نفیسه ابراهیم زاده انتظام - کمیته ویژه ای متشکل از اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، معاون دانشجویی وزارت علوم و تنی چند از رایزنان علمی سفارتخانه های ایران در خارج از کشور وضعیت دانشجویان ایرانی خارج از کشور و امکان بازگرداندن آنها را به میهن بررسی می کند.
به گزارش «جوان»، با گذشت قریب به دو ماه از اعلام ایجاد زمینه های بازگشت دانشجویان ایرانی خارج از کشور، برگزاری جلسات میان اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس و معاونین وزارت علوم در این رابطه ادامه دارد.
بعد از انتشار بیانیه ای مبنی بر بازگرداندن آقازاده های مشغول به تحصیل در خارج از کشور از سوی وزارت امور خارجه، که در پی جلوگیری از سوء استفاده های سرویس های جاسوسی بیگانگان صورت گرفت، مجلس نیز تلاش خود را به منظور محدود کردن استفاده از رانت برای تحصیل فرزندان مسئولان اعم از وزرا و نمایندگان در کشورهای خارجی آغاز کرد. ثمره این اقدامات در طول 2 ماه گذشته، تسری محدودیت ها و بازنگری روند مهاجرت علمی دانشجویان به خارج از کشور بود.
حجت الاسلام علیرضا سلیمی عضو کمیسیون آموزش مجلس ضمن ارائه گزارشی از آخرین جلسه کمیته ویژه رسیدگی به وضعیت دانشجویان ایرانی مشغول به تحصیل در خارج از کشور که سه شنبه هفته گذشته تشکیل شد به «جوان» گفت: در این جلسه که با حضور اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات، معاون دانشجویی وزیر علوم و تعدادی از رایزنان علمی سفارتخانه های ایران در خارج از کشور برگزار شد، وضعیت دانشجویان خارج از کشور مورد بررسی قرار گرفت و بر ایجاد زمینه های بازگشت دانشجویان خارج از کشور و ساماندهی آنان تاکید شد.
تحصیل بیش از 80 هزار دانشجو ایرانی در خارج
آمار 80 هزار نفری دانشجویان ایرانی که در خارج از کشور تحصیل می کنند در حالی از سوی وزارت علوم اعلام می شود که با وجود افزایش 35 برابری ظرفیت در دانشگاههای داخل در طول 5 سال گذشته، نزدیک 200 هزار صندلی خالی در دانشگاههای کشور آن هم در مقطع کارشناسی وجود دارد.
حجت الاسلام سلیمی آمار دقیق را بیش از این می داند و در این رابطه به «جوان» گفت: آمار اعلام شده از سوی وزارت علوم تنها مربوط به افرادی است که نامشان ثبت شده و با احتساب افرادی که نامشان ثبت نشده این رقم به بالای 100 هزار نفر می رسد.
آنچه در ذهن صاحب نظران و افکار عمومی ایجاد ابهام می کند این است که از این تعداد 80 درصد در مقطع کارشناسی و بقیه در مقطع تحصیلات تکمیلی در حال تحصیل هستند.
حجت الاسلام سلیمی ادامه داد: ما به هیچ عنوان مخالف تبادل علمی با سایر کشورها نیستیم. بحث بر سر رشته هایی است که در کشور خودمان تدریس می شوند و با این وجود دانشجویان به کشورهایی می روند که طراز علمی پائین تری نسبت به ایران دارند؛ مانند کشورهای حاشیه دریای خزر و یا حاشیه جنوبی خلیج فارس و نه دانشگاههای طراز اول دنیا.
وقتی واقعه غیر قابل دفاع رخ می دهد
به عقیده این نماینده مجلس این واقعه که سنگ بنای آن سال ها است کج گذاشته شده پدیده ای غیر قابل دفاع است. با این حال وی به حساسیت ایجاد شده در طول ماههای گذشته در میان مسئولان و افکار عمومی در خصوص حل آن یک بار برای همیشه امیدوار است. به گفته این عضو کمیسیون آموزش، مجلس از وزراتخانه های امور خارجه و علوم درخواست رسیدگی و برنامه ریزی در این رابطه داشته است.
