
فاطمه فکري - همچنين اين افراد درهنگام عصبانيت و استرس نيز از اين حالت شکايت دارند.در اصطلاح پزشکي به اين سوزش سر دل و ترش کردن معده، «ريفلاکس» ميگويند که به گفته متخصصان علت آن به دليل برگشت محتويات اسيدي معده به داخل مري است که هم باعث سوزش مري شده و هم يک طعم ترش مزه در دهان فرد ايجاد ميکند.معمولاً اين مشکل نيم تا دو ساعت پس از خوردن غذا اتفاق ميافتد. در بدن انسان به طور طبيعي يک دريچه مابين معده و مري به نام «کارديا» قرار دارد که از برگشت محتويات معده به داخل مري جلوگيري ميکند، زماني که به هر دليلي اين دريچه با مشکل روبهرو شود، محتويات اسيدي معده به مري برگشته که به آن «ريفلاکس» ميگويند.عاملي که سبب سوزش مري ميشود، اسيد معده و هورمون پپسين است: «اين هورمون به مخاط مري آسيب ميرساند و در صورت تداوم به ضعف شديدي در اين منطقه منجر ميگردد که در درازمدت ممکن است به بدخيمي منجر شود. علامت بارز اين ناراحتي، سوزش سردل يا احساس درد همراه با سوزش زير جناغ سينه است.قديميها براي حل اين مشکل ازدرمانهاي سنتي مثل خوردن عرق نعناع، چاي و نبات، زيره، هل و بسياري از مواد ديگر که بادکش هستند استفاده ميکردند اما امروزه اين بيماري توسط اندوسکوپي به سرعت تشخيص داده شده و داروهاي زيادي هم براي درمان آن وجود دارد، حتي در مواردي هم که دارو جواب ندهد، عمل جراحي نيز ميتواند باعث بهبودي در بيماران شود.
ريفلاکس باعث سرطان مري ميشودهمانطور که گفته شد بيماري ريفلاکس با استرس و اضطراب رابطه مستقيم دارد به همين خاطر در اين زمان با توجه به فصل امتحانات دانشگاه و کنکور، بسياري از نوجوانان و جوانان محصل دچار اين مشکل ميشوند که مسألهاي آزار دهنده است. دکتر ايرج خسرونيا، متخصص بيماريهاي داخلي و گوارش و رئيس هيأت مديره جامعه پزشکان متخصص داخلي به خبرنگار سلامت «جوان» ميگويد: «ريفلاکس» عبارت است از برگشت محتويات معده به داخل مري که اين امر ممکن است به دليل نارسايي دريچه بين مري و معده، پرخوري يا فتق به وجود آيد. مواد برگشتي به دليل اسيدي بودن، زماني که از طريق معده وارد مري ميشود ميتواند باعث التهاب و سوختن قسمت تحتاني مري شود که اگر اين مشکل در بيماران ادامه پيدا کند ميتواند باعث زخم مري شده که درصورت بي توجهي به آن، اين زخم ميتواند به سرطان مري منتهي شود.
سرفههاي طولاني يکي از علائم ريفلاکس علائم اين بيماري شامل سوزش جناغ پشت سينه، بادگلو، ترشحات تلخ مزه در انتهاي زبان و حلق، ورم معده و گاهي اوقات سرفههاي طولاني مدت است. در بسياري از مواقع بيماراني که دچار سرفههاي طولاني ميشوند به متخصص ريه مراجعه ميکنند و مدتها تحت درمان قرار ميگيرند و پس از عدم بهبودي متوجه بيماري ريفلاکس ميشوند.مصرف الکل، سيگار، غذاهاي چرب و سرخ کرده، کاکائو و شکلات باعث شدت و بدتر شدن اين بيماري ميشود. اين بيماري زياد به مسئله ژنتيک و ارث ارتباطي ندارد و بيشتر به علت پرخوري و نارسايي دريچه کارديا بروز ميکند. اين بيماري بيشتر در خانمهاي باردار به علت بالا بودن فشار داخلي شکم يا افرادي که کارهاي سنگين ميکنند، شايعتر است.
استرس امتحان باعث ريفلاکس ميشوددکتر خسرونيا ميگويد: عصبي شدن، استرس و اضطراب هم ميتواند به شدت اين بيماري دامن بزند. اصولاً استرس روي دستگاه گوارش اثر مستقيم دارد و در روده بزرگ باعث ايجاد اسهال و يبوست متناوب ميشود و در معده هم ايجاد ورم و زخم معده ميکند. به دانشآموزاني که به علت استرس امتحان با اين مشکل روبهرو هستند پيشنهاد ميشود که درسهايشان را درطول تحصيل بخوانند و خانوادهها نيز نبايد روي فرزندانشان فشار بياورند.
بيماران مبتلا به ريفلاکس مايعات کمتري بنوشندبهترين درمان در اين بيماران، پرهيز از خوردن مايعات بعد از غذاست. چنين بيماراني بايد هميشه معده شان را نصفه پر کنند. اين افراد بهتر است وعده شام را هنگام عصر بخورند و بلافاصله بعد از خوردن شام و نهار از خوابيدن و خم شدن خودداري کنند، اين دسته از بيماران بايد در چهار يا پنج وعده غذا بخورند و در کنار رعايت آداب غذايي، حتماً بايد به پزشک متخصص نيز مراجعه کنند تا تحت درمان دارويي قرار گيرند که اگر درمان طبي افاقه نکرد، عمل جراحي باعث بهبودي اين بيماران خواهد شد. اگر در صورت تجويز دارو، علايم بيماري برطرف نشد، آخرين درمان عمل جراحي است.
به هيچ وجه درمان گياهي توصيه نميشوداين متخصص گوارش ادامه ميدهد: تجويزهاي گياهي مثل خوردن نبات، دارچين، زنجبيل و...که برخي از خانوادهها براي اين دسته از بيماران تجويز ميکنند نه تنها در بهبود آنها تاثيري ندارد بلکه مشکل را بدتر هم ميکند چون در اين صورت اين افراد حجم معدهشان را با خوردن مايعات بيشتر کرده که همين عامل باعث برگشت غذا به مري ميشود.به اين دسته از بيماران توصيه ميشود که حتماً بايد به پزشک مراجعه کنند و به هيچ وجه داروهاي خانگي مصرف نکنند. همچنين خوردن شربت آلومينيوم ام جي اس نيز باعث ميشود مقدار اسيدي که در معده وجود دارد خنثي شود و ميکروب هليکوباکترپيلوري در معده رشد کرده و ايجاد زخم معده کند، به همين ترتيب مشکل دومي هم به بيماران مبتلا به ريفلاکس اضافه ميشود.