وحید حاجی پور - روز گذشته ، معاون وزیر انرژی پاکستان به همراه مدیرعامل شرکت گاز ایالتی پاکستان مقامات بلند پایه ای بودند که قدم در حیاط مهمانسرای نفت واقع در منطقه خوش آب و هوای الهیه گذاشتند و با لبخند به طرف های ایرانی خود می فهماندند که تا لحظاتی دیگر مراسم رسمی تنفیذ قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان امضا خواهد شد .
قراردادی که در جالب ترین نوع سانسور خبری و بدون دعوت از رسانه های مکتوب وحتی خبرگزاری ها به امضا رسید تا تنها نشان از خبرنگاران ، دوربین های تلویزیونی باشند و بس .به هر شکل میرکاظمی در یک سوی میز الهیه و معاون وزیر انرژی اسلام آباد در سوی دیگر میز قرارداد را به امضا رساندند به این امید که شاید آشوب منتقدان صلح به انتها برسد.
سیاست روس ها پابرجاست
مسولان وزارت نفت درحالی از امضای این قرارداد شادمان هستند که اجرای این پروژه صادراتی همچنان در هاله ای از اما و اگرها قرار دارد چرا که هنوز هم که هنوز است از عزم جدی گازپروم روسیه به عنوان اپراتور طرف پاکستانی قرار داد برای حضور در این خط لوله خبری نیست.
آن روزی که سیف ا.. جشن ساز مدیر عامل وقت شرکت ملی نفت ایران با هیات پر شمار خود راهی مسکو شد و خود را به بالاترین طبقه ساختمان گازپروم رساند می شد حدس زد که غول گازی جهان نقش خود را در صلح پررنگ تر خواهد کرد اما دریغ از این که روس ها به مانند سال های پیش و سیاست های یک بام و دوهوا ی خود، به ظاهر دستور تشکیل میز خط لوله شرق را به اهالی ساختمان گازپروم دادند و در پس پرده به گازپرومی ها دستور دادند که تاآن جا که می توانید وقت کشی کنید.
نتایج این وقت کشی را می توان در نوع حضور ژنرال گاز جهان در این پروژه صادراتی به نظاره نشست ؛ باید پذیرفت کرملین در رابطه با ایران با وجود مذاکرات وامضای اسناد همکاریهای دوجانبه در عرصه انرژی، گامهائی اساسی و موثر بر نمی دارد . مسکو به تهران تنها در پروژه بلا تکلیف خط لوله صلح (انتقال گاز به پاکستان وهند ) چراغ سبز می دهد وعلاقمندی خود را جهت مشارکت در این طرح اعلام می کند تا اینکه یا اجرا نشود، یا اگر هم اجرا شد دستی در آن نیز داشته باشد .این درحالیست که روسیه در پروژه های انتقال نفت و گاز به اروپا حتی درصد پائینی هم آماده مشارکت ایران نمی شود.
پاکستان، بی خیال
فقط کافی است به وضعیت خط لوله صلح در پاکستان نگاهی داشته باشیم . نزدیک بیست سال از مطرح شدن قراردداد خط لوله صلح می گذرد و از سه ضلعی ایران-پاکستان و هند ، دهلی نو به کنار رفت و تهران و اسلام آباد به دو معلوم ابن معادله 3 مجهولی تبدیل شدند.جالب تر این که تنها در این بین ایران بوده که مراسم برپایی خط لوله در بخش ایرانی را برگزار کرده و پاکستان هم یا صبوری خاصی حتی دریغ از سفارش خرید یک متر خط لوله . قبول که باید شرکت پیمانکار از سوی پاکستان انتخاب شود اما تکرار بهانه های نخ نما شده فقط یک نتیجه دارد : "بازی با کارت ایران در معادله گازی شرق"
گرچه معاون مدیرعامل شرکت گاز با اشاره به اینکه تکمیل خط لوله هفتم سراسری مشکل مالی ندارد، از اعلام آمادگی 7 سرمایه گذار برای ساخت ادامه این خط لوله گاز خبر داده و گفته بود : ساخت فاز دوم خط لوله صلح در انتظار نافذ شدن قرارداد گازی ایران – پاکستان است ؛ یعنی روزگذشته .
نمی توانم ارزش قرارداد را بگویم
در مراسم روزگذشته سید مسعود میرکاظمی با بیان این که آخرین ضمیمه قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان، امضا و قرارداد نافذ شد گفت : : با توجه به ملاحظاتی که وجود دارد، هم اکنون نمی توان ارزش مالی قرارداد را اعلام کرد و در شرایط کنونی، مشخصات فنی قرارداد از ارزش مالی آن مهم تر است.
وزیر نفت درباره تفاوت فرمول محاسبه قیمت فروش گاز در قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان در قیاس با ترکیه اظهار داشت: جمهوری اسلامی برای صادرات گاز خود به کشورهای ترکیه، پاکستان و دیگر کشورها از یک فرمول واحد استفاده می کند..
وزیر نفت با بیان این که قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان پنج ضمیمه دارد، گفت: ضمیمه های فنی اجازه ترانزیت گار از پاکستان، ضمانت دولت پاکستان، مصوبات هیئت مدیره با شرکت ایرانی و پاکستانی طرف قرارداد امضا شده است و آخرین زمینه که مربوط به اجرایی شدن قرارداد است نیز امضا شد.
وزیر نفت با بیان اینکه قراردادهای صادرات گاز عموما بلندمدت هستند، تصریح کرد: قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان نیز برای مدت 25 سال است و دو کشور نسبت به تامین و خرید گاز در این مدت ضمانت دارند.
به گفته وزیر نفت با نافذ شدن این قرارداد میان دو کشور، قرار است ایران از فروردین 1393 (2014 میلادی) روزانه 21 میلیون و 500 هزار متر مکعب و سالانه 8/7 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به کشور پاکستان صادر کند.
روز گذشته به پایان رسید و با پایان یافتن ان حال باید دید که چه شرکتی حاضر است در این پروژه سرمایه گذاری کند.آیا پس از هند و گازپروم شرکت دیگری هم می تواند ایران را دراین پروژه به طرف های گوناگون بکشاند یا خیر؟ تا سال 1393 منتظر می مانیم