حجت الاسلام سلیمی خاطر نشان کرد: برخی از رشته ها هستند که در پاره ای از کشورها قوی تدریس می شوند و ما مخالف استفاده از کرسی تدریس اینگونه رشته ها نیستیم. اما نباید زمینه ای ایجاد کنیم که دانشجویان بروند و بازگشتشان مورد سوال واقع شود. بلکه باید زمینه به گونه ای فراهم شود که دانشجویان بعد از فراغت از تحصیل به کشور برگردند و کشور را از ثمرات مهاجرتشان بهره مند کنند. از سوی دیگر معتقدیم مبادلات دو سویه علمی بین دانشگاهها باعث می شود پیشرفت علم در داخل کشور رونق بگیرد.
علاوه بر این وزارت علوم اخیرا آماری ارائه کرده است که طبق آن از هر 35 دانشجوی بورسیه یک نفر به کشور بازنگشته است.
بنا به گفته وزیر علوم، بیشتر دانشجویانی که از ابتدای انقلاب در دانشگاههای خارج از کشور بورسیه بودهاند، به کشور بازگشتهاند، و این تعداد مربوط به بورسیه شدگان بعد از انقلاب است.
3هزار نفر آقازاده اند!
حجت الاسلام سلیمی افزود: 3 هزار نفر از میان آمار دانشجویان ایرانی خارج از کشور را فرزندان مسئولان نظام تشکیل می دهند و مجلس تا بازگرداندن تمام کسانی که با استفاده از رانت برای تحصیل به خارج از کشور مهاجرت کرده اند تلاش خواهد کرد و این موضوع هرگز دستخوش مرور زمان نمی شود.
از سوی دیگر غلامحسین مسعودی ریحان در اظهار نظری متفاوت ضمن اشاره به فعالیت های کمیته ویژه دانشجویان ایرانی خارج از کشور به «جوان» گفت: تا پیش از این نیز بسیار حرف از بازگشت آقازاده ها زده شده اما تا کنون اقدامی صورت نگرفته است. در بررسی هایی هم که در این کمیته صورت گرفته تنها آنهایی که اعلام آمادگی کنند و در صورت تمایل بر می گردند و قرار بر اجبار کسی نیست.
حجت الاسلام سلیمی نیز افزود: این امر تبعات اخلاقی، اعتقادی و سیاسی دارد که قابل تحمل نیست. علاوه بر این دانشجویان ایرانی در خارج از کشور با چالش هایی جدی مواجه هستند زیرا شبکه های مافیای فراوانی مترصدند که آنها را به دام بیاندازند.
این نماینده مجلس تصریح کرد: سوال اینجاست چرا وقتی ظرفیت در داخل کشور وجود دارد، باز بعضی از دانشجویان جذب اینگونه دانشگاهها می شوند، آن هم در رشته هایی که اساسا مورد نیاز جدی کشور نیز نیستند.
باز هم نقش کنکور
حجت الاسلام سلیمی تنها دلیل این امر را شیوه معیوب پذیرش دانشجو در دانشگاههای کشور نمی داند. وی معتقد است تحصیل در خارج کشور در میان خانواده های ایرانی به یک اپیدمی تبدیل شده است و برخی فکر می کنند تحصیل در خارج از کشور برایشان کلاس می آورد.
حجت الاسلام سلیمی ادامه داد: برخی مناسبات نیز در این روند تاثیر می گذارند. مثلا شاهدیم که در دوره ای داوطلبان رشته ریاضی اقبال به یک رشته خاص در این گروه آموزشی دارند و یا همینطور در رشته تجربی همه خواهان تحصیل در رشته پزشکی اند در این صورت به دلیل ارزشگذاری میان عموم مردم که پایه و مبنای درستی هم ندارد، خانواده ها بدون توجه به تبعات و عاقبت امر تمام تلاششان را می کنند که فرزندشان پزشک یا مهندس معمار شود، حتی به قیمت تحصیل در یک دانشگاه دست چندم از نظر علمی در خارج کشور.
شاید قانون !
حجت الاسلام سلیمی بر این باور است که تصویب قانون نیز در تصحیح روند مهاجرت علمی بی تاثیر نیست اما کیفیت بروز ناهنجاری ها باید با اطلاع رسانی شفاف شناسانده شود.
آخرین پیگیری های «جوان» از وزارت علوم نشان داد که آئین نامه ای در رابطه بازگشت دانشجویان ایرانی خارج از کشور تدوین شده و برای تائید به دست وزیر رسیده است اما از آنجا که تاکنون ابلاغ نشده، این وزارتخانه از رسانه ای کردن مفاد آن خودداری می کند.
