علی رمضانی
«اگر مردم جنوب سودان به گزینه استقلال رأی دهند خارطوم اولین پایتختی خواهد بود که دولت جنوب را به رسمیت میشناسد.» سخنان فوق را چندی پیش عمر البشیر رئیسجمهور کنونی سودان بیان کرد؛ سخنانی که با توجه به نزدیک شدن به همهپرسی استقلال یا وحدت در ژانویه 2011 در منطقه جنوب و عمدتاً مسیحینشین سودان طبعاً دولت خارطوم نیز میکوشد تا با توجه به عهدنامه صلح نیواشا(2005) خارطوم و دولت جوبا از یک سو از فشارهای خارجی در مورد عمل به مفاد معاهده نیواشا بکاهد و از سوی دیگر مانع از بروز درگیریهای مجدد دو دههای میان شمال و جنوب شود. در این راستا با آنکه حدود شش ماه تا برگزاری همهپرسی جدایی یا وحدت جنوب سودان باقیمانده است اما به نظر میرسد هم حزب کنگره ملی سودان به رهبری البشیر و هم جنبش آزادی بخش خلق سودان به رهبری سلواکر میاردیت در حال انجام مذاکرات فشردهای در مورد نوع برخورد با نتایج همهپرسی آینده هستند. در این میان دولت جوبا یا مسیحیان جنوب هر چند بنا به توافقنامه صلح نیواشا به طور علنی از جدایی و استقلال حمایت نمیکنند اما سفرهای دیپلماتیک مقامات منطقه جنوب و دیدار با مقامات شورای امنیت و کسب حمایتهای بینالمللی بیشتر برای انجام همهپرسی و گرفتن تضمینهایی برای به رسمیت شناختن دولت جنوب پس از رأی استقلال شهروندان هرچند مورد نظر دولت خارطوم نبوده و دولت سودان از گزینه وحدت پیروی میکند اما آغاز انجام مذاکرات جدی بین شمال و جنوب بین دولت مرکزی سودان و منطقه جنوب حکایت از توجه بیشتر دولت سودان به همهپرسی 2011 است. در این راستا اینک دولت خارطوم میکوشد تا با حمایت از گزینه وحدت و فراهم آوردن زمینههای برگزاری همهپرسی ژانویه2011 بر خلاف نظر مخالفان خود عمل به توافقنامه نیواشا را به آنها گوشزد کند. گذشته از این شروع مذاکرات جدی درباره حل اختلافها در صورت جدایی دولت جنوب از شمال بین دو طرف بهویژه درباره امنیت(ارتش شمال، ارتش جنوب و ارتش مشترک)، چگونگی و تقسیم درآمدهای نفتی، منابع آبی، بدهیهای خارجی و توافقنامهها و معاهدات نیز از موضوعات دیگری هستند که دو طرف در حال حل آنها هستند. در این میان در چند هفته گذشته نیز طرحی میانه مدنظر برخی مقامات دو طرف مذاکرهکننده بوده است؛ طرحی که بر مبنای آن جنوب سودان از شمال جدا نخواهد شد بلکه کنفدراسیونی را با شمال تشکیل خواهد داد و درباره اختیارات و حقوق دو دولت شرکتکننده مذاکراتی صورت خواهد گرفت.
در واقع آنچه مشخص است با توجه به نزدیک شدن به همهپرسی سرنوشتساز جنوب سودان برخلاف نظر بسیاری دولت خارطوم زمینههای برگزاری همهپرسی را مهیا خواهد کرد چه اینکه تضمین صلح و ثبات در سودان در عمل به مفاد معاهده نیواشااست چه اینکه به نگاه بسیاری در چند ماه باقیمانده تا انجام همهپرسی چنانچه دولت خارطوم سیاستهای خود را تداوم بخشد و از افزایش تنش با دولت جنوب پرهیز کند احتمال رأی آوردن گزینه وحدت در همهپرسی زمستان 2011 نیز افزایش خواهد یافت. در همین حال هرگونه افزایش تنش احتمالی میان دو طرف امضاکننده معاهده صلح در واقع جدا از آنکه بر افزایش دوری و جدایی شمال و جنوب سودان کمک میکند خطر دخالت و افزایش نفوذ قدرتها را در سودان بهویژه در منطقه جنوب که عمدتاً مسیحی است افزایش خواهد داد و عملاً سودان را با خطرهای بسیاری از جمله جدایی تهدید م
