر نشده حرکت نکند.